Chołoniewicze – Dół śmierci
Artykuły

Ten fotoreportaż poświęcam zamordowanemu na okopach z I Wojny Światowej, koło Chołoniewicz Henrykowi Szczepkowskiemu. Pochował Go Wacław Wesoły s. Józefa, Czech z Halinówki, a opowiedział mi o tym syn Wacława, Henryk.

Za dworem Kerna w Chołoniewiczach były doły, z których ludzie wydobywali piasek na swoje potrzeby. W te doły byli wrzucani zamordowani Polacy z okolicy. Natalia Słuczyk opowiadała jak z Tatą przysypywała zwłoki, które były pochowane zbyt płytko i dzikie zwierzęta je pożerały.

Spotkanie z Natalią Słuczyk było jakby przypadkowe, jak to ujął ks. Bp Marcjan Trofimiak – Dei consilio. Kiedy nas zobaczyła, a towarzyszył mi Marek Czapla, który filmował, opowiedziała o tym, jaki sen przyśnił się jej dzisiaj nad ranem. Gdy zaczęła mówić, doznałem dziwnego uczucia, jak powiadają ludzie, że: «włosy stają do góry». «Śniła mi się moja Mama, co zmarła już dawno, stała tam koło dołu. Zobaczyłam Ją i do Niej idę, a koło niej Polacy, Ci z dołu, stoją żywi. Podeszłam i widzę dół pusty i suchy, a oni w tej ziemi umorusani i pokrwawieni stoją. Pytam się Mamy, po co oni z tego dołu wyszli? «Na Księdza czekają, żeby Ich pochował» – odpowiedziała Mama. Wtedy się obudziłam, ubrałam i idę na drogę, a tu was widzę» – powiedziała Natalia Słuczyk.

Film z VI Pielgrzymki, w 85 minucie jest Msza Św. przy Dole Śmierci: https://www.youtube.com/watch?v=gQmii77a_fo

Dół Śmierci w Chołoniewiczach.

Dół Śmierci w Chołoniewiczach

Mój syn Oskar Horoszkiewicz pomaga kopać dół pod krzyż.

Mój syn Oskar Horoszkiewicz pomaga kopać dół pod krzyż

Stawiamy krzyż. Pozwolenie od właściciela gruntu otrzymaliśmy po krótkiej rozmowie, poparci przez sołtysa. W ten sam dzień Ukraińcy w centrum wsi stawiali piękny krzyż dębowy, dziwny zbieg okoliczności.

Stawiamy krzyż. Pozwolenie od właściciela gruntu otrzymaliśmy po krótkiej rozmowie, poparci przez sołtysa. W ten sam dzień Ukraińcy w centrum wsi stawiali piękny krzyż dębowy, dziwny zbieg okoliczności

Stawiamy krzyż.

Tablica z krzyża.

Tablica z krzyża

Dwór Kerna, krzyż stoi za tym dworem może 50–60 metrów.

Dwór Kerna, krzyż stoi za tym dworem może 50–60 metrów

Uroczysta Msza Święta.

Uroczysta Msza Święta

Ksiądz pochował Ich 16 lipca 2011 r. Czekali na to 68 lat.

Ksiądz pochował Ich 16 lipca 2011 r. Czekali na to 68 lat

 

Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ

P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl

***

Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃ JAK CHLEB POWSZEDNI. FOTO

OMELANKA – UROCZYSKO KLIMOWE

ROMASZKOWO, GMINA STYDYŃ WIELKI

HAŁY W GMINIE ANTONÓWKA, POWIAT SARNY

Powiązane publikacje
W Klewaniu poświęcono polski cmentarz wojskowy
Wydarzenia
10 czerwca w Klewaniu poświęcono polski cmentarz wojskowy poddany renowacji w 2025 r. Było to faktycznie ponowne poświęcenie, gdyż od czasów II wojny światowej i ZSRR cmentarz popadał w ruinę.
11 czerwca 2026
W Klewaniu zostanie poświęcony odnowiony polski cmentarz wojskowy z roku 1920
Wydarzenia
10 czerwca o godz. 12.00 czasu ukraińskiego odbędzie się uroczystość poświęcenia poddanego renowacji polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu. Poinformował o tym Jarosław Kowalczuk, prezes Centrum Kulturalno-Oświatowego im. Tomasza Oskara Sosnowskiego.
27 maja 2026
Ugły: W marcu zbiorowy grób nie został odnaleziony. Będą kolejne poszukiwania
Artykuły
23–26 marca we wsi Ugły w obwodzie rówieńskim trwały poszukiwania miejsca pochówków Polaków, a także Ukraińców, będących z nimi w związku, którzy zostali zamordowani w maju 1943 r. w trakcie napadu oddziału UPA na wieś.
01 kwietnia 2026
Wiosenne porządkowanie na cmentarzu w Przebrażu
Wydarzenia
Przed katolicką Niedzielą Palmową członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu posprzątali Polski Cmentarz Wojenny w Hajowem (dawna nazwa wsi – Przebraże). Już od wielu lat w ten sposób oddają hołd tym, którzy spoczywają na tej nekropolii.
24 marca 2026
Polskie fundacje otrzymają dotacje MKiDN na opiekę nad miejscami pamięci poza granicami Polski
Artykuły
Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP umieszczona jest lista organizacji, które w ramach programu «Miejsca pamięci narodowej za granicą» w 2026 r. otrzymają dotacje na realizację projektów związanych z opieką nad miejscami pochówku Polaków w różnych krajach, w tym na Ukrainie, Litwie i Łotwie, we Włoszech, Niemczech, Austrii i Rumunii.
09 marca 2026
Raz w roku w Kostiuchnówce. Podsumowanie 2025 r.
Artykuły
Dobiegł końca kolejny rok Harcerskiej Służby Pamięci na Wołyniu. Nie był to łatwy rok do realizacji zaplanowanych przez nasze Centrum Dialogu Kostiuchnówka działań.
28 stycznia 2026
Polscy żołnierze spoczęli na cmentarzu w Mościskach
Wydarzenia
W piątek, 14 listopada, w Mościskach w obwodzie lwowskim odbyła się ceremonia pogrzebowa żołnierzy Wojska Polskiego poległych w obronie ojczyzny przed niemieckim najeźdźcą w rejonie Lwowa we wrześniu 1939 r. Rozpoczęła się mszą świętą w kościele pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela.
16 listopada 2025
Dzień Wszystkich Świętych na tarnopolskich cmentarzach
Wydarzenia
1 listopada, w Dniu Wszystkich Świętych, członkowie Polskiego Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu zapalili znicze pamięci na polskich grobach.
03 listopada 2025
Uroczystość Wszystkich Świętych w Dubnie
Wydarzenia
Miniony tydzień był dla parafian kościoła Świętego Jana Nepomucena i członków Dubieńskiego Towarzystwa Kultury Polskiej niezwykle aktywny, gdyż porządkowali miejscowe cmentarze. W Uroczystość Wszystkich Świętych przyszli na nie z modlitwą i zniczami.
03 listopada 2025