W Hodowie na Podolu, w miejscu zwycięstwa polskiej husarii nad Tatarami, zakończyły się prace renowacyjne przy pomniku wzniesionym z rozkazu Króla Jana III Sobieskiego.

Uroczyste odsłonięcie odnowionego po latach obelisku miało miejsce 25 października 2014 r. Renowacja pomnika odbyła się przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ambasady RP w Kijowie oraz Konsulatu Generalnego w Łucku.

W uroczystości odsłonięcia pomnika udział wzięli przedstawiciele polskiej dyplomacji: radca-minister Ambasady RP w Kijowie Gerard Pokruszyński, Konsul Generalny RP w Łucku Beata Brzywczy, p.o. attaché obrony wojskowego, lotniczego i morskiego, płk. Tomasz Trzciński, poseł na Sejm RP Jan Dziedziczak, przedstawiciel Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Michał Michalski, a także profesorowie Mirosław Nagielski z Uniwersytetu Warszawskiego i Janusz Smaza z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz przedstawiciele Fundacji Mosty. Stronę ukraińską reprezentowali: przewodniczący obwodowej administracji państwowej w Tarnopolu Oleh Syrotiuk jego zastępca Leonid Byciura, przewodniczący obwodowej rady w Tarnopolu Wasyl Chominec, przedstawiciele władz lokalnych i rejonowych. W uroczystościach uczestniczyły także kompanie honorowe wojsk polskich i ukraińskich oraz przedstawiciele grup rekonstrukcyjnych.

Reprezentanci władz podkreślali ogromne znaczenie bitwy pod Hodowem dla ówczesnej i obecnej Polski oraz Ukrainy a także potrzebę utrwalania w świadomości tak Polaków, jak i Ukraińców wzajemnej pamięci o losach tych ziem: Warto uświadomić sobie, że we wspólnej polsko-ukraińskiej historii jest wiele wspólnych wydarzeń i miejsc, którymi wspólnie możemy pochwalić się, z jakich możemy czerpać siłę i wiarę.

– Na przestrzeni wieków Polska i Ukraina wojskowymi i dyplomatycznymi metodami wielokroć podejmowali wspólnie działania dla obrony swej suwerenności i niezależności. Przykładem tego jest także hodowska bitwa – powiedział radca-minister Ambasady RP w Kijowie Gerard Pokruszyński.

Z okazji odsłonięcia pomnika, w Zbarażu odbyła się konferencja naukowa poświęcona wspólnemu polsko-ukraińskiemu dziedzictwu historycznemu i kulturowemu. Wśród panelistów znaleźli się wybitni badacze XVII-wiecznej historii z Polski – prof. dr hab. Mirosław Nagielski oraz dr Piotr Kroll z Uniwersytetu Warszawskiego, dr Radosław Sikora z Akademii Morskiej w Gdyni oraz z Ukrainy – dr hab. Oleksij Sokyrko i dr hab. Andrij Rukass z Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. T. Szewczenki, Mykola Kybaliuk z Muzeum w Winnicy. Grono prelegentów obejmowało również tak znanych specjalistów z zakresu ochrony zabytków i renowacji jak prof. Janusz Smaza z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Jurij Dubyk z Lwowskiej Politechniki, którzy zapoznali uczestników konferencji z zakresem prowadzonych prac renowacyjnych w Hodowie. Głos podczas konferencji zabrał również radca-minister Gerard Pokruszyński, który podkreślił wagę polsko-ukraińskiej współpracy naukowej w celu badania wspólnego dziedzictwa historycznego: Kiedy w maju 2013 r. w Ambasadzie RP w Kijowie organizowaliśmy pierwszą polsko-ukraińską konferencję poświęconą historii wojskowości XVII w., zrozumieliśmy, że po obu stronach granicy jest duże zainteresowanie tą tematyką. Liczba uczestników tego spotkania i dynamika dyskusji bezsprzecznie udowodniły, że rozmowy o takich wydarzeniach historycznych, jak bitwa pod Wiedniem, czy pod Chocimiem jest bardzo potrzebna i interesująca.

Bitwa pod Hodowem – zwana przez wielu historyków polskimi Termopilami – miała miejsce w 11 czerwca 1694 r. Naprzeciwko 40 000 wojsk tatarskich stanął 400-osobowy oddział polskich sił pancernych i husarii. Po klęsce zadanej tatarom przez konnicę, w czasie której rozgromiono ponad 600 jeźdźców wroga, polska husaria zajęła umocnione pozycje we wsi Hodów. Do obrony używano zasieków, broni palnej oraz walczono wręcz. Pomimo zmasowanych ataków husaria przez ponad 6 godzin skutecznie odpierała ataki dziesięciokrotnie liczniejszych sił przeciwnika. Bitwa hodowska zakończyła się odwrotem sił nieprzyjaciela w stronę Kamienia Podolskiego i uchroniła Polskę przed grabieżczą wyprawą tatarskiej ordy. Król Jan III Sobieski na wieść o zwycięstwie pod Hodowem nakazał zbudowanie pomnika oraz przeznaczył liczne sumy ze swojego prywatnego skarbca w nagrodę dla bohaterów bitwy.

KG