Wskutek prześladowań Kościoła Rzymskokatolickiego i ludności polskiej, ze 170 kościołów znajdujących się na terenie Wołynia przed II wojną światową, na początku lat sześćdziesiątych ХХ wieku nie pozostał żaden czynny.
Katolicy obrządku łacińskiego na Rówieńszczyźnie, aby wziąć udział we mszy świętej musieli jeździć do Połonnego, Krzemieńca i Lwowa, miejsc oddalonych o 100–200 km. Były to jedyne miasta Ukrainy Zachodniej, gdzie wówczas pozostawały czynne kościoły. Życie religijne w świecie zyskało na znaczeniu, kiedy 16 października 1978 r. papieżem został Jan Paweł II. W czasie pieriestrojki i następnego upadku imperium radzieckiego również aktywizowało się życie religijne w Równem.
Pod koniec lat 80-tych ХХ w. w Równem została założona rada parafialna, tzw. dwudziestka. Dużą rolę w organizacji społeczności religijnej odegrały wizyty ks. Antoniego Andruszczyszyna w Równem i nabożeństwa przez niego odprawiane. Do rady parafialnej weszli Helena i Juliusz Bagińscy, Aniela i Wacław Buklarewiczowie, Walentyna i Mirosław Łukomscy, Helena Leszczowa, Leonard Markiewicz, Anna Puchalska, Jadwiga Bilecka i in. Parafianie wysyłali pisma do władz w Moskwie i w Kijowie, do urzędników w Równem, domagając się przywrócenia wiernym ich własności, czyli rówieńskich kościołów, zwłaszcza byłego kościoła parafialnego pw. Narodzenia NMP i Św. Antoniego, a także byłą świątynię garnizonową. Urzędnicy byli głusi na prośby wiernych. Trwało to bardzo długo. Śp. Mirosław Łukomski, śp. Wacław Buklarewicz, Leonard Markiewicz i Józef Kułakowski wraz z grupą inicjatywną nie poddawali się i konsekwentnie pisali listy do władz państwowych i różnych instytucji.
Pierwszym pomieszczeniem przydzielonym na potrzeby nowo powstałej parafii rzymskokatolickiej w Równem był Budynek Nauczyciela. Katolikom, a następnie także protestantom zezwolono na odprawianie tu mszy w niedziele. Taka sytuacja trwała ponad dwa lata. Najpierw parafia była nieliczna, tylko 30–50 osób. Na pierwszego prezesa rady parafialnej wybrano Leonarda Markiewicza. Msze święte odprawiali ks. Antoni Andruszczyszyn, Stanisław Szyrokoradiuk i inni księża. W 1990 r. wspólnocie parafialnej oddano były kościół garnizonowy pw. Św. Piotra i Pawła – mieściła się tu piętrowa sala sportowa oraz dobudowany warsztat. Po długich latach przerwy Boże Narodzenie 1990 r. obchodzono w kościele!
Na początku stycznia 1991 r. parafią na stałe zaopiekował się ks. Władysław Czajka. Najpierw władze oddały część pomieszczenia, więc nabożeństwa odprawiano albo na parterze, albo na piętrze. W przededniu sierpniowych wydarzeń 1991 r. w Moskwie parafianie otrzymali wspólne zezwolenie od władz lokalnych i wojskowych na używanie pomieszczeń kościoła. W całości władze oddały kościół 1 października 1991 r. W tym dniu odprawiono tu mszę świętą z udziałem przedstawicieli władz obwodowych i miejskich, a także dowódcy Rówieńskiego Garnizonu Obwodowego. 27 października Rafał Kiernicki, biskup lwowski, poświęcił kościół. Dobudówkę do kościoła oddano parafianom w czerwcu 1992 r. Na następnego prezesa rady parafialnej został wybrany Mirosław Łukomski, który kierował nią do końca swego oddanego Kościołowi życia. Ks. Władysław Czajka i parafianie z oddaniem zabrali się do odnowienia kościoła, a pracy było dużo. Władysław Czajka zorganizował pomoc materialną z Janowa Lubelskiego i innych miast Polski. Dzięki jego natchnieniu, poświęceniu i wieloletniej pracy parafia rozrosła się i Kościół Św. Piotra i Pawła i Miłosierdzia Bożego, przyległy teren oraz dom parafialny nabrały współczesnego wyglądu.
W lipcu 1991 r. parafianie Równego i kilka osób ze Zdołbunowa rozpoczęli strajk głodowy pod Kościołem Św. Antoniego. W ten dramatyczny sposób domagali się oddania świątyni zgodnie z zasadami prawa. Od kościoła Św. Piotra i Pawła do kościoła Św. Antoniego ruszyła procesja parafian z dużym żelaznym krzyżem. Zamocowano go przy świątyni. Tam odbywały się wówczas codzienne msze święte. Mieszkańcy Równego wspierali katolików, aby przywrócono im świątynię, podchodzili i pytali, co się dzieje. Parafianie prawie przez cały czas znajdowali się pod kościołem i swoją obecnością wspierali uczestników głodówki. Jak wspominają, dochodziło też do prób prowokacji ze strony jednego z byłych działaczy komsomołu. Kiedy 19 sierpnia 1991 r. w Moskwie zaczął się pucz, parafianie skończyli głodówkę.
Od chwili ogłoszenia niepodległości Ukrainy życie społeczności rzymskokatolickiej Równego stale zmienia się na lepsze. Do kościoła uczęszczają nie tylko Polacy, ale też Ukraińcy, Rosjanie i przedstawiciele innych narodowości wielonarodowej Ukrainy. Parafia Św. Piotra i Pawła w Równem i Miłosierdzia Bożego dzięki swoim działaniom i osiągnięciom posiada swoje miejsce w chrześcijańskiej wspólnocie Ukrainy. Wdzięczność Panu Bogu, miłość do bliźniego, miłosierdzie, nadzieja na przyszłość pomagają budować nowy kościół w Równem, z pewnością patrzeć w przyszłość i pamiętać o historii swojej parafii.
Wacław BUKLAREWICZ, Równe
Foto udostępnione przez autora
CZYTAJ TAKŻE:
