Główny obiekt sportowy Wołynia przeżył i zniszczenie w latach wojny, i odbudowę po niej, na jego koncie zapisana została niejedna rekonstrukcja i modernizacja. Po licznych zmianach rządów zmieniała się też nazwa stadionu. 24 września 2013 roku minęła 80. rocznica otwarcia łuckiego stadionu «Awangard».
Na przełomie 20. i 30. lat XX wieku w mieście wojewódzkim zawody sportowe były organizowane na stadionie miejskim położonym obok Łuckiego Zamku. Wówczas swoje boiska posiadały także policyjne i wojskowe kluby sportowe oraz towarzystwo żydowskie «Hasmonea».
W roku 1929, Konstanty Titow, ówczesny przewodniczący Towarzystwa Cyklistów i Motocyklistów, wpadł na pomysł, aby na terenie, który udostępniło wojsko, rozpoczęły się prace budowy toru rowerowego w Łucku. W kolejnym roku, miejscowe dowództwo wojskowe postanowiło, że tor rowerowy to zbyt mało na potrzeby miasta i zaproponowało, aby wybudować inne obiekty sportowe. W tym celu wojsko przeznaczyło 7 hektarów 8435 metrów kwadratowych własnego terytorium.
W roku 1931 w Wojewódzkim Komitecie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, została podjęta decyzja o budowie na tym terenie współczesnego wielofunkcyjnego stadionu sportowego – pierwszego w województwie wołyńskim. Głównym wykonawcą został Miejski Komitet Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, przewodniczącym którego był w tym okresie Teofil Ołowiński.
Jak zaznaczył pan Ołowiński w tygodniku «Wołyń» z dnia 30 lipca 1933 roku, kosztorys wszystkich prac projektowych oraz budowlanych wyniósł 300 tysięcy złotych, co wielokrotnie przekraczało możliwości finansowe miejscowego ośrodka. Dlatego trzeba było szukać wsparcia na zewnątrz. Wiele instytucji publicznych oraz osób prywatnych włączyło się w tę inicjatywę. Wszyscy pomagali jak mogli: ktoś finansowo, a ktoś rzeczowo – dostarczając drewno, cegłę, cement czy żużel. W głównej mierze te działania wsparł Państwowy Związek Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, oddział miejski Narodowego Banku w Łucku, dyrekcja Lasów Państwowych w Łucku, cementownia «Wołyń», miejscowi kolejarze, którzy zapewnili dostawę 30 wagonów żużla. Nie pozostało obojętne także miejscowe dowództwo wojskowe. Wśród mecenasów prywatnych wymienia się m.in. imię Emanuela Malińskiego.
Główne prace rozpoczęto w roku 1932. Budowa trwała pod osobistym nadzorem Wołyńskiego Wojewody Henryka Józewskiego. Bez jego zaangażowania i kontroli nie udałoby się wykonać wszystkich zaplanowanych prac w ścisłym terminie. W ciągu niespełna dwóch lat powstał stadion. Nie zwykłe boisko, a cały kompleks sportowy. W czaszy stadionu mieściło się boisko piłkarskie o wymiarach 110 na 70 m ze ścieżką biegową na 400 metrów. Na głównej trybunie było 400 miejsc, a ogólnie zawody sportowe mogło obserwować co najmniej 6 tysięcy widzów. Wybudowano tunel, przez który wychodzili na boisko uczestnicy konkurencji sportowych. Na terenie kompleksu umieszczono także place treningowe, boiska do siatkówki i koszykówki oraz pole hokejowe(!). I, właśnie - tor rowerowy, od którego wszystko się zaczęło.
Kiedy prace budowlane zmierzały już ku końcowi, Miejski Komitet Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego zwrócił się do Marszałka Rzeczypospolitej Józefa Piłsudskiego, «pomysłodawcy i twórcy idei wychowania fizycznego» z prośbą o nazwanie stadionu w Łucku jego imieniem, co oznaczałoby osobistą protekcję Głowy Państwa nad obiektem. Piłsudski nie odmówił.
24 września 1933 roku o godzinie 14 wołyński wojewoda Henryk Józewski uroczyście otworzył Łucki Stadion Sportowy imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego. Święto sportowe poświęcone temu szczególnemu wydarzeniu w historii województwa wołyńskiego trwało trzy dni – od 23 do 25 września. Organizowano zawody lekkoatletyczne, rowerowe i żużlowe z udziałem sportowców z Warszawy, Łodzi, Lwowa i innych miast. Najbardziej oczekiwanym sportowcem w czasie uroczystości był mistrz Igrzysk Olimpijskich 1932 roku biegacz Janusz Kusociński. Liczni widzowie zostali świadkami pokazowych występów miejscowych gimnastyków, a uwieńczeniem uroczystości był towarzyski mecz między drużynami Łucka a Równego, rozegrany na nowym stadionie.
«Powstanie stadionu sportowego niewątpliwie jest ważnym momentem w rozwoju wychowania fizycznego na Wołyniu, co, ze względu na przygraniczne położenie naszego województwa, ma wyznaczalne znaczenie w skali państwowej» – napisał wojewódzki tygodnik w dniu 1 października 1933 roku. Także wagi otwarciu stadionu dodał fakt, że był on wybudowany w latach «poważnego kryzysu», jednak «dzięki rozumieniu i szczodrości naszej społeczności, która przy pomocy finansowej rządu w najtrudniejszych warunkach i okolicznościach wykrzesała w sobie siłę i energię, doprowadzając do osiągnięcia celu».
«Na Stadjon ten musimy patrzeć nietylko jako na objekt pozwalający nam organizować wielkie zawody, imprezy i uroczystości sportowe, które dla propagandy Wołynia mieć będą duże znaczenie, będzie on przedewszystkiem codziennym warsztatem pracy nad wychowaniem fizycznem naszej młodzieży, oraz wyszkoli całe kadry przyszłych obywateli w harcie fizycznym i moralnym» – podkreślał tygodnik wojewódzki.
Łucki stadion rzeczywiście stał się głównym ośrodkiem sportu i kultury fizycznej na Wołyniu. Wystarczy powiedzieć, że grając w piłkę nożną na boisku nowego stadionu drużyna Policyjnego Klubu Sportowego z Łucka wreszcie przerwała hegemonię Równego w wojewódzkiej piłce nożnej oraz cztery razy stawała się mistrzem Wołynia. A za kilka lat policjanci z Łucka stali się jedynymi z wołyńskich mistrzów, którym udało się pokonać pierwszą rundę w turnieju z udziałem mistrzów województw.
W latach 1940-1941, kiedy na Wołyniu rządziły już władze radzieckie, łucki stadion otrzymał nazwę «Dynamo». W czasie okupacji niemieckiej w roku 1942 na łuckim stadionie grała miejscowa drużyna «Start». Jednak w trakcie wyzwolenia Łucka od faszystów, ośrodek sportowy został zniszczony. I mimo tego, że już w roku 1944 na stadionie znowu grała drużyna piłkarska «Dynamo», w całości został on odbudowany dopiero w roku 1947. Pojedynki piłkarskie, które odbywały się na tym obiekcie, mogło śledzić jednorazowo około 5 tysięcy kibiców.
Na stadionowym boisku siatkarskim w roku 1951 mistrzem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, wśród drużyn drugiej grupy, stała się męska drużyna łuckiego «Spartaka», w której wystąpił, m.in. ówczesny pracownik gazety «Radziecka Wołyń» W. Pastryk.
Od roku 1956 stadion staje się «miejskim», a na jego polu zwycięstwa zdobywa drużyna piłkarska Garnizonowego Domu Oficerów.
W roku 1960 wraz z założeniem w Łucku zawodowej drużyny piłkarskiej, pojawiła się potrzeba modernizacji stadionu, który otrzymał nazwę «Awangard» (towarzystwo sportowe o takiej właśnie nazwie stało się «właścicielem» drużyny piłkarskiej „Wołyń”). W ciągu roku wybudowano gmach administracji z szatniami i prysznicami. Także powiększono liczbę miejsc dla kibiców – do 15 tysięcy. Wszystkie one były z reguły zajęte na meczach między drużynami z Łucka i Równego. W całości stadion był zapełniony także na meczu Pucharu ZSRR 1987 roku, kiedy do Łucka przybyło moskiewskie CSKA. Rekord liczby widzów ustanowiono 3 czerwca 1992 roku w czasie pierwszych Mistrzostw Ukrainy, kiedy łucka drużyna «Wołyń» gościła kijowskie «Dynamo». Wówczas nasz stadion pomieścił 20 tysięcy fanów piłki nożnej.
Na przełomie 1980-1981 lat ustawiono wieże z oświetleniem, które pozwoliły organizować „wieczorowe” mecze piłkarskie. Właśnie z powodu ciemności, sezon 1980 roku łuckie «Torpedo» zakończyło w Kowlu, a w 1981 roku, na prośbę mieszkańców Łucka, pierwszych siedem meczów, Torpedowcy grali wyłącznie w gościach. W tym samym czasie zainstalowano monitor elektroniczny wyprodukowany przez pracowników Łuckiej Fabryki Urządzeń Elektrycznych.
W roku 1994 sztuczne oświetlenie stało się jeszcze bardziej potężne (1200 lx), a pod polem piłkarskim zainstalowano ogrzewanie.
Od września 2000 roku do marca 2001 roku – odbyła się nowa modernizacja. Drewniane ławki zostały wymienione na siedzenia indywidualne, wyremontowano gmach administracyjny stadionu. Także zainstalowano nowy współczesny monitor, dzięki któremu kibice mogli podziwiać powtórki ze strzelonych przez ulubioną drużynę bramek. Co prawda pracował on na pełną moc niedługo. Przez kilka lat jego funkcje ograniczały się jedynie do wyświetlania bieżącego rachunku. Dziś monitor znów ma możliwość odtwarzania powtórek.
Rekonstrukcje, w które bogata jest historia «Awangardu», trwają też dzisiaj. Obecnie kierownictwo klubu «Wołyń» zapowiedziało radykalne zmiany rodzimego stadionu. Jest już projekt rekonstrukcji, a o tym, jak będzie zmienione boisko, dowiemy się później.
Serhij HRUDNIAK
Tekst został napisany dla fcvolyn.net
