Tołoka w Skurczu
Wydarzenia

Na Wołyniu trwa akcja porządkowania polskich cmentarzy. We wsi Skurcze niedaleko Łucka też została posprzątana katolicka nekropolia.

Około 50 osób zebrało się na tołokę (tak w Ukrainie nazywana jest akcja, podczas której wszyscy razem, przeważnie mieszkańcy jednej miejscowości, wykonują jakąś robotę, wspólnie komuś pomagają), aby uporządkować cmentarz katolicki w Skurczu. Mieszkańcy wsi co roku sprzątają ten cmentarz, dlatego w porównaniu z innymi katolickimi nekropoliami na Wołyniu jest zadbany, ale oczywiście pracy zawsze będzie dość dużo. Tym razem sprzątanie trwało dwa dni. Skurczanie wykosili trawę i posadzili kwiaty.

Przed II wojną światową we wsi mieszkali razem Polacy i Ukraińcy, a miejscowa parafia katolicka i okoliczne kolonie liczyły w okresie międzywojennym ponad 1700 osób. Obecnie na miejscu dużego kościoła pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela zachowały się jedynie fundamenty, nad którymi góruje niedawno wzniesiony krzyż. Świątynia została rozebrana w 1957 r. na rozkaz władz sowieckich.

Na cmentarzu ocalało niewiele pochówków. Kiedyś była tu pochowana Ewa Felińska. Ta bohaterska członkini polskiego ruchu niepodległościowego, która wśród powstańców nosiła wymowny pseudonim Skała, była pierwszą Polką zesłaną na Syberię. Majątek został skonfiskowany, jej sześcioro dzieci wychowywali krewni, ale Skała nie uległa rosyjskiej tyranii. Syn Ewy Zygmunt Szczęsny Feliński w 2009 r. został kanonizowany przez Kościół rzymskokatolicki. Imię Ewy Felińskiej nosi Stowarzyszenie Kultury Polskiej na Wołyniu.

Inicjatorka i uczestniczka sprzątania, pracownica Torczyńskiej Hromady Ałła Rewucka, tak opowiada o akcji: «Dużo mówimy o tym, jak bardzo Polacy pomagają naszym ludziom. Mam też wielu przyjaciół, którzy są teraz w Polsce i otrzymują wsparcie, są bardzo wdzięczni Polakom. Pomoc humanitarna jest dla nas również bardzo ważna. Nie możemy odwdzięczyć się Polakom niczym innym jak tylko sprzątaniem. Zebrał się nas cały tłum – ludzie przyszli nie z przymusu, ale z wielką ochotą, ze szczerym sercem. Wcześniej podczas takich akcji pojawiały się pytania o historię: kto jest winny, kto nie… Sprzątaliśmy tylko po to, żeby po prostu był porządek. Czyli wtedy mieliśmy inne uczucia, a teraz robimy to naprawdę z wdzięczności».

«Polacy pokazali, że są naszymi przyjaciółmi, że pomagają i są gotowi pomagać dalej. Nie, to nie są jakieś tam wzniosłe słowa – to naprawdę szczera wdzięczność Polakom za troskę o nasz naród» – podsumowała Ałła Rewucka.

«Nasz cmentarz znajduje się w centrum wsi. Są na nim pochowani przodkowie. Chociaż nie nasi, tylko Polaków, ale zawsze staramy się utrzymać porządek. Dlatego regularnie kosimy i sadzimy kwiaty w pobliżu krzyża, który jest ustawiony w miejscu kościoła. A w tym roku po prostu brakuje nam słów… Polacy to nasi bracia i siostry. To najmniejsze, co możemy dla nich zrobić, a oni robią dla nas bardzo dużo. To miejsce, czyli polski kościół i polski cmentarz dla naszej społeczności jest świętością» – mówi Switłana Fedoniuk, sołtys wsi Skurcze. W jej rodzinie wszyscy mężczyźni – mąż Michał, synowie Nazar i Iwan, brat Włodzimierz – walczą teraz w Siłach Zbrojnych Ukrainy, broniąc Ojczyzny przed rosyjskim okupantem.

Anatol Olich
Fot: profil na Facebooku «Торчинська громада» 

Powiązane publikacje
W Klewaniu zostanie poświęcony odnowiony polski cmentarz wojskowy z roku 1920
Wydarzenia
10 czerwca o godz. 12.00 czasu ukraińskiego odbędzie się uroczystość poświęcenia poddanego renowacji polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu. Poinformował o tym Jarosław Kowalczuk, prezes Centrum Kulturalno-Oświatowego im. Tomasza Oskara Sosnowskiego.
27 maja 2026
W Kijowie uczczono 235. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja
Wydarzenia
14 maja z okazji 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja na terenie Soboru Sofijskiego w Kijowie zgromadzili się przedstawiciele władz Ukrainy, Polski i Litwy, placówek dyplomatycznych różnych państw, w tym konsulowie generalni Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie, a także organizacji polskich, duchowieństwa oraz wojska.
17 maja 2026
Tradycyjne spotkanie wielkanocne w Stowarzyszeniu im. Ewy Felińskiej
Wydarzenia
Co roku w drugim dniu Świąt Wielkanocnych w siedzibie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu odbywa się spotkanie członków organizacji.
07 kwietnia 2026
Ugły: W marcu zbiorowy grób nie został odnaleziony. Będą kolejne poszukiwania
Artykuły
23–26 marca we wsi Ugły w obwodzie rówieńskim trwały poszukiwania miejsca pochówków Polaków, a także Ukraińców, będących z nimi w związku, którzy zostali zamordowani w maju 1943 r. w trakcie napadu oddziału UPA na wieś.
01 kwietnia 2026
Wiosenne porządkowanie na cmentarzu w Przebrażu
Wydarzenia
Przed katolicką Niedzielą Palmową członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu posprzątali Polski Cmentarz Wojenny w Hajowem (dawna nazwa wsi – Przebraże). Już od wielu lat w ten sposób oddają hołd tym, którzy spoczywają na tej nekropolii.
24 marca 2026
Zmarła Leokadia Trusz – najstarsza Polka w Łucku
Wydarzenia
W wieku 98 lat zmarła Leokadia Trusz – najstarsza Polka w Łucku. Urodziła się 11 października 1927 r. w Maniewiczach w rodzinie Polaków Joanny (z domu Hawryszko) i Piotra Sieków. Pod koniec II wojny światowej wraz z matką i rodzeństwem przeniosła się do Łucka, gdzie mieszkała do końca życia.
01 marca 2026
W Stowarzyszeniu Ewy Felińskiej zaprezentowano polsko-ukraińską monografię o Łesi Ukraince
Wydarzenia
Tydzień obchodów 155. rocznicy urodzin znanej ukraińskiej pisarki, działaczki kulturalnej i społecznej, tłumaczki Łesi Ukrainki na Wołyniu przebiegł bardzo owocnie. Szczególnie bogaty program wydarzeń miał Wołyński Uniwersytet Narodowy, którego jest patronką.
28 lutego 2026
Raz w roku w Kostiuchnówce. Podsumowanie 2025 r.
Artykuły
Dobiegł końca kolejny rok Harcerskiej Służby Pamięci na Wołyniu. Nie był to łatwy rok do realizacji zaplanowanych przez nasze Centrum Dialogu Kostiuchnówka działań.
28 stycznia 2026
Na Festiwalu Pieśni Bożonarodzeniowych w Łucku zabrzmiały polskie kolędy
Wydarzenia
27 grudnia w Pałacu Kultury Miasta Łucka odbył się Festiwal Pieśni Bożonarodzeniowych zorganizowany przez Łucką Radę Miejską. Wśród 42 uczestników znalazł się również zespół artystyczny Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu.
28 grudnia 2025