W Łucku odbyła się konferencja prasowa, podczas której, uczestnicy opowiedzieli o pierwszym etapie realizacji projektu «Mapa kultury Łucka». Chodziło zwłaszcza o eksperyment, który miał pokazać, z czym mieszkańcy Łucka utożsamiają pojęcie «kultura» i «sztuka».

Jak powiedział prezydent Łuckiego Klubu Jazzowego i Fundacji Charytatywnej «Wspólnota-Wołyń» Oleg Bakowski, w ramach tworzenia Ukraińskiej Sieci Kultury, rozpoczęto opracowanie map kultury w siedmiu miastach Ukrainy. Zwycięzcami mini-grantów zostały organizacje społeczne, we współpracy z departamentami kultury miast: Ługańska, Melitopola, Dniepropietrowska, Mikołajowa, Odessy, Chersonia i Łucka. Tworzenie map kultury wspierane przez Europejską Fundację Kultury i Centrum Zarządzania Kulturą.

Kierownik Działu Kultury Łuckiej Rady Miejskiej Tetiana Gnatów, podkreśliła ważność polityki kulturalnej Łucka i zdefiniowała kierunki planowanych działań w celu osiągnięcia rozwoju i postępu.

Kierownik Komisji Deputowanych Łuckiej Rady Miejskiej ds. Edukacji, Nauki, Kultury i Języka Anatolij Parchomiuk zauważył, że Łuck obecnie aktywnie jest zaangażowany w wypracowanie strategii rozwoju kulturalnego miasta na najbliższe 15-20 lat, dlatego podobne projekty są na czasie. Według niego, strategia rozwoju miasta, powinna przewidywać i zawierać rozwój potencjału kulturalnego. Mapa kultury jest projektem, który do tego się przyczynia.

Jednak pojęcie mapy kultury, wcale nie przewiduje tworzenia jakiejś mapy na papierze czy w postaci elektronicznej. Jak wyjaśnił współzałożyciel organizacji artystycznej «Art Efekt» Oleksandr Kotys, pojęcia «kultura» і «mapowanie» to określenia o zupełnie innej treści. Według niego, koncepcję kultury można rozpatrywać w dwóch płaszczyznach: kultura jako zestaw wyników twórczości ludzi sztuki albo kultura jako wszystko, co zostało stworzone przez człowieka. W mapowaniu kultury pojęcie kultury znajduje się gdzieś pośrodku.

«Kulturę lepiej rozumieć jako sposób interakcji i uporządkowania społeczeństwa i różnych jego elementów. Tutaj mówiąc o kulturze mamy na uwadze system zasad, reguł, pojęć, wzorów zachowania. Zdając sobie sprawę, że to jest bardzo uogólnione, celowo wracamy do pierwszej, bardziej prymitywnej koncepcji. Czyli, odbieramy kulturę już jako materialny lub ideologiczny wyraz tych zasad interakcji społecznych» - wyjaśnił Kotys.

Zauważył on, że to jest tylko pierwotny zakres zdefiniowania, ponieważ mapowanie kultury w żadem sposób nie pociąga za sobą nałożenia definicji. Tutaj trzeba przypomnieć określenie pojęcia «mapowanie». Proponowane przez UNESCO mapowanie, przewiduje wyjaśnienie tego, co w kulturę wkłada sama społeczność, na czym polega takie rozumienie i w jakim stanie ono jest. Identyfikacja zasobów kultury, zwłaszcza ich mapowanie, tj. wyodrębnienie z ogólnej przestrzeni, pomaga w przyszłości odpowiednio podchodzić do problemów i wezwań planowania kultury miasta. Mapowanie kultury obejmuje identyfikację wszystkich zaangażowanych podmiotów albo tych, które potencjalnie mogą być zaangażowane w kulturę, określenie ich potrzeb i trendów kształtujących sposoby interakcji między nimi w celu bardziej efektywnego wykorzystania istniejących zasobów.

Koordynator projektu «Mapa kultury Łucka» Ołena Chadżyogłowa opowiedziała o pierwszym etapie realizacji mapowania, w czasie którego przeprowadzono eksperyment w zakresie psycholingwistyki i asocjacji. W eksperymencie uczestniczyło ok. 1500 osób, którym zaproponowano odpowiedź na pytanie: «Co pierwsze przychodzi na myśl, gdy słyszysz słowo «kultura»/«sztuka»?»

«Zakładaliśmy, że asocjacje są odbiciem konceptów, które, zdaniem ankietowanych, mogą być związane z badanymi pojęciami, i w ten sposób pragnęliśmy ujawnić popularność/niepopularność określonych realiów w świadomości ankietowanych mieszkańców Łucka» - powiedziała Ołena Chadżyogłowa.

Wyniki ankiet opracowali studenci Katedry Lingwistyki Stosowanej Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Łesi Ukrainki. Okazało się, że najczęściej słowo «kultura» utożsamiane jest ze słowem teatr. To może świadczyć o tym, że mieszkańcy Łucka najczęściej chodzą właśnie do teatrów (Teatr Dramatyczny, Teatr Lalek, Teatr «Harmyder») albo o tym, że teatr zwykle jest budynkiem o dużych rozmiarach, położonym w centrum miasta lub w miejscu, gdzie mieszka/bywa dużo ludzi, dlatego takie instytucje są im dobrze znane.

Często z kulturą są utożsamiane czyste ulice, kultura mowy, kultura relacji, wychowanie, grzeczność, naród, etykieta, ciekawa i bogata kultura. Takie odpowiedzi mogą świadczyć o tym, że mieszkańcy Łucka utożsamiają kulturę nie tylko z imprezami i instytucjami artystycznymi, lecz też z zasadami zachowania i komunikowania się.

«Sztukę» mieszkańcy Łucka najczęściej utożsamiają z malarstwem, muzyką, obrazami, filmami, pięknem i twórczością. To wskazuje na to, że wydarzenia artystyczne odgrywają ważną rolę w odbiorze sztuki. Większość asocjacji do słowa «sztuka» ma pozytywną konotację, osoby ankietowane mówiły o czymś przyjemnym, o emocjach po obejrzeniu dzieł sztuki itp. Jeśli chodzi o «kulturę», badani wspominali o «braku wychowania młodzieży», «kultura – to gdy nie śmiecą» itp.

Po konferencji prasowej odbyła się dyskusja z dziennikarzami o ważności kultury, problemach wyświetlania imprez kulturalnych przez media i o tym, jak można ożywić i systematyzować kulturalne życie miasta; omawiano też wyniki eksperymentu. Podczas rozmowy umówiono się w sprawie organizacji spotkania z pracownikami łuckich teatrów. To odpowiada wynikom eksperymentu, podczas którego ankietowani najczęściej wymieniali teatr. Spotkanie ma na celu ujawnić stan teatru w naszym mieście, podział zasobów i potrzeby zarówno pracowników teatru, jak też widzów.

Projekt «Mapa kultury Łucka» przewiduje analityczne podejście do kultury. Organizatorzy są przekonani, że czasy «jakoś tam będzie» ustępują. Jak będzie rozwijać się miasto, zależy od udziału społeczności i wszystkich, którzy tworzą kulturę Łucka. Łuck musi opracować wizję strategiczną – dopiero to pomoże zmienić jakościowy stan kultury, a wskutek tego, życie we wszystkich jego objawach. Organizatorzy zapraszają wszystkich do łączenia się i zaangażowania w projekt.

Julia DEREWIANCZUK