«Bez troski o przeszłość i pamięci o historii nie będzie lepszej przyszłości» – pod takim hasłem wierni z parafii Najświętszego Serca Jezusa z Kiwerec, jak każdego roku, wyruszają na stary cmentarz i sprzątają groby swoich poprzedników.
Wielu z tych, którzy pochowani są na cmentarzu, nie ma już bliskich mogących doglądać miejsc ich pochówku. Ale przecież «są to ci, którzy chodzili kiedyś po tej samej ziemi, po jakiej my teraz chodzimy» – komentuje jedna z osób dbających o cmentarz.
Cmentarz to karta historii, można ją przeglądać i uczyć się z niej, czerpiąc mądrość na dzisiejsze czasy. Widząc groby z napisami w języku polskim, a obok nich z napisami w języku ukraińskim, człowiek dostrzega jak te dwa narody żyły kiedyś ze sobą po bratersku. Umarł Polak, to został pochowany obok sąsiada Ukraińca. Ale chodząc po cmentarzu też można dostrzec, jak historia, której się nie pielęgnuje – zanika. Wystający z ziemi beton – jak później się okazuje, ponad stuletni grób – pokryła dwudziestocentymetrowa już warstwa ziemi, którą ściągamy łopatami i motykami, przegrzebujemy się przez korzenie krzaków i śmieci, i dochodzimy do grobu z początku XX wieku. Stawiamy i oczyszczamy nagrobek z brudu oraz ludzkiego zaniedbania i braku pamięci, sadzimy barwinek, a 1 listopada zapalamy świeczkę odmawiając modlitwę «Wieczne odpoczywanie racz mu dać Panie…». Chodząc w procesji 2 listopada kapłan kropi te miejsca święconą wodą prosząc Boga o zmiłowanie nad tymi duszami i na nowo przywracając pamięć przeszłych pokoleń.
Poprzedni raz sprzątając cmentarz odkryliśmy i odkopaliśmy trzy płyty nagrobne z napisami w języku polskim, ukraińskim i czeskim. Dla nas nowe. A dla tych pod tymi nagrobkami, którzy czekają na zmartwychwstanie, jest to czas ponownego wpisania się w naszą wdzięczną i modlitewną pamięć.
Przechadzając się pomiędzy grobami, widzimy piękne stare rzeźby – anioła, Maryi, czy małych dzieci –których już dziś się nie spotyka chodząc po cmentarzach i nie używa się teraz takiego materiału murarskiego jak kiedyś. Żal wypełnia serce, że mogłoby to kiedyś iść na zniszczenie albo w zapomnienie…
Zmęczeni, brudni i mokrzy wracamy do swoich domów, ale z satysfakcją w sercu, że choć w małym stopniu, ale dotknęliśmy naszej historii i na nowo możemy ją opowiedzieć.
Ks. proboszcz Krzysztof ORLICKI,
Kiwerce
CZYTAJ TAKŻE:
JESIENNE PORZĄDKOWANIE CMENTARZY: LUBIESZÓW
JESIENNE PORZĄDKOWANIE CMENTARZY: PRZEBRAŻE
JESIENNE PORZĄDKOWANIE CMENTARZY: RYMACZE I LUBOML
