W rejonie krzemienieckim powstanie Centrum Rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych. Pomysł powstał w trakcie spotkań, które odbywały się w ramach Kongresu Inicjatyw Europy Wschodniej w Lublinie w 2014 r.  

Projekt «Dla nadziei jutra» jest realizowany przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki (Polska) wspólnie z Fundacją «Żyj z nadzieją» (Ukraina). W skład głównej grupy projektowej weszła również prezes organizacji pozarządowej «Regionalna Fundacja Rozwoju i Integracji» Halina Nahorniuk. Projekt jest skierowany na wymianę doświadczeń w sferze pracy z osobami o ograniczonych możliwościach. Docelowo na terenie rejonu krzemienieckiego powstanie Centrum Rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych. Obecnie uczestnicy projektu zapoznają się z istniejącymi ośrodkami rehabilitacyjnymi na terenie obu państw, wymieniając się doświadczeniami.

Zgodnie z prawem obu państw, wrodzone lub nabyte wady fizyczne i psychiczne u osób niepełnosprawnych nie pozbawiają ich prawa do edukacji, samorealizacji, pracy i wypoczynku.

Po zapoznaniu się z polskimi i ukraińskimi placówkami rehabilitacyjnymi, możemy się cieszyć z tego, że osoby niepełnosprawne w Polsce mają możliwości bezpłatnego leczenia i rehabilitacji. Niestety, na terenie obwodu tarnopolskiego nie ma żadnego ośrodka rehabilitacyjnego, którego baza materialno-techniczna i poziom wykształcenia personelu przypominałyby polskie realia.

Jak mówi Alicja Jankiewicz, koordynator projektu ze strony polskiej i prezes Lubelskiego Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych, który obecnie łączy 46 organizacji, w Polsce 30 lat temu, była analogiczna sytuacja. Nie było finansowania, zrozumienia, akceptacji. Zaczynano od zera. Trzeba było samodzielnie zrobić wszystko, w tym zmienić prawo. Obecnie osoby niepełnosprawne są maksymalnie adaptowane do życia w społeczeństwie. Inicjatorami zmian byli przeważnie rodzice niepełnosprawnych dzieci. Według Alicji Jankiewicz, trzeba nieustannie wierzyć w swoją ideę i nie żałować dla niej ani sił, ani czasu, nie bać się zmian i ewentualnych problemów. Niejednokrotnie w rozmowach z matkami, które założyły różne organizacje dla dzieci niepełnosprawnych, dało się słyszeć, że oglądając się wstecz, same nie wiedzą, jak się im udało pokonać tę trudną drogę. Jednak patrząc na efekty, są pewne, że ta droga była warta każdego wysiłku.

Ze strony ukraińskiej prace koordynuje Ałła Andruszczuk, prezes Fundacji «Żyj z nadzieją» i matka czworga dzieci, w tym dwójki niepełnosprawnych. Ona wie, co znaczy praca z osobami z dysfunkcjami rozwojowymi i wie, jak należy z nimi pracować. Sama niejednokrotnie jeździła z dziećmi do ukraińskich ośrodków rehabilitacyjnych, widziała ich bazę i możliwości. Kobieta ze łzami w oczach podziwiała jakość usług świadczonych w polskich centrach rehabilitacyjnych i to, że to wszystko jest bezpłatne dla obywateli Polski. Na Ukrainie czasem długie miesiące trzeba czekać na to, że wydział opieki socjalnej czy Stowarzyszenie Czerwonego Krzyża przyzna wózek inwalidzki. Często brakuje też odpowiedniej infrastruktury dla osób niepełnosprawnych. Niestety, zainstalowane podjazdy niejednokrotnie pełnią funkcję wyłącznie formalną, absolutnie nie ułatwiają przemieszczania się osobom na wózkach. Jeśli tacy ludzie mieszkają w bloku, oni w ciągu długich miesięcy nie wychodzą na podwórko. O adaptacji społecznej nawet nie ma co mówić.

Według danych statystycznych w 2014 r. na Ukrainie mieszkało 2 mln 800 tys. osób niepełnosprawnych. Po rozpoczęciu ATO ta liczba, niestety, codziennie wzrasta. W obwodzie tarnopolskim takich osób jest 59401, w tym 4650 dzieci. Realizacja projektu «Dla nadziei jutra» pozwoli Fundacji «Żyj z nadzieją» na rozwój stosunków partnerskich z ośrodkami rehabilitacyjnymi w województwie lubelskim i rzetelne przygotowania do budowania i zapewnienia funkcjonowania w rejonie krzemienieckim Centrum Rehabilitacyjnego dla dzieci i młodzieży o ograniczonych możliwościach. Zaplanowano też dwa spotkania robocze partnerskich grup projektowych w Krzemieńcu i Lublinie w celu wymiany doświadczeń i określenia kierunków dalszej współpracy.

Strona ukraińska postawiła sobie zadanie, aby zbadać kwestię materialnych i ludzkich zasobów, potrzebnych dla budowania Centrum Rehabilitacyjnego. Również w trakcie realizacji projektu powstanie baza instytucji i organizacji obwodu tarnopolskiego, które świadczą różnego rodzaju pomoc ludziom niepełnosprawnym. W ramach projektu zostanie wydany informator z niezbędnymi adresami i telefonami, z którego będą korzystać obywatele Ukrainy mający problemy zdrowotne. Ten informator pomoże przezwyciężyć pierwsze trudności, z którymi borykają się osoby niepełnosprawne, a także skoordynuje działalność rehabilitacyjną odpowiednich instytucji.

Halina NAHORNIUK
Foto: Kamil Artur KULIŃSKI

P. S.: Projekt «Dla nadziei jutra» realizowany jest w ramach programu «Rita – Przemiany w regionie» prowadzonego przez Fundację Edukacja dla Demokracji, a finansowanego ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.