Związki frazeologiczne: Fałszywy pieniądz
Artykuły

Pewne przysłowie, niektórzy by powiedzieli, że zapewne chińskie, mówi: «Swoich przyjaciół trzymaj blisko siebie, a wrogów jeszcze bliżej». Mając na uwadze własne dobro trudno nie zgodzić się z takim stwierdzeniem.

Z jednym jednak zastrzeżeniem. Ludzie, których uważamy za swoich przyjaciół, takimi są w istocie i pod płaszczykiem sympatii nie ukrywają się nasi najgorsi wrogowie, gotowi w każdej nadarzającej się chwili podstawić nam nogę, albo co gorsza wbić nóż w plecy.

Gatunek ludzki jest tyleż wspaniały, co bywa i nikczemny. Nie ma chyba gorszej rzeczy, niż przekonać się na własnej skórze, że to, co braliśmy za dobrą monetę, u naszych znajomych okazuje się kłamstwem i obłudą podyktowaną często zwykłą zazdrością, głupotą lub umiejętnie skrywanym niegodziwym charakterem. Taki podrabiany fałszywy pieniądz, którym, z jakiegoś sobie tylko znanego powodu, handlują ludzie podli.

Zadając sobie nieco trudu można byłoby pokusić się o racjonalne wytłumaczenie takiego zachowania. Dlaczego ktoś udaje życzliwego i ze wszech miar wspierającego nasze działania? Zgadza się z nami w osądach, wyborach lub ideach, a w rzeczywistości każde jego słowo i czyn podszyte są złośliwością, okraszoną wymuszonym uśmiechem?

Z jakiegoż to powodu niektórzy ludzie pieją na lewo i prawo hymny pochwalne na temat innych, a w tym samym czasie gdzieś pokątnie, zza węgła, kombinują, jakby tu wyrządzić tym samym obywatelom krzywdę lub sprawić im przykrość? Dobrze byłoby sądzić, że powodem takiej postawy oraz zachowania jest tylko zwykła bezmyślność, pozbawiona wyrachowanego, z zimną krwią przemyślanego i zaplanowanego działania.

Brak refleksji nad tym, co istotne w kontaktach międzyludzkich, czyli wzajemnym szacunku, zaufaniu, szczerości, wrażliwości wobec drugiej istoty prowadzi prostą drogą do frustracji i nienawiści. Psychika ludzka, mimo wieków badań i tysięcy tomów napisanych na jej temat, jest nieodgadniona, a motywacje człowieczego działania skomplikowane, nielogiczne i często wewnętrznie sprzeczne.

A więc łamię sobie głowę nad tym zapewne na darmo, wszak Wisły kijem nie zawrócę. Chyba nigdy nie zrozumiem, po co te wszystkie farbowane lisy taką dziwną i złą grę z otaczającymi ich ludźmi prowadzą. Po co udają przyjaciół, życzliwych i serdecznych, kiedy w rzeczywistości gardzą innymi i ich nie szanują?

Brać coś za dobrą monetę, czyli brać czyjeś słowa na poważnie nie widząc w nich fałszu, ironii czy złych zamiarów. Uwierzyć komuś bez zastrzeżeń.

Farbowany lis to człowiek dwulicowy, obłudnik, hipokryta.

Piać hymny pochwalne, a więc wygłaszać na jakiś temat lub o jakimś człowieku same pozytywne sądy i opinie, wychwalać go

Robić coś z zimną krwią, czyli zrobić coś z premedytacją, przemyślawszy wszystko dokładnie.

Łamać sobie nad czymś głowę, a więc zastanawiać się nad czymś intensywnie, szukać rozwiązań, pogrążyć się w rozmyślaniach.

Zawracanie Wisły kijem to podejmowanie beznadziejnych, pozbawionych sensu i szans na powodzenie działań. Z góry skazanych na niepowodzenie.

Ukrywać coś pod płaszczykiem – dotyczy zarówno elementu garderoby jak również intencji, które chcemy przed innymi ukryć, zataić.

Gabriela Woźniak-Kowalik,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Wiosna, wiosna, wiosna, ach to ty…
Artykuły
Wiosna wraca co roku, a jednak za każdym razem ludzie robią wielkie oczy i zachowują się tak, jakby odkryli Amerykę. Co więcej, obwieszczają to na prawo i lewo z zaangażowaniem godnym średniowiecznego herolda pozostającego na usługach jego wysokości króla.
11 maja 2026
Związki frazeologiczne: Jak bez obrzydzenia patrzeć na siebie w lustrze, czyli sztuka zachowania twarzy
Artykuły
Niektórzy mają takie poranki, kiedy stają przed lustrem i przez chwilę zastanawiają się, czy to jeszcze oni we własnej skórze i z własną twarzą, czy już tylko suma decyzji wczorajszych dni. Niby wszystko się zgadza. Ta sama fryzura. Czasami ta sama łysina. Te same oczy, ten sam lekko zaspany wyraz twarzy. A jednak pojawia się nagle coś innego. W odbiciu zwierciadlanym dostrzegają pewną zmianę.
29 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Kłamstwo ma krótkie nogi
Artykuły
Gdyby kłamstwo było sportowcem, prawdopodobnie startowałoby w biegu na 100 metrów. Nie dlatego, że jest szybkie, ale dlatego, że kłamstwo ma krótkie nogi i na dłuższym dystansie zwyczajnie się potyka, łapie je zadyszka i traci szybko oddech.
22 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Nos do góry
Artykuły
Zadzieranie nosa to zjawisko stare jak ludzkość, a jednocześnie zadziwiająco odporne na postęp cywilizacyjny. Zmieniają się czasy, stroje i technologie, ale ludzka potrzeba pokazania światu, że ja to coś więcej i ja wam pokażę, trwa niewzruszenie do dziś.
03 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Pieniądze wyrzucone w błoto
Artykuły
Istnieje w języku polskim związek frazeologiczny tak pojemny, że można by w nim przechowywać budżet państwa, kilka nietrafionych inwestycji i jeden bardzo drogi ekspres do kawy. Kupiony, bo był na promocji, a później okazało się, że tą decyzją trafiliśmy jak kulą w płot. Mowa oczywiście o klasyce gatunku: pieniądze wyrzucone w błoto.
21 stycznia 2026