Wspomnienia Józefa Zięby
Artykuły

Poeta, prozaik, publicysta Józef Zięba jest autorem opowiadań, siedmiu tomików wierszy i powieści „Dzierżak”. Ale chyba najbardziej wołyńskiego czytelnika zainteresują utwory tego autora, w których wspomina o miłym sercu Wołyniu.

 

W swojej książce „Znad Stochodu. Wspomnienia wołyńskie” autor opowiada o życiu osady na Wołyniu. Wydarzenia, o których opowiada w książce, miały miejsce w ostatnich latach II Rzeczypospolitej Polski do września 1943 roku. Na cykl wspomnieniowy składają się także książki „Miasto ocalenia” o Chełmie i „Lublin – miasto przeznaczenia” o Lublinie (ukazało się trzy tomy tej książki).

Zieba2

Wspominając o Wołyniu Józef Zięba pisze: „W dramatyczny ciąg dziejów Wołynia i Ziemi Chełmskiej wplątał się i mój życiorys z Powurskiem, pamięcią dzieciństwa rozpoznającego realia świata i mistykę istnienia; Kowel, Chełm i Łuck z cudowną ikoną Bożej Matki; Stochód i Maniewicze z pomnikiem Lenina i nieżyjącą już panią Kazimierą, Kostiuchnówka z grobami poległych legionistów. Splot dawnych dziejów, pamięć Rzeczypospolitej Obojga Narodów złączyły się ze współczesnością… (…) Łuck z wielkim litewskim zamczyskiem Lubarta przez sejm unijny w Lublinie z Kijowszczyzną włączony do Korony, zwycięstwo Jana Kazimierza pod Beresteczkiem, Powursk i legioniści Piłsudskiego znad Styru i Stochodu, polegli w walce o przywrócenie kresów Rzeczypospolitej Obojga Narodów i mój rozpoczęty na Wołyniu życiorys… niech pozostaną we świadomości łaskawego czytelnika już tylko literackim mitem i legendą”.

Zieba4

Józef Zięba urodził się 15 sierpnia 1932 r. w Powursku na Wołyniu (obecnie rejon kowelski w obwodzie wołyńskim). W 1943 roku, w czasie tragedii wołyńskiej, jego rodzina zostawiła swój dom i przeprowadziła się do Kowla. Wkrótce autor przeprowadził się do Chełma, gdzie w 1951 r. ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego. W 1955 r. Józef Zięba ukończył studia polonistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (magisterium u prof. Ireny Sławińskiej). Pod kierunkiem prof. Zbigniewa Raszewskiego uzyskał w 1974 r. doktorat w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Jest założycielem i wieloletnim kierownikiem Muzeum im. Józefa Czechowicza w Lublinie.

Pawło PEREWEDENEC,
zdjęcie jest udostępnione przez Switłanę KRAWCZENKO

Powiązane publikacje
Polskie stowarzyszenie z Lubomla uporządkowało cmentarz w Rymaczach
Wydarzenia
Członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Michała Ogińskiego w Lubomlu przeprowadzili kolejną akcję porządkowania cmentarza w Rymaczach.
01 września 2026
W Boratynie startuje projekt poświęcony polskiej kulturze ludowej
Wydarzenia
W Boratynie rozpoczyna się realizacja projektu artystyczno-edukacyjnego «Wizerunki różnych regionów Polski», którego celem jest przybliżenie dzieciom i młodzieży bogactwa polskiej kultury ludowej.
01 września 2026
Młodzież z Równego poznawała sztukę ogrodową Wołynia
Wydarzenia
Młodzież z Równego uczyła się języka polskiego, poznawała historię oraz zwiedzała zabytki sztuki ogrodowej w ramach «Szkoły architektury. Zabytki sztuki ogrodowej Wołynia». Półkolonie, w których wzięło udział ponad 20 uczniów polskiego pochodzenia, przez 10 dni pomagały w odkrywaniu ciekawych obiektów w regionie.
31 sierpnia 2026
Makrokosmos Duncana
Artykuły
30 sierpnia, w Międzynarodowym Dniu Pamięci Osób Zaginionych, w Wołyńskiej Obwodowej Bibliotece dla Młodzieży w Łucku otwarto wystawę fotograficzną «Makrokosmos pola bitwy», na której prezentowane są zdjęcia żołnierza Oleksandra Kraiły, który zaginął na początku 2025 r.
31 sierpnia 2026
W Ostrówkach odbył się pogrzeb 55 ofiar Zbrodni Wołyńskiej
Wydarzenia
30 sierpnia na cmentarzu parafialnym w Ostrówkach, nieistniejącej obecnie wsi (teren współczesnego rejonu kowelskiego, dawniej powiatu lubomelskiego) odbyły się uroczystości pogrzebowe ofiar Zbrodni Wołyńskiej w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej ekshumowanych latem br.
31 sierpnia 2026
Msza święta w Dniu Pamięci Obrońców Ukrainy
Wydarzenia
29 sierpnia obchodzony jest Dzień Pamięci Obrońców Ukrainy poległych w walce o wolność i niepodległość państwa. Kojarzony jest przede wszystkim w kotłem iłowajskim z 2014 r., kiedy to podczas wycofywania się tzw. zielonym korytarzem ukraińskie wojsko zostało ostrzelane przez wroga.
29 sierpnia 2026
Trzy ukraińskie zespoły wystąpiły w Łucku podczas 19. edycji Festiwalu ART JAZZ
Wydarzenia
Hyphen Dash, Usein Bekirov Quartet feat. Rafał Sarnecki oraz Yevhenii Dubovyk Project & Kateryna Avdysh zagrały w Łucku podczas 19. Międzynarodowego Festiwalu Jazzowego ART JAZZ. Ten tradycyjny dla Wołynia festiwal jazzowy odbył się 27 sierpnia w Łuckim Centrum Biznesowym.
28 sierpnia 2026
W Równem odbył się koncert pieśni polskiej
Wydarzenia
W ramach projektu «Polskie Głosy Wołynia» w Równem odbył się koncert pieśni polskiej, który zgromadził przedstawicieli Polonii, osoby polskiego pochodzenia oraz mieszkańców zainteresowanych polską kulturą.
28 sierpnia 2026
Po Polsce z Wiesławem: Na Przełęczy Łupkowskiej – między historią, naturą i legendą
Artykuły
Na południowo wschodnich krańcach Polski, gdzie Beskid Niski łagodnie opada ku granicy ze Słowacją, znajduje się miejsce szczególne. Przełęcz Łupkowska i okoliczne doliny to przestrzeń, w której historia, przyroda i pamięć dawnych mieszkańców splatają się z lokalnymi legendami. To właśnie one nadają temu regionowi niezwykły, niemal metafizyczny charakter.
28 sierpnia 2026