«Polacy razem z Ukraińcami chcą przypominać światu o niezmierzonych cierpieniach milionów ludzi skazanych przez totalitarny system komunistyczny na śmierć przez zagłodzenie» – napisał 24 listopada prezydent Polski Andrzej Duda w liście do prezydenta Ukrainy Petra Poroszenki.
W oknie Pałacu Prezydenckiego w Warszawie zapłonęła Świeca Pamięci dla ofiar Wielkiego Głodu na Ukrainie. «Pielęgnowanie pamięci o tym ludobójstwie to przestroga przed totalitarnymi ideologiami depczącymi godność osoby ludzkiej i prawa człowieka teraz i w przyszłości. Myśląc o milionach ofiar klęski głodu, wyrażonej symbolicznym terminem Hołodomor, stanowiącym połączenie ukraińskich słów oznaczających głód i śmierć, warto zastanowić się co oznacza śmierć głodowa dla człowieka» – czytamy w liście Andrzeja Dudy do Petra Poroszenki.
W środę 21 listopada Senat RP jednogłośnie przyjął uchwałę, którą uczcił pamięć ofiar Wielkiego Głodu na Ukrainie w latach 1932–1933: «W związku z obchodzoną na Ukrainie rocznicą Wielkiego Głodu Senat Rzeczypospolitej Polskiej przypomina o śmierci i cierpieniu milionów ofiar tego dramatu. Wyrażamy naszą solidarność z narodem ukraińskim w zachowaniu pamięci o tych wydarzeniach i dążeniu do upowszechnienia wiedzy o tej tragedii».
W Polsce w tych dniach wspomina się ofiary Wielkiego Głodu na Ukrainie: ich pamięć jest czczona w trakcie różnych spotkań i mszy żałobnych w parafiach różnych wyznań. 23 listopada w Teatrze Polskim w Warszawie odbył się spektakl «Tak Było Miło, Było Cicho… znowu Licho. Czerwony Głód» oparty na książce Anne Applebaum «Czerwony Głód». 25 listopada w kościele Wizytek w Warszawie odbędzie się nabożeństwo ekumeniczne w intencji ofiar Wielkiego Głodu na Ukrainie, któremu przewodniczyć będzie kardynał Kazimierz Nycz, arcybiskup metropolita warszawski.
Nie tylko Europa jest solidarna z Ukrainą. Pamięć o Wielkim Głodzie uczczono również w USA. Z okazji 85. rocznicy Wielkiego Głodu Heather Nauert, rzeczniczka Departamentu Stanu USA, wydała oświadczenie, w którym czytamy: «W tym miesiącu łączymy się z Ukraińcami na całym świecie obchodząc 85. rocznicę Wielkiego Głodu, kiedy miliony niewinnych Ukraińców zostały celowo zagłodzone przez reżim Józefa Stalina». Podkreślamy, że 20 stanów USA uznało Wielki Głód za ludobójstwo, a stan Illinois ogłosił rok 2018 Rokiem Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu spowodowanego przez władze radzieckie.
Na Ukrainie Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu został ustanowiony specjalnym rozporządzeniem prezydenta Leonida Kuczmy 20 lat temu, czyli w 1998 r. Co roku na Ukrainie i na całym świecie w czwartą sobotę listopada odbywa się akcja «Zapal święcę». Pomysłodawcą takiej ogólnoukraińskiej tradycji był James Mace, amerykański historyk, badacz Wielkiego Głodu na Ukrainie. W 2003 r. napisał: «Chcę zaproponować tylko akt pamięci narodowej, w którym każdy może uczestniczyć: wskazać godzinę, o której każdy przedstawiciel tego narodu, gdzie prawie w każdej rodzinie stracono kogoś bliskiego, zapaliłby na swoim oknie świecę pamięci o zmarłych».
Na Wołyniu tradycja uczczenia ofiar Wielkiego Głodu w tych listopadowych dniach pojawiła się jeszcze w latach osiemdziesiątych, kiedy niektórzy mieszkańcy regionu, w tym Łucka, palili świece u siebie w domu i w pracy.
W tym roku mieszkańcy Łucka również wspominali ofiary Wielkiego Głodu, biorąc udział we wspólnym pochodzie, modlitwie i ogólnoukraińskiej akcji «Zapal święcę».
Natalia DENYSIUK
Zdjęcie pochodzi ze strony www.prezydent.pl
