W Polskim Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu obchodzono 104. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Z tej okazji członkowie PCKIE zorganizowali uroczystą akademię i wycieczkę szlakiem wsi Wielkogajowskiej Terytorialnej Hromady, w których kiedyś mieszkali Polacy.

Impreza rozpoczęła się wspólnym wykonaniem polskiego hymnu narodowego.

Prezes PCKiE Piotr Fryz pogratulował obecnym ważnego dla Polaków święta i przypomniał historyczne wydarzenia tamtego okresu oraz rolę Józefa Piłsudskiego w historii Polski. Do uczestników spotkania przemówił także proboszcz kościoła Miłosierdzia Bożego i Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Tarnopolu, ks. Andrzej Malig, błogosławiąc ich i podkreślając wagę odzyskania przez Polskę niepodległości. Chór «Akwarele Tarnopola» przygotował świąteczny program koncertowy, prezentując go przy akompaniamencie skrzypka Ostapa Kozyry i dyrygentki chóru, pianistki Oksany Kozyry.

Kontynuacją obchodów kolejnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości stała się wycieczka edukacyjna, na którą członkowie Polskiego Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca oraz uczniowie sobotniej szkoły udali się 13 listopada. W ramach akcji «Zachowanie pamięci historycznej Polaków na Tarnopolszcyźnie» zwiedzili terytorium Wielkogajowskiej Terytorialnej Hromady, wędrując po miejscach, w których kiedyś mieszkali Polacy. Ciekawe fakty historyczne przedstawiła członkini PCKE Eugenia Woźna.

Najpierw uczestnicy wycieczki odwiedzili wieś Gaje Wielkie, o której pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1785 roku. Do 1939 r. była uważana za przedmieście Tarnopola i nosiła nazwę Tarnopolskie Gaje. Kiedyś mieszkali tu Polacy. Przypomina o nich figura Świętego Daniela, umieszczona przy wjeździe do wsi ku pamięci zmarłych na tyfus.

Następny przystanek to Krasówka. Tutaj tarnopolanie odwiedzili stary cmentarz, na którym spoczywają Polacy, pomodlili się przy ich grobach i zapalili znicze. Odwiedzili także cerkiew greckokatolicką pod wezwaniem Opieki (Pokrowy) Najświętszej Maryi Panny. Mieszkanka Krasówki Halina Dubczak, z domu Karawańska, opowiedziała, że ​​wcześniej był tu kościół św. Anny. W czasach sowieckich był zamknięty, więc wspólnota katolicka jeździła do kościoła w Gałuszczyncach. W latach 90. zniszczony kościół przebudowano na cerkiew greckokatolicką. W pobliżu świątyni zachowały się polskie groby, o których opowiedział miejscowy mieszkaniec, działacz społeczny i historyk Jarosław Demydaś.

W drodze do wsi Toustolug członkowie Polskiego Centrum zwiedzili ciekawy obiekt – źródło z kaplicą Matki Bożej, a także obejrzeli umieszczoną przy drodze figurę Świętego Jana Nepomucena. Ten pomnik sztuki monumentalnej przypisywany jest samemu Johannowi Georgowi Pinselowi lub jednemu z jego uczniów.

Na toustołuskim cmentarzu tarnopolanie modlili się za spoczywających na nim Polaków, a na ich grobach zapalili znicze pamięci.

Członkowie PCKiE nie mogli nie odwiedzić jednej z najbardziej aktywnych członkiń polskiej wspólnoty we wsi Toustoług – Jarosławy Łozińskiej. Opowiedziała gościom o przeszłości i teraźniejszości miejscowych Polaków, m.in. o tragicznych wydarzeniach podczas II wojny światowej oraz o historii kościoła wybudowanego w 1913 r. na cmentarzu i zniszczonego w czasach sowieckich.

Wycieczka była bogata w treści i ciekawa, zwłaszcza dla uczniów szkoły sobotniej, którzy w ten sposób mogli poznać swoje polskie korzenie i historię własnej ojczyzny.

Wydarzenia zostały zorganizowane w ramach projektu Fundacji Wolność i Demokracja «Dla Niepodległości – kontynuacja» finansowanego ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.

Tekst i zdjęcia: Ałła Flissak,
Polskie Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu