10 lat wspólnej tradycji
Rozmowy

Podczas Polsko–Ukraińskich Spotkań Mistrzów Słowa «Monitor Wołyński» poprosił organizatorów o kilka słów na temat działalności Centrum Kultury w Lublinie i o początkach konkursu recytatorskiego, który swym zasięgiem ogarnął całą Polskę i Ukrainę. Oto co powiedziała na ten temat pani Anna Krawczyk – kierownik Działu Edukacji Kulturalnej Centrum Kultury w Lublinie.    

 

 

Anna Krawczyk: Nasz dział zajmuje się edukacją kulturalną, czyli przygotowaniem młodych ludzi do odbioru, ale też i prezentacji sztuki w różny sposób i na różnym poziomie. Pracujemy z dziećmi, młodzieżą, studentami, jak również z seniorami. Teatr, słowo, dźwięk – to podstawa naszej działalności.


Organizujemy też konkursy recytatorskie o różnej tematyce. Między innymi, jednym z konkursów jest Ogólnopolski Konkurs Poezji i Prozy Ukraińskiej. W tym roku przypada jego jubileuszowa 10. edycja. Dziesięć lat temu, wspólnie z p. Grzegorzem Kuprianowiczem, Kanclerzem Europejskiego Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów, prezesem Towarzystwa Ukraińskiego, z którym współpracuję w Lublinie, pomyśleliśmy sobie, a działaliśmy wówczas w różny sposób, propagując kulturę ukraińską, że można byłoby zorganizować taki konkurs. I stało się. Pierwszy konkurs literatury ukraińskiej objął swoim zasięgiem województwo lubelskie. Był skierowany do Polaków, żeby propagować literaturę ukraińską. Można było brać w nim udział mówiąc w języku polskim i ukraińskim.


MW: To znaczy, że w Polsce istnieje zapotrzebowanie na literaturę ukraińską?
A. K.: Prawdę mówiąc, 10 lat temu, mieliśmy mniej literatury tłumaczonej, mniej się też o niej mówiło, więc dzięki konkursowi nastąpiła jej naturalna popularyzacja. Przez lata staramy się tak dobierać grono gości, że co roku zapraszamy do jury kogoś z pisarzy, poetów, redaktorów ukraińskich, aktywnie działających na polu szeroko pojętej kultury. Na pierwszych spotkaniach naszym gościem był pisarz p. Oleksandr Irwanec.


MW: Kiedy padł pomysł zorganizowania konkursu na Ukrainie?
A. K.: Od początku moim marzeniem było, aby zorganizować taki lustrzany konkurs na Ukrainie. I dwa lata później znalazły się osoby chętne, które wsparły mój pomysł. Była to Natalia Katrencikova i Sofija Muliar z Wołyńskiego Instytutu Ekonomii i Zarządzania w Łucku. W pierwszym roku organizacji konkursu, właśnie ich szkoła udzieliła nam gościny. Dzięki uprzejmości Rektora p. Artura Horbowego, Konkurs Poezji i Prozy Polskiej na Ukrainie odbył się w Łucku. Zainteresowanie konkursem jest olbrzymie. Szybko zrodził sie pomysł, aby po eliminacjach w Polsce i na Ukrainie zrobić wspólny finał. I ten finał nazwaliśmy Polsko–Ukraińskie Spotkania Mistrzów Słowa. Myślę, że to jest ta cała idea, by w obu konkursach można mówić w języku polskim i ukraińskim – na Ukrainie uczestnicy recytują literaturę polską, a w Polsce – ukraińską. Dla nas było bardzo ważne, że to mogą mówić Ukraińcy, może posiadający jakieś korzenie polskie, bądź znający język polski. Ale też zależało nam na tym, że tu przywozimy literaturę po polsku i ci co potrafią, to czytają i mówią literaturę współczesną. A dzięki temu młodzież ma możliwość poznania współczesnych pisarzy i poetów.


MW: Polska i ukraińska szkoły deklamacji różnią się między sobą?
A. K.: Oprócz tego, że propagujemy literaturę, to mamy jakby dwie szkoły recytacji. U nas mówi się, że recytujemy, bądź po prostu mówimy wierszem, natomiast na Ukrainie istnieje szkoła deklamacji. To są dwie odrębne umiejętności. W związku z tym organizujemy wspólne warsztaty recytatorskie prowadzone przez aktorów czy instruktorów zajmujących się kulturą żywego słowa zarówno z Polski, jak i z Ukrainy. Chodzi o to, by młodzi artyści zrozumieli jak mówić dobrze literaturę, jak powiedzieć, żeby przekazać emocje zawarte w utworze. A jest to trudna sztuka. Młodzież po eliminacjach w Łucku, przyjeżdżała do Lublina, przez wiele lat, na wspólne spotkania Mistrzów Słowa. Tu mieliśmy wspólne warsztaty, czyli pracę nad techniką mówienia i techniką prezentacji tekstu na scenie. To cenne doświadczenia, bo ta nauka działa w obie strony – wspólne spotkania młodzieży przybliżają jej to, jak trzeba rozumieć tę literaturę.


Rozmawiał Walenty WAKOLUK

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026