Obchodom przyświecało hasło «Mamy czym się chlubić». Odbyły się one z inicjatywy organizacji pozarządowej «Chwała książąt Ostrogskich» przy wsparciu finansowym sekretarza Rówieńskiej Rady Miejskiej Serhija Paładijczuka.

8 września w Równem, z udziałem mera miasta Wołodymyra Chomki, konsula Konsulatu Generalnego RP w Łucku Piotra Matusiaka, sekretarza Rówieńskiej Rady Miejskiej Serhija Paładijczuka, przedstawicieli organizacji pozarządowych miasta, historyków, krajoznawców odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci księcia Konstantego Ostrogskiego. Umieszczono ją w chodniku na tym miejscu, gdzie kiedyś w Równem stała XVI-wieczna brama wjazdowa (obecnie ulica Soborna). Jak powiedział podczas otwarcia Mykoła Bendiuk, prezes organizacji pozarządowej «Chwała książąt Ostrogskich», tablica pamiątkowa stanie się swoistym kamieniem pamięci, o który potknąwszy się przechodnie wspomną o słynnych wydarzeniach z naszej przeszłości.

Równocześnie w Galerii Handlowej «Zlata Plaza» rozpoczęła się akcja «Uratuj unikatowy obraz», w trakcie której trwała zbiórka pieniędzy na restaurację obrazu Józefa Męciny-Krzesza «Bitwa pod Orszą» pochodzącego z XIX w. Z tej okazji w centrum handlowym przygotowano specjalną strefę fotograficzną, składającą się z banera i tronu książąt Ostrogskich. Na banerze wydrukowano zdjęcie rekonstrukcji obrazu «Bitwa pod Orszą»: z inicjatywy Mykoły Bendiuka i fotografa Oleksandra Harwata w ramach projektu «Renesans obrazów» płótno zostało odtworzone przez piłkarzy klubu «Weres» i znanych mieszkańców Równego. Przed banerem można było zrobić zdjęcie. Natomiast tron został zrekonstruowany przez Mykołę Bendiuka. Jest w nim 50 procent autentycznego eksponatu. Strefa fotograficzna w galerii handlowej będzie czynna przez dwa tygodnie.

W tym samym dniu w Rówieńskim Obwodowym Muzeum Krajoznawczym odbył się okrągły stół «Klęska Moskali pod Orszą: historia najwybitniejszej bitwy początku XVI wieku, która połączyła trzy narody». Jak poinformował Serhij Paładijczuk, burmistrz Wołodymyr Chomko polecił dyrektorom szkół miejskich przeprowadzić lekcje poświęcone 505. rocznicy Bitwy pod Orszą. Mimo że od 2014 r. organizacja pozarządowa «Chwała książąt Ostrogskich» aktywnie popularyzuje bitwę pod Orszą i historię słynnego rodu książąt Ostrogskich, w podręcznikach szkolnych temu tematowi poświęcono tylko jeden akapit.

Uczestnicy dyskusji zaproponowali przeprowadzenie szkolenia dla nauczycieli historii w Rówieńskim Muzeum Krajoznawczym oraz przygotowanie rekomendacji metodycznych dotyczących nauczania tego tematu. Dziś uczniom mówi się o bitwie w oparciu o standardowe metody, nie identyfikują się więc ze swoimi przodkami i ich zwycięstwami. Mieszkańcy Równego i Rówieńszczyzny walczyli jednak pod Orszą w składzie wojska księcia Ostrogskiego. Podczas rozpatrywania tych wydarzeń zupełnie nie wspomina się o tym, co jedli uczestnicy bitwy, w co byli ubrani, jakie mieli warunki bytowe, jaki wpływ wywarło wojsko na lokalnych mieszkańców, co wówczas działo się w Równem, Ostrogu i w końcu jak witano zwycięzców.

Dyrektor Rówieńskiego Muzeum Krajoznawczego Ołeksandr Bułyga przedstawiając życiorys księcia Konstantego Ostrogskiego powiedział, że zwycięstwo nad wojskiem moskiewskim w Bitwie pod Orszą 8 września 1514 r. przyniosło satysfakcję księciu po siedmiu latach niewoli w Wołogdzie i Moskwie.

8 września w parku młodzieży «Łebedynka» podczas turnieju «Strzelec książęcy» do walki stanęli łucznicy. Wszyscy chętni mogli spróbować kaszy książęcej ugotowanej według przepisu z ХVI–XVII w. Wieczorem na scenie «Łebedynki» odbył się świąteczny koncert. Za najlepsze wystąpienie publiczność uznała hymn zwycięstwa księcia Ostrogskiego «Bądź pochwalony, książę Ostrogski» wykonany przez grającego na lirze Andrija Laszuka. Utwór został przetłumaczony przez niego na język ukraiński.

Na zakończenie obchodów publiczność obejrzała film publicystyczno-dokumentalny «Zwycięstwo pod Orszą. Mamy czym się chlubić!». Film nakręcono w 2014 r. przy wsparciu Andrija Żukowskiego z Uniwersytetu Narodowego «Akademia Ostrogska». Mykoła Bendiuk i Anastasja Hajdukewycz opowiadają w nim o trzech największych zwycięstwach Ukraińców: bitwach pod Chocimiem, Konotopem i Orszą.

Po przeglądzie filmu Mykoła Bendiuk podsumował: «Przez wieki Moskale przekręcali naszą historię i dotychczas w cerkwiach i soborach, które obficie były finansowane przez Ostrogskich, Chodkiewiczów i innych przedstawicieli słynnych rodów książęcych, toleruje się moskiewską koncepcję traktowania bitwy pod Orszą. Nigdy na nikogo nie napadaliśmy, ale możemy stawić czoło i zrobimy to znowu, pamiętając o doświadczeniu księcia Konstantego Ostrogskiego».

Tetiana SAMSONIUK,
Fot. Ihor DMYTRUK, Tetiana SAMSONIUK

P.S. Redakcja «Monitora Wołyńskiego» przypomina, że Rówieńskie Muzeum Krajoznawcze prowadzi zbiórkę pieniędzy na restaurację obrazu Józefa Męciny-Krzesza «Bitwa pod Orszą». Przekazać pieniądze można na konta organizacji dobroczynnej «Fundacja Rówieńskiego Obwodowego Muzeum Krajoznawczego» (ukr. Благодійна організація «Фонд Рівненського краєзнавчого музею»):

UAH:
Rówieński Oddział Banku Privatbank S. A., ЄДРПОУ 42881610, МФО 333391, numer konta 26006054726083.

albo
Ukrsibbank S. A., ЄДРПОУ 42881610, МФО 351005, numer konta 26001878943405.

EUR:
Ukrsibbank S. A., ЄДРПОУ 42881610, numer konta UA863510050000026002878962504, bank beneficjenta: 07205696 UKRSIBBANK ANDRIIVSKA STREET 2/12, KYIV, UKRAINE, kod SWIFT: KHABUA2K, bank pośredniczący: BNP PARIBAS SA, Paris, FRANCE, kod SWIFT: BNPAFRPP.

USD:
Ukrsibbank S. A., ЄДРПОУ 42881610, numer konta UA323510050000026005878962501, bank beneficjenta: 07205696 UKRSIBBANK ANDRIIVSKA STREET 2/12, KYIV, UKRAINE, kod SWIFT: KHABUA2K, bank pośredniczący: BNP PARIBAS U.S.A. – New York Branch, New York, USA, kod SWIFT: BNPAUS3N.