Mimo zakazu wywozu surowca bursztynowego z Ukrainy, w 2015 r. odnotowano dużo przypadków przemycania jantaru.
Według wołyńskich celników, przemytnicy najczęściej chowają bursztyn przed kontrolą celną w rzeczach osobistych. Wykorzystywane są także specjalnie sporządzone skrytki, wmocowane w konstrukcyjnych próżniach samochodu, które są poddawane rozbiórce i montażowi.
Aby przewieźć bursztyn przez granicę, ludzie stosują różne sztuczki. Na przykład, w lutym tego roku usiłowano wywieźć z Ukrainy na Białoruś worki z nieobrobionym bursztynem, chowając go pod pestkami słonecznika. Jak informuje strona «Nowosti Belorusi», zarekwirowano wówczas 42 worki o wadze 800 kg. Kamienie przekazano do kontroli.
Według informacji Państwowej Służby Granicznej Ukrainy w 2015 r. na granicy polsko-ukraińskiej doszło do 65 prób wywiezienia bursztynu z Ukrainy. Funkcjonariusze służby wykryli 605 kg tego surowca.
W ciągu 2015 r. pracownicy Urzędu Celnego w obwodzie wołyńskim nie dopuścili do 33 prób bezprawnego przemieszczenia przez granicę celną kamieni szlachetnych o pochodzeniu organicznym. W sprawach o przekroczenie regulacji celnych ujęto 295 584,96 kg bursztynu. Wartość już ocenionego przez ekspertów bursztynu wynosi 9 145 834 hrn. Celnicy ujawnili wiele przypadków wywożenia bursztynu w czasie przejazdu obywateli przez «zielony korytarz».
Za przemyt bursztynu na Ukrainie przewidziano karę grzywny, konfiskację bursztynu lub samochodu.
Według Kodeksu Celnego próba przewiezienia towaru z pominięciem kontroli celnej oraz z wykorzystaniem skrytek i innych zasobów przez nadanie mu wyglądu innego towaru, pociąga za sobą odpowiedzialność. Przewidziano karę grzywny od pięciuset do tysiąca nieopodatkowanych minimum dochodów obywateli lub konfiskatę tych towarów, a także konfiskatę towarów wraz ze specjalnie przygotowanymi skrytkami i pojazdami, które były wykorzystywane do przemytu towarów przez granicę celną Ukrainy.
Bursztyn, który przechodzi na rzecz skarbu państwa, zgodnie z postanowieniami sądu jest przekazywany do Państwowego Magazynu Metali i Kamieni Wartościowych Ukrainy.
W odpowiedzi na nasze pytanie Ministerstwo Finansów Rzeczpospolitej Polski przekazało następującą informację w sprawie nielegalnego procederu: w 2015 r. doszło do 225 przypadków nielegalnego przewiezienia bursztynu przez granicę polsko-ukraińską. W Białej Podlasce zarejestrowano 101 przypadków, w Białymstoku – 1, w Olsztynie – 11, w Przemyślu – 110, w Warszawie – 2.
Rzecznik Prasowy Ministra Finansów Rzeczpospolitej Polski Wiesława Dróżdż poinformowała o odpowiedzialności przewidzianej za nielegalne przewożenie bursztynu. Według niej, bursztyn nieprzetworzony objęty jest w Polsce «0» stawką celną, natomiast jest opodatkowany VAT-em 23%, a zatem wymaga przedstawienia organowi celnemu. Unikanie opodatkowania w zależności od wysokości uszczuplenia kwalifikowane jest jako przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
W pierwszym przypadku czyn podlega karze grzywny do 17 758 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 5 albo obu tym karom łącznie. Wykroczenie zagrożone jest natomiast karą grzywny do 37 000 zł.
Ponadto wobec przemyconego bursztynu, a także narzędzi i innych przedmiotów służących popełnieniu czynu zabronionego (np. środka przewozowego) może być orzeczony przepadek na rzecz Skarbu Państwa».
Maja GOŁUB
