Polska wyraziła zgodę na przeprowadzenie przez Ukrainę prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych we wsi Jureczkowa, a Ukraina – na przeprowadzenie przez Polskę ekshumacji w dawnej wsi Zboiska, położonej obecnie w granicach Lwowa – podało Ministerstwo Kultury i Komunikacji Strategicznej Ukrainy.

Pierwszym krokiem w przywróceniu współpracy między Polską a Ukrainą w tej dziedzinie po kilkuletnim moratorium ze strony ukraińskiej były zgody wydane przez Ukrainę najpierw na poszukiwania (2022 r.), a następnie na prace ekshumacyjne (2025 r.) na terenie dawnej wsi Puźniki w obwodzie tarnopolskim. W kwietniu-maju 2025 r. ekshumowano tu szczątki 42 osób. Ponieważ wcześniej wiadomo było o 80 ofiarach UPA z 1945 r., planowane są kolejne prace poszukiwawcze w celu znalezienia drugiej mogiły zbiorowej. Prace w Puźnikach w całości sfinansowano z budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Pomimo kampanii dezinformacyjnej dotyczącej rzekomego wstrzymania przez Ukrainę wszelkich dalszych prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych, przeprowadzonej w zeszłym tygodniu, obie strony, zaprzeczywszy fałszywym informacjom na ten temat, kontynuują współpracę w tym zakresie.

«Jako potwierdzenie konstruktywnej współpracy Ukrainy i Polski w kwestiach historycznych informujemy o przekazaniu stronie polskiej zgody na przeprowadzenie ekshumacji poległych w 1939 r. polskich żołnierzy, pochowanych na terenie dawnej wsi Zboiska (obecnie w granicach Lwowa)» – podaje ukraińskie Ministerstwo Kultury.

Jednocześnie Ukraina wystąpiła do polskiego Instytutu Pamięci Narodowej z prośbą o możliwość przeprowadzenia prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych w miejscowości Jureczkowa w województwie podkarpackim i otrzymała już wstępną zgodę.

Rzecznik polskiego IPN dr Rafał Leśkiewicz poinformował PAP, że obecnie trwają starania o uzyskanie niezbędnych zgód i decyzji administracyjnych na rozpoczęcie tych prac. Jak znaczył, po uzgodnieniu spraw organizacyjnych, prace poszukiwawcze i ekshumacyjne w Jureczkowie rozpoczną się najwcześniej jesienią tego roku. Będą finansowane przez stronę ukraińską. Jak informuje «Belsat», strona ukraińska chce ekshumować tam Ukraińców, którzy zginęli z rąk Milicji Obywatelskiej w 1945 r.

Natalia Denysiuk

Na zdjęciu: Prace ekshumacyjne w Puźnikach. Źródło: MKiDN