ABC kultury polskiej: Dominik Połoński – wiolonczelista niezłomny
Artykuły

Był genialnym i wybitnym wiolonczelistą. Przez zły los został naznaczony piętnem śmierci w samym środku swojej kariery. Wszystko przez nowotwór mózgu i kolejne ciężkie operacje. Był jedynym na świecie muzykiem, który grał na wiolonczeli, używając tylko prawej ręki. W jednym z wywiadów stwierdził zdecydowanie: «Pokonałem raka mózgu jedynie dla wiolonczeli».

Dominik Połoński urodził się w roku 1977 w Krakowie. Studia ukończył w Akademii Łódzkiej w klasie profesora Stanisława Firleja. Swoje umiejętności rozwijał w znanej uczelni Escuela Superior de Musica Reina Sofia w Madrycie w klasie wiolonczeli Natalii Szachowskiej.

Zdobył Grand Prix i nagrodę za najlepsze wykonanie utworu patrona w Międzynarodowym Konkursie Indywidualności Muzycznych im. Aleksandra Tansmana w Łodzi. Zajął drugie miejsce w Międzynarodowym Konkursie Wiolonczelowym im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. Zdobył też Grand Prix w roku 2002 na International Europhony Competition w Bukareszcie. Był najpierw nominowany do nagrody Fryderyka w roku 2002, a zdobył ją w roku 2006 za album z koncertem wiolonczelowym Schumana. Paszport «Polityki» otrzymał natomiast w 2003 r.

Po operacji mózgu, którą przeszedł w wieku 27 lat, w 2004 r., został częściowo sparaliżowany i jego lewa ręka nie była już w stanie służyć mu do grania. Jednak dzięki determinacji i silnej woli wrócił na scenę w 2009 r.

Specjalne dla niego zaczęli pisać Olga Hans, Weronika Ratusińska, Artur Zagajewski, Sławomir Kaczorowski, Sławomir Zamuszko, Andrzej Kwieciński i Dariusz Przybylski. Dzięki nim mógł grać tylko prawą ręką.

Wszystko to nie było łatwe, bo razem musieli szukać całkowicie nowych rozwiązań technicznych i nowych dźwięków. Wiolonczelista musiał też zmienić sposób trzymania smyczka. Trzeba było także skrócić struny, żeby można było wydobyć z wiolonczeli rożne wysokości dźwięku jedną ręką – prawą. Olga Hans przestroiła również wiolonczelę, na której grał Połoński.

Artur Zagajewski napisał dla niego kilka utworów, które zostały nagrodzone na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w 2017 r. Były to między innymi «Płatki żółtej róży» i «Canzona». Póki miał siły, grał koncerty i żył dla muzyki. Jednak choroba nie dała za wygraną i śmierć zabrała Dominika Połońskiego 20 czerwca 2018 r. Miał zaledwie 41 lat, a przed sobą wspaniałą karierę i wiele koncertów na scenach światowych.

Nagrobek Dominika Połońskiego na Starym Cmentarzu w Łodzi. Autor Maciek Szostek, CC BY-SA 4.0

Przed śmiercią wyraził nadzieję, że utwory, które powstały dzięki niemu, będą wykonywane przez innych artystów także wtedy, kiedy już jego nie będzie na świecie. Ten wielki artysta – muzyk niezłomny – został pochowany na cmentarzu w Łodzi. Należy podziwiać jego miłość do muzyki, siłę woli i waleczność oraz niepoddawanie się tragicznemu losowi.

W wywiadzie z 2016 r. zwierzył się: «Wybitnym artystą jest się dzięki sercu, które tworzy emocje, i wyobraźni, która tworzy z emocji inspirowanych zapisem nutowym wspaniałą przestrzeń barw. Liczba kończyn czy palców nie ma najmniejszego znaczenia. Przecież nie każdy, kto posiada dziesięć palców, jest artystą-wiolonczelistą czy pianistą. Muzyka jest w środku, a czym ją wyrazimy to bez znaczenia, jeżeli budzi w odbiorcy emocje».

W reportażu radiowym Dariusza Panka artysta powiedział «Chcę więcej». Te słowa wskazują na jego wielką siłę woli i determinację, by do końca życia zajmować się tym, co ukochał najbardziej – muzyką na wiolonczelę.

Dominik Połoński współpracował z Akademiami Muzycznymi w Łodzi oraz Krakowie. Uczestniczył w wielu kursach i warsztatach. Uczył młodych instrumentalistów interpretacji utworów muzycznych. W 2016 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego. Był wielkim autorytetem muzycznym. Występował w Programie 2 Polskiego Radia. Został także ambasadorem kampanii społecznej «Save the Music».

Aleksandra Rek zdążyła nakręcić film o Połońskim – zarówno o jego życiu zawodowym, jak i prywatnym. Film nosi tytuł «Wariacja na wiolonczelę solo». 

Pod tym linkiem możemy obejrzeć koncert i wręczenie Fryderyków w 2006 r.

Z całego serca polecamy ten reportaż, filmy, muzykę Dominika Połońskiego, wartości, które niósł ludziom dzięki swojej muzyce. Możemy stawiać go jako wzór do naśladowania dla innych. Jego przekaz był jasny: nie wolno poddawać się przeciwnościom losu, ale należy walczyć z całych sił o swoje marzenia, plany i miłość.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

Na głównym zdjęciu: Wręczenie Fryderyka w 2006 r. Klatka z filmu na YouTube 

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026
ABC kultury polskiej: Na świątecznym stole
Artykuły
Historia, tradycja i kultura każdego narodu to także kuchnia i potrawy podawane na świąteczny stół. W Polsce tę prawdę widać szczególnie wyraźnie podczas Wigilii, kiedy to na białym obrusie pojawiają się dania, które, choć nieraz przechodzą subtelne modernizacje lub ulegają dziwnym i nie zawsze przemyślanym przemianom, w swej istocie pozostają nośnikiem pamięci o dawnych czasach, wierzeniach, a nawet o sposobie myślenia naszych przodków.
23 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: «Halo, halo, Polskie Radio Warszawa!»
Artykuły
Kto by pomyślał, że Polskie Radio jest z nami już sto lat. Wyobrażam sobie życie bez telewizji, ale bez radia już nie. Towarzyszyło mi zawsze. Należę do tej grupy, która szczególnie była związana z Programem 3 Polskiego Radia, z programem satyrycznym «60 minut na godzinę» emitowanym w latach 1974 – 1981 i z «Listą Przebojów Programu 3» Marka Niedźwieckiego nadawaną od 1982 r. do 2020 r.
12 grudnia 2025