ABC kultury polskiej: Paweł Łoziński – reżyser w drodze
Artykuły

Paweł Łoziński to znany w Polsce reżyser, scenarzysta i producent interesujących filmów dokumentalnych. W wywiadzie dla internetowego radia «357» na pytanie: «Kim jesteś?» odpowiedział: «Człowiekiem w drodze».

Pierwszy film nakręcony przez niego w roku 1992 nosi tytuł «Miejsce urodzenia» i opowiada o Henryku Grynbergu, który przyjeżdża do rodzinnej miejscowości, by dowiedzieć się, jak było naprawdę ze śmiercią jego ojca i brata w czasie II wojny światowej. Mówi o trudnych moralnie wyborach w tych okrutnych latach, o poczuciu winy za złe uczynki. Łoziński powiedział: «Nie chciałem ich oskarżać, tylko pokazać, przed jakimi strasznymi wyborami stali».

W filmie z roku 2002 «Mój spis z natury we wsi Leźno Małe» reżyser, jeżdżący z rachmistrzami i swoją ekipą, ukazuje obraz polskiej wsi, gdzie rolnictwo nie daje sobie rady, ludzie egzystują biednie, ale cieszą się życiem wśród pięknej przyrody.

W «Wygnańcach» opowiada o ludziach, którzy po II wojnie światowej zostali przymusowo przesiedleni z Podola na ziemie zwane «poniemieckimi». Dla nich ojczyzna została tam, na wschodzie. Gdzie wszystko było lepsze, piękniejsze krajobrazy, ludzie życzliwsi, oni byli zdrowi i młodzi. Teraz już pogodzili się, że utracili to na zawsze. Nic ich więc dobrego nie spotka oprócz śmierci i wyzwolenia od ciężkiego, pracowitego życia na nieswojej ziemi.

Następne filmy były już kręcone bez ekipy. W «Takiej historii» opowiada o swoich sąsiadach. Pan Wiesio to były dozorca, który jest samotny i mieszka biednie. Ma pieska i przyjaciółkę, na którą mówi Żabcia. Nie stroni od kieliszka. Jego znajomym jest przedwojenny fryzjer pan Zdzisio. Obaj marzą o wyprawie na ryby i grzyby. Jednak, kiedy Wiesio idzie do szpitala, fryzjer przechodzi już do lepszego świata. Obraz jest smutną refleksją nad przemijaniem, utratą złudzeń, nad życiem, które różnie kreśli ludzkie losy i zawsze jest niepewne.

W filmie «Pani z Ukrainy» reżyser opowiada o swojej gosposi, którą zatrudnił u siebie w domu. Przyjechała, aby zarobić na lepsze życie. Zostawiła męża, bo ją zdradzał. Ma córkę i wnuczkę, którym chce pomóc. Marzy o lepszym życiu i domu z ogródkiem.

Obraz «Chemia» opowiada o osobach chorych na raka. Tworzy portret zbiorowy ludzi, którzy są ciężko chorzy. Niektórzy z nich zdrowieją i wracają do normalnego życia, do swoich bliskich, inni są skazani na szybką śmierć, ale jeszcze marzą o tym, żeby pobyć z dziećmi i wnuczkami, zatrzymać czas i wspomnienia. Film mówi o różnym podejściu ludzi do ciężkiej choroby, do przemijania i śmierci.

W roku 2015 Łoziński zrobił dwie produkcje o swojej relacji z ojcem «Ojciec i syn» oraz «Ojciec i syn w podróży». W pierwszym filmie jadą wspólnie do miejsca urodzenia taty – dla niego jest to więc podroż sentymentalna, dla syna bardziej celem jest tu drążenie ich wzajemnej relacji i trudnych przeżyć. W drugim obrazie w czasie podróży reżyser wspomina matkę, która zginęła tragicznie, oraz wymienia z ojcem poglądy na ich trudne wzajemne relacje. Pokazuje też jak wiele bólu i ran mogą zadać sobie ludzie sobie najbliżsi.

Screen z filmu «Ojciec i syn», 2013 r. Po prawej – Paweł Łoziński, po lewej – jego ojciec Marcel.  

W dziele «Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham» reżyser opowiada o trudnych relacjach matki i córki, którym usiłuje pomóc psychoterapeuta. Widzimy tylko ich twarze, nic więcej. Jest to opowieść o potrzebie pojednania dwóch kochających się osób, ale niemogących się porozumieć.

W czasie epidemii Covid-19 Łoziński kręcił film, na który składają się rozmowy z ludźmi zagadywanymi z balkonu. Potem całość rozrosła się do obrazu, gdzie ludzie odpowiadają reżyserowi na pytanie o sens życia. Twórca nadał mu tytuł «Film balkonowy». Pracował nad tym dziełem ponad dwa lata, spotkał setki ludzi, rozmawiał o sprawach błahych i trudnych. Artysta zwierzył się: «Postanowiłem zatrzymać się i poczekać, aż świat sam do mnie przyjdzie. Stałem na balkonie z kamerą przez dwa lata i łapałem każdego, kto pod nią przechodził. Z tych spotkań wyszło dzieło opowiadające o ludziach, to, co sami chcieli o sobie powiedzieć. I o reżyserze, który był ich ciekawy. Byłem zdziwiony, jak mało znam się na ludziach. Prawie nikt nie jest tym, na kogo wygląda. Ludzie niosą w sobie zagadki i tajemnice. Nie dają się łatwo zaszufladkować. Życie jest nie do wymyślenia».

Screen z filmu «Balkonowy film», 2021 r. Dwoje bohaterów dzieła  sfilmowаnych z balkonu reżysera.

Jedynym obrazem fabularnym twórcy jest «Klatka». To opowieść o chłopcu i starym mężczyźnie, których los łączy ze sobą, gdy czują się samotni i opuszczeni przez wszystkich.

Paweł Łoziński mówi, że w kręceniu filmów fabularnych interesuje go bycie z ludźmi, szukanie prawdy każdego człowieka o sobie i o świecie go otaczającym, intymności, spraw, o których się nie mówi lub mówi się bardzo trudno. Fascynują go: zwyczajny świat, przeciętni ludzie i sprawy, które zdarzają się każdemu z nas i składają się na nasze krótkie życie i jego sens.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026
ABC kultury polskiej: Na świątecznym stole
Artykuły
Historia, tradycja i kultura każdego narodu to także kuchnia i potrawy podawane na świąteczny stół. W Polsce tę prawdę widać szczególnie wyraźnie podczas Wigilii, kiedy to na białym obrusie pojawiają się dania, które, choć nieraz przechodzą subtelne modernizacje lub ulegają dziwnym i nie zawsze przemyślanym przemianom, w swej istocie pozostają nośnikiem pamięci o dawnych czasach, wierzeniach, a nawet o sposobie myślenia naszych przodków.
23 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: «Halo, halo, Polskie Radio Warszawa!»
Artykuły
Kto by pomyślał, że Polskie Radio jest z nami już sto lat. Wyobrażam sobie życie bez telewizji, ale bez radia już nie. Towarzyszyło mi zawsze. Należę do tej grupy, która szczególnie była związana z Programem 3 Polskiego Radia, z programem satyrycznym «60 minut na godzinę» emitowanym w latach 1974 – 1981 i z «Listą Przebojów Programu 3» Marka Niedźwieckiego nadawaną od 1982 r. do 2020 r.
12 grudnia 2025