Obecnie w Rówieńskim Obwodowym Muzeum Krajoznawczym wystawia się i przechowuje 140 tys. eksponatów. Dzieje tej instytucji są nie mniej bogate, niż skarby w niej przechowywane. Dlatego proponujemy uwadze naszych Czytelników pierwszy artykuł z cyklu historii tego muzeum.

Pierwsze muzeum w Równem otworzono w 1906 roku. Poszło ono w ślady pierwszego muzeum wiejskiego na Ukrainie, założonego przez barona Fedora Sztejngela w Horodku. Podczas I wojny światowej instytucja została okradziona. Bez śladu zniknęło wiele unikatowych eksponatów. W latach 20. ХХ wieku działalność muzeum wznowiono. Było to muzeum przyrodnicze. 

Od 1936 roku w mieście rozpoczyna działalność Muzeum Gospodarcze Wołynia. Na jego podstawie, w lutym 1940 roku, zorganizowano muzeum historyczno-krajoznawcze, którego los był podobny do pierwszego muzeum w Równem. Podczas II wojny światowej wszystkie eksponaty zostały wywiezione do Niemiec. W 1944 roku instytucja wznowiła swoją działalność. Zaczęła ona gromadzić, przechowywać i przedstawiać publiczności materiały ilustrujące przeszłość historyczną i naturalne walory regionu.

W 1975 r. muzeum zostało przeniesione do pomieszczenia byłego gimnazjum (wybudowanego w 1839 r.), którego historia jest związana z postaciami Mykoły Kostomarowa, Pantelejmona Kulisza, Mychajła Drahomanowa, Wołodymyra Korolenki. W różnych okresach w tym gmachu, oprócz placówek edukacyjnych (liceum, gimnazjum), znajdowały się Departament Oświaty Dyrektoriatu, na czele którego stał Iwan Ohijenko, Kuratorium Okręgu Szkolnego Województwa Wołyńskiego, Komisariat Rzeszy Ukraina i komitet obwodowy Komunistycznej Partii Ukrainy.

Budynek został wybudowany w stylu prowincjonalnego klasycyzmu. Ten najlepiej zachowany zabytek architektury XIX wieku umieścił w swoich salach historyczne i przyrodnicze osiągnięcia Rówieńszczyzny. Muzealna ekspozycja została tu otwarta w grudniu 1978 roku.

Obecnie w Rówieńskim Obwodowym Muzeum Krajoznawczym eksponuje się i przechowuje około 140 tys. przedmiotów. Są one gromadzone w zbiorach: archeologicznym, etnograficznym, numizmatycznym i przyrodniczym. Są tu także dokumenty, nagrody, rzeczy osobiste wybitnych działaczy społecznych regionu. Szczególne miejsce w zbiorach muzealnych zajmują dzieła wołyńskiego ikonopisania, przedmioty z czasów kozackich, zbiory starodruków i prace pochodzącego z Rówieńszczyzny słynnego polskiego rzeźbiarza Tomasza-Oskara Sosnowskiego. Corocznie zbiory muzeum są uzupełniane w nowe nabytki, które pojawiają się wskutek wypraw naukowych, współpracy z najstarszymi mieszkańcami obwodu, kolekcjonerami, etnografami. Muzeum składa się z siedmiu działów i pięciu sekcji. Trzy jego działy mają własne ekspozycje. Są to Muzeum Literackie Ułasa Samczuka i Muzeum Bursztynu położone w Równem przy ulicy Symona Petlury 17, oraz Sarneńskie Muzeum Historyczno-Etnograficzne.

Rówieńskie Muzeum Krajoznawcze wyróżnia się swoją aktywną działalnością wystawową. W jego salach wystawiano zbiory innych muzeów, zbiory prywatne, projekty artystyczne, dzieła twórców ludowych z różnych zakątków świata. Do stałych ekspozycji zaliczamy wystawę broni białej i palnej «Arsenał Muzealny» i swoisty życiorys miasta oraz jego mieszkańców «Stare Równe».

Interesujące są ekspozycje przedstawiające materiały archeologiczne i etnograficzne. Niepowtarzalność Rówieńszczyzny pokazano w salach opowiadających o roślinach i zwierzętach regionu, bogactwach wodnych, geologii regionu, wołyńskim bursztynie.

Eksponaty muzeum niejednokrotnie były prezentowane na wystawach w Ostrogu, Łucku, Dniepropietrowsku, Kijowie, Krakowie, Vancouverze, Zamościu. W wielu europejskich krajach przedstawiano Skarbiec Targowicki (ponad 30 ozdób, przeważnie ze srebra; skarb datowany przez naukowców na początek XII wieku, znaleziony na początku lat 70. XX wieku w rejonie młynowskim – red.).

Przez trzy lata, zaczynając od roku 2008, Muzeum organizowało cotygodniowe show intelektualne «Dzień w Muzeum», nadawane na kanale Telewizji Rówieńskiej. Ten wspólny projekt zwyciężył w ІІ Muzealnym Festiwalu Krajowym (Dniepropietrowskie Muzeum Historyczne).

Na terenie Muzeum znajduje się platforma widokowa, gdzie została wystawiona łódź kozacka z XVII wieku, różne rodzaje broni artyleryjskiej, samochody z połowy XX wieku i samolot Jak-50, a także inne eksponaty.

Tradycyjnie, dla mieszkańców Równego i obwodu, w maju jest organizowana impreza folklorystyczno-etnograficzna «Uczta Muzealna», na którą przybywają rzemieślnicy z Rówieńszczyzny i innych obwodów. W tym dniu plac przed Muzeum zamienia się w różnokolorowy jarmark. Można tu kupić czy po prostu podziwiać dzieła ukraińskich rzemieślników, wziąć udział w konkursach, potańczyć i pośpiewać wspólnie z folklorystycznymi zespołami kraju.

Muzeum corocznie zwiedza kilkadziesiąt tysięcy osób z wielu zakątków świata. Zapraszamy też Państwa do budynku przy ulicy Drahomanowa 19 w Równem. Będziecie Państwo pod wrażeniem. Zapraszamy!

Rówieńskie Obwodowe Muzeum Krajoznawcze