ABC kultury polskiej: Prawdziwe cuda
Artykuły

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej trwają w najlepsze. Polska reprezentacja, jak to ma w swoim zwyczaju od wielu lat, z wielkim hukiem i prędziutko pożegnała się z turniejem. Na otarcie łez zremisowaliśmy z Francją i z tego mamy się cieszyć.

Nie ma właściwie o czym pisać, bo na temat gry naszych reprezentantów w piłkę kopaną napisano i powiedziano już tyle, że na wołowej skórze by się nie zmieściło, a i tak efekt jest żaden. Po co więc strzępić sobie język po próżnicy – no chyba że na temat stylówek pana trenera Probierza można by co nieco nadmienić.

 Złośliwi, jakżeby inaczej, internauci zauważyli, że selekcjoner zabrał ze sobą trzy efektowne zestawy odzienia wierzchniego, w których łaskawie przed mistrzostwami pozwolił się sfotografować. Skoro więc były tylko trzy, to logicznie rozumując, człowiek przewidział tylko trzy mecze obowiązkowe.

Kreacji w końcu się przecież (zwłaszcza w pewnym towarzystwie) nie powtarza. Zatem program obowiązkowy załatwiony, a potem to już tylko słusznie zapracowane i oczywiście wynagrodzone sowicie przez PZPN wakacje. Wprawdzie nieładnie komukolwiek w kieszeń zaglądać, ale tak sobie pomyślałam, że polskie siatkarki, a zwłaszcza siatkarze kroczący od jednego spektakularnego sukcesu do drugiego (obecnie w rankingu światowym odpowiednio czwarte i pierwsze miejsce) mogą sobie tylko o takich pieniądzach pomarzyć.

Niestety popularność, a zwłaszcza masowość piłki nożnej sprawia, że narodowa dyscyplina, jaką stała się siatkówka traktowana jest po macoszemu. Warto przy tej okazji i zbliżających się Igrzysk Olimpijskich w Paryżu przypomnieć pewien finałowy mecz, którego wynik prawdziwy kibic, a kilkadziesiąt lat temu patriota, wybudzony ze snu o północy recytował bez zająknienia.

Montreal 1976 rok i niezapomniany finał, który przeszedł na zawsze do historii polskiej siatkówki. Polska versus ZSRR. Najbardziej pamiętny mecz, dający tytuł mistrzów olimpijskich Polakom trwał 2 godziny i 26 minut. Mimo że zmagania rozpoczęły się o 2:30 czasu polskiego niewielu było takich, którzy o tej porze spali. Polacy broniąc po drodze dwa meczbole po dramatycznej walce wygrali 3:2.

 Ówczesny trener Polski, Hubert Jerzy Wagner, miał rozpisanych 1038 sposobów ataku. Polska zwariowała. Po pierwsze z racji zdobytego tytułu, a po wtóre (a właściwie to po pierwsze), że pokonała ZSRR. To był symbol oporu, sprzeciwu i wygranej nie tylko na boisku.

Włodzimierz Stefański, Bronisław Bebel, Lech Łasko, Edward Skorek, Tomasz Wójtowicz, Wiesław Gawłowski, Mirosław Rybaczewski, Zbigniew Lubiejewski, Ryszard Bosek, Włodzimierz Sadalski, Zbigniew Zarzycki, Marek Karbar to sportowcy, którzy tworzyli historię. Byli bohaterami.

Znaczek poświęcony zwycięstwu polskiej drużyny siatkarskiej w Montrealu

Korespondent «Przeglądu Sportowego» Lech Cergowski tak pisał w swojej relacji: «Wagner płacze, prezes Romański nieżywy, wszyscy oszaleli». Polacy oszaleli jeszcze raz w tym samym roku, choć kilka miesięcy wcześniej. Był 8 kwietnia 1976 roku i Mistrzostwa Świata w hokeju. W wypchanym po brzegi Katowickim Spodku odbywa się mecz otwarcia: Polska – Związek Radziecki.

Po przegranej 1:16 na Igrzyskach w Innsbrucku polscy hokeiści modlili się tylko o jak najmniejszy wymiar kary. Dotychczas biało-czerwoni przegrali wszystkie 25 spotkań z ZSRR. Bilans bramek to dramat. 31 – 255 na korzyść Rosjan. Dawid i Goliat. Ten mecz okazał się jednak największym sukcesem w powojennej historii polskiego hokeja. Polacy pokonali absolutnych faworytów 6:4. Dokonali tego pierwszy i ostatni raz w historii. Mimo że następnego dnia przegrali z Czechosłowacją 12:0 i ostatecznie spadli z grupy A to i tak rodacy za niewiarygodne, pozytywne emocje, jakich dostarczyli podczas meczu-cudu byli im wdzięczni jeszcze przez wiele lat. Marzę więc teraz, aby polska reprezentacja w piłce nożnej wreszcie zafundowała swoim kibicom takie pozytywne wrażenia, o których obecnie możemy tylko marzyć lub wspominać.

Gabriela Woźniak-Kowalik,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

Na głównym zdjęciu: Polska i radziecka drużyna hokejowa wychodzą na mecz 8 kwietnia 1976 r. Klatka z filmu dokumentalnego «Kryptonim „Obiekt”, czyli Cud nad Rawą», nakręconego w 45. rocznicę historycznego zwycięstwa.

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026
ABC kultury polskiej: Na świątecznym stole
Artykuły
Historia, tradycja i kultura każdego narodu to także kuchnia i potrawy podawane na świąteczny stół. W Polsce tę prawdę widać szczególnie wyraźnie podczas Wigilii, kiedy to na białym obrusie pojawiają się dania, które, choć nieraz przechodzą subtelne modernizacje lub ulegają dziwnym i nie zawsze przemyślanym przemianom, w swej istocie pozostają nośnikiem pamięci o dawnych czasach, wierzeniach, a nawet o sposobie myślenia naszych przodków.
23 grudnia 2025
ABC kultury polskiej: «Halo, halo, Polskie Radio Warszawa!»
Artykuły
Kto by pomyślał, że Polskie Radio jest z nami już sto lat. Wyobrażam sobie życie bez telewizji, ale bez radia już nie. Towarzyszyło mi zawsze. Należę do tej grupy, która szczególnie była związana z Programem 3 Polskiego Radia, z programem satyrycznym «60 minut na godzinę» emitowanym w latach 1974 – 1981 i z «Listą Przebojów Programu 3» Marka Niedźwieckiego nadawaną od 1982 r. do 2020 r.
12 grudnia 2025