Krytyk i publicysta Oleksandr Bojczenko opowiedział w Łucku o roli intelektualisty w życiu społeczeństwa, sensie ironii i dowcipach, które mogą spowodować skreślenie z listy studentów.    

Oleksandr Bojczenko to jeden z najbardziej znanych krytyków literackich na Ukrainie. Jego prace translatorskie wzbogacają współczesne życie kulturalne Ukrainy. Przetłumaczył z języka polskiego powieść Daniela Odiji «Tartak», dzieła Andrzeja Stasiuka, Marka Hłaski, Leszka Kołakowskiego, Józefa Hena i Olgi Tokarczuk. Warto dodać, że był stypendystą Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP «Gaude Polonia». Spotkanie z nim odbyło się 26 marca w SkyBarze w Łucku. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Zjednoczenie Artystyczne «stendaL».

Literaturoznawca z Czerniowiec zaprezentował w Łucku swoją nową książkę «Більше/менше» («Więcej/mniej»). Jest także autorem zbiorów esejów «Щось на кшталт шатокуа», «Аби книжка», «Мої серед чужих».

Nową książkę «Więcej/mniej», która jest zbiorem publicystycznych tekstów o filozofii, literaturze i polityce, polecił autorowi ułożyć Wasyl Droniak, dyrektor czerniowieckiego wydawnictwa «Książki 21 wieku». Na pierwszą część książki składają się dłuższe teksty, natomiast druga – krótsze. Krytyk śmiało analizuje twórczość takich słynnych mistrzów literatury jak Lina Kostenko, Jurij Andruchowycz, Serhij Żadan czy Jurko Izdryk. Pisarz przyznał się, że pomysłodawcami tytułów większości jego książek są wydawcy, natomiast on sam nie przejmuje się tym, pod jakimi tytułami są publikowane jego teksty.

Spotkanie z Oleksandrem Bojczenką było bardzo ciekawe. Obecni uczestniczyli w dyskusji na temat relacji polsko-ukraińskich, problemów filozoficznych i politycznych, twórczości ukraińskich pisarzy. «W ogóle nie uważam to, co piszę za poważną pracę. Poważną pracą dla mnie są tłumaczenia i redagowanie, które pochłaniają zdecydowaną większość czasu. Również ta książka powstała tylko dlatego, że «wypadł» jeden z moich projektów tłumaczeniowych, w wyniku czego miałem dwa tygodnie wolnego. Wtedy wydawca zaproponował uporządkować i wydać moje teksty. Ja się zgodziłem» – zdradził autor.

Uczestników spotkania interesowało, jaka własna książka jest dla Oleksandra Bojczenki najbardziej cenna, na co pisarz półżartem odpowiedział: «Oczywiście, że ta. Zaraz wyjaśnię dlaczego. Kiedy z Wasylem uporządkowywaliśmy teksty, hrywna dewaluowała, w wyniku czego wzrosła wartość papieru i druk tej pracy stał się bardzo kosztowny».

Pisarz prezentował swoją książkę zarówno w dzień, podczas spotkania ze studentami na uniwersytecie, jak też dla gości wieczornego spotkania. «Wy dzisiaj na uniwersytecie ośmieliliście się nazwać mnie intelektualistą, a ja się za to «zemszczę», ale później. Mimo, iż w mojej książce faktycznie poruszony jest problem współczesnych intelektualistów – kim oni są i dlaczego – ja siebie do nich nie zaliczam» – powiedział autor.

W kontekście książek i rozmów o intelektualistach, Oleksandr Bojczenko opowiedział o niebezpieczeństwach, które czyhają na intelektualistę po tym, jak publicznie zaprezentuje swoje przemyślenia. Za pierwszego takiego intelektualistę literaturoznawca uważa Sokratesa. «Intelektualista daje społeczeństwu prowokacyjne idee i jest otwarty na dyskusję» – podsumował pisarz. Także on opowiadał o poszczególnych postaciach ze świata literatury i zauważył, że w literaturze ukraińskiej jest bardzo mało Hemingwaya i jego prostego, wyraźnego, surowego stylu.

Podczas rozmowy nie udało się ominąć politycznych tematów. «Mamy jednego najbardziej zaciętego wroga i jednego najlepszego przyjaciela – skomentował gość – wrogiem jest Rosja, przyjacielem – Polska… Rosja nie widzi innej opcji, oprócz podbicia naszego państwa, Polska, przeciwnie, robi i będzie robiła wszystko, by Ukraina pozostała niepodległa i była granicą, takim murem, przez który nie przejdzie nawała ze wschodu do Europy» – podzielił się rozważaniami pisarz.

Iryna POLETUCHA