W ramach Dni Łesi Ukrainki na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym, którego jest patronką, odbyło się spotkanie z dr. Andrijem Sawenciem, pisarzem, krytykiem literackim i tłumaczem z Lublina. Wydarzenie miało miejsce 23 lutego.
Andrij Saweneć ukończył niedawno wyjątkowe dzieło – tłumaczenie na język polski głównego utworu Łesi Ukrainki, baśni dramatycznej «Pieśń lasu».
Wcześniej, ponad 30 lat temu, «Pieśń lasu» przetłumaczył na język polski Jerzy Litwiniuk. Przekład Andrija Sawencia stał się drugim, unowocześnionym dziełem, realizowanym przez ambitnego mistrza. Prezentacja odbyła się pod symboliczną nazwą «Dorównać życiem do samego siebie…» – to cytat z «Pieśni lasu».
Moderatorka wydarzenia, docent Katedry Literatury Ukraińskiej Wiktoria Siruk, opowiedziała o tłumaczu, głównych osiągnięciach w jego karierze naukowej i literackiej. Kierownik Katedry Polonistyki i Przekładu prof. Switłana Suchariewa, dyrektor Instytutu Badawczego im. Łesi Ukrainki prof. Serhij Romanow, dyrektor Muzeum Łesi Ukrainki przy Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym Tetiana Danyluk-Tereszczuk oraz inni uczestnicy spotkania mieli wiele pytań do lektora.
Andrij Saweneć podzielił się ciekawymi historiami z pracy nad tłumaczeniem utworu na język polski. Jego zdaniem starsze przekłady dzieł klasycznych należy od czasu do czasu unowocześniać, gdyż tracą na aktualności.
Pisarz zaznaczył, że szczególną uwagę poświęcił poszukiwaniu odpowiedników ukraińskich postaci demonologicznych w polskiej tradycji. W związku z tym, w porównaniu z pierwszym przekładem Jerzego Litwiniuka, niektórzy bohaterowie «Pieśni lasu» otrzymali nowe imiona. W swojej pracy tłumacz przywiązywał dużą wagę do aspektów językowych i stylistycznych. Jako zasadnicze uznał zachowanie pierwiastka archaicznego, z drugiej strony ważne też było oddanie w nowoczesny sposób, zrozumiały polskiemu czytelnikowi, klimatu i intrygi klasycznej fabuły dzieła oraz odtworzenie w języku polskim specyfiki wsi wołyńskiej.
Niedawno Andrij Saweneć wraz z kolegami opublikował egzemplarze sygnalne książki, w której znalazł się nowo powstały polski przekład «Pieśni lasu» Łesi Ukrainki i «Balladyna» Juliusza Słowackiego w przekładzie na język ukraiński Borysa Tena. Publikacja jest szczególnie interesująca, ponieważ nie tylko symbolizuje jedność dwóch wybitnych literatów Polski i Ukrainy, ale zawiera również unikatowe ilustracje – dzieła Ołeksija Makarenki, który wykorzystał oryginalną technikę malarską – płatkowizm. Publikacja jest dostępna online dla wszystkich zainteresowanych, jednak w przyszłości zaplanowane jest wydanie wersji papierowej dla miłośników literatury i naukowych bibliotek Ukrainy i Polski.
W najbliższym czasie zostanie opublikowane kolejne ważne dzieło Andrija Sawencia. Autor zapowiedział publikację 100 wierszy noblistki Wisławy Szymborskiej w ukraińskim tłumaczeniu. Publikacja zostanie wydana przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Łucku.
Kilka dni wcześniej, w ramach Dni Łesi Ukrainki, wykładowcy i studenci Katedry Literatury Ukraińskiej oraz Katedry Polonistyki i Przekładu zorganizowali czytanie poezji «Łesia Ukrainka i Ołena Pcziłka w polskich przekładach». Podczas spotkania omówiono także działalność tłumaczy Józefa Łobodowskiego, Tadeusza Chróścielewskiego, Floriana Nieuważnego, Jerzego Litwiniuka, Ostapa Łapskiego i innych. Nie pominięto faktu przekładu poezji Łesi Ukrainki «Słowo me, czemuś ty nie z twardej stali» dokonanego przez Zuzannę Ginczankę.
Wiktor Jaruczyk
