W dniach 5–6 lipca 2016 roku w Kostiuchnówce odbędzie się Międzynarodowa konferencja naukowa «W stulecie bitwy Legionów Polskich pod Kostiuchnówką. Boje pierwszej wojny światowej na Wołyniu».

W połowie czerwca 1916 roku na froncie wschodnim Wielkiej Wojny rozpoczęła się tzw. ofensywa Brusiłowa. Bitwy stoczone w jej trakcie porównywalne były z największymi walkami na froncie zachodnim.

W 2016 roku przypada 100. rocznica niezwykle krwawego boju, jaki stoczyli żołnierze Legionów Polskich, a zwłaszcza I Brygady, pod Kostiuchnówką. W dniach 4–6 lipca 1916 roku powstrzymywali zaciekłe ataki prawie trzykrotnie przeważających ich sił rosyjskich i dzięki męstwu i poświęceniu udaremnili zamiar rozerwania linii obrony. Groziło to całkowitą dezorganizacją i rozbiciem sił austro-węgierskich w tej części frontu. Bitwa pod Kostiuchnówką weszła do Panteonu Bojów Polskich i wymieniona jest na Grobie Nieznanego Żołnierza. Pragnąc przypomnieć to wydarzenie i uczcić jego bohaterów podjęto starania o zorganizowanie międzynarodowej sesji naukowej.

W Kostiuchnówce, od 2011 roku, działa «Centrum Dialogu Kostiuchnówka», którego bazą jest odremontowany budynek tzw. Szkoły Polskiej. Pierwotnie wybudowany został ze składek Legionistów w 1936 roku. Miał być, poza funkcją oświatową, bazą noclegową dla młodzieży przyjeżdżającej na wycieczki. Odbudowany i wyremontowany budynek od kilku lat pełni taką funkcję. Stąd oczywistym miejscem międzynarodowej sesji naukowej będzie Centrum Dialogu w Kostiuchnówce.

Organizatorem sesji jest Wydział Filologiczno-Historyczny Filii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Piotrkowie Trybunalskim oraz Centrum Dialogu w Kostiuchnówce. Głównym partnerem i patronem jest Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie.

Zamiarem organizatorów jest, aby prezentowane podczas konferencji referaty, zarówno ze strony polskiej, jak i ukraińskiej zostały przetłumaczone i opublikowane (wybór) w jednym tomie zawierającym teksty w języku polskim i ukraińskim.

Ukraińskim partnerem konferencji jest Wydział Historyczny Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki oraz Muzeum w Maniewiczach. Konferencja była poprzedzona konkursem historycznym o I wojnie światowej przeprowadzonym w szkołach rejonu maniewickiego. Rozstrzygnięcie konkursu i prezentacja zwycięskiego referatu nastąpi podczas konferencji.

Znaczącym novum będzie bezpośredni udział młodzieży harcerskiej obozującej w tym czasie w Polskim Lasku koło Kostiuchnówki oraz wizyty uczestników w miejscach walk toczonych na tzw. pobojowisku legionowym.

Ustalony program przewiduje:
5 lipca (wtorek), Maniewicze

09.00 – 10.00 – rejestracja uczestników konferencji

10.00 – 10.30 – rozpoczęcie konferencji, powitanie gości

10.30 – 12.00 – sesja plenarna obejmująca przedstawienie dwóch referatów ze strony polskiej (M. Dutkiewicz, J. Tym) i dwóch ze strony ukraińskiej

12.00– 12.30 – przerwa

12.30 – 14.00 – sesja plenarna obejmująca przedstawienie dwóch referatów ze strony polskiej (P. Waingertner, D. Siemińska, M. Góra) i dwóch ze strony ukraińskiej

14.00 – 15.00 – obiad

15.00 – 16.30 – obrady w sekcjach

16.30 – 16.45 – przerwa

16.45 – 17.30 – obrady w sekcjach

17.30 – 18.30 – przejazd części uczestników do Centrum Dialogu w Kostiuchnówce

18.30 – 19.30 – kolacja

6 lipca (środa), Kostiuchnówka
08.00 – 09.00 – śniadanie

09.00 – 10.30 – obrady (3 referaty ze strony polskiej i 3 referaty ze strony ukraińskiej)

10.30 – 11.00 – przerwa

11.00 – 12.30 – obrady (3 referaty ze strony polskiej i 3 referaty ze strony ukraińskiej)

12.30 – 13.00 – podsumowanie konferencji i pamiątkowe zdjęcie

13.00– 14.00 – obiad

14.00 – 15.00 – prezentacja filmów o bitwie pod Kostiuchnówką

15.00 – 17.00 – zwiedzanie pola bitwy i obozu harcerskiego w Polskim Lasku

18.00 – 19.00 – apel harcerski z okazji 100 rocznicy bitwy pod Kostiuchnówką, złożenie kwiatów na mogiłach żołnierskich

Konferencji towarzyszy:
– wystawa Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi pt. «Tam rodziła się niepodległość. Harcerska straż pamięci na Wołyniu».

– wystawa stała Centrum Dialogu Kostiuchnówka – sala tradycji

– obóz harcerski hufca Wołyń Harcerstwa Polskiego na Ukrainie

– prezentacja filmów «Kostiuchnówka – żywa historia» i «Polska Góra była ich redutą. Kostiuchnówka 1916»

Referaty zgłoszone ze strony polskiej:
Do sesji plenarnej w dniu 5 lipca (po 20 min.):
1. prof. UJK dr hab. Marek Dutkiewicz, (Uniwersytet Jana Kochanowskiego Filia w Piotrkowie Trybunalskim), Polskie organizacje niepodległościowe w przededniu Wielkiej wojny – na drodze do Legionów Polskich.

2. prof. Akademii Obrony Narodowej dr hab. płk Juliusz Tym, Bitwa pod Kostiuchnówką, analiza wojskowa.

3. prof. Uniwersytetu Łódzkiego dr hab. Przemysław Waingertner, Bitwa pod Kostiuchnówką w relacjach żołnierzy Legionów Polskich.

4. dr Dominika Siemińska, Mieczysław Góra, Badania archeologiczno–ekshumacyjne grobów masowych z okresu I wojny światowej, prowadzone na terenie cmentarza parafialnego w Kostiuchnówce w 2015 roku.

Do sesji w Kostiuchnówce w dniu 6 lipca (po 15 min.):
1. Paweł Bezak (Muzeum Niepodległości w Warszawie), Mundur, odznaki i oznaki żołnierzy Legionów Polskich.

2. Łukasz Suska (Muzeum J. Piłsudskiego w Sulejówku), Broń i oporządzenie Legionów Polskich.

3. Paulina Tompa (UJK), Kobiety w szeregach Legionów Polskich.

4. prof. UJK dr hab. Marek Dutkiewicz, (Uniwersytet Jana Kochanowskiego Filia w Piotrkowie Trybunalskim), Organizacja i działanie służby zdrowia Legionów Polskich podczas kampanii wołyńskiej 1915–1916.

5. dr Tomasz Matuszak (Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim), Ślady czynu legionowego w zasobie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim.

6. Piotr Zawilski, Tomasz Walkiewicz, (Archiwum Państwowe w Łodzi), Polskie formacje wojskowe u boku Państw Centralnych w zbiorach Archiwum Państwowego w Łodzi.

Referaty zgłoszone ze strony ukraińskiej:
Przygotowanych zostało kilkadziesiąt referatów, z których część przedstawiona zostanie w sesjach plenarnych, a pozostałe podczas obrad w sekcjach.

Informacje organizacyjne dla grupy polskiej:
Wyjazd z Łodzi: 4 lipca (poniedziałek) o godz. 8.00, Łódź, ul. Stefanowskiego 19 (przyjazd na miejsce ok. godz. 20.00)

Powrót do Łodzi: 7 lipca (czwartek) późnym wieczorem, ul. Stefanowskiego 19.

Paszport ważny co najmniej 3 miesiące od daty pobytu. Na Ukrainie nie potrzeba wiz. Organizator zapewnia: transport z Łodzi w obie strony, noclegi w ośrodku CDK, przejazdy na Ukrainie, posiłki na Ukrainie, ubezpieczenie. Posiłki w czasie podróży w Polsce na koszt własny.

Kontakt:
Jarosław Górecki, tel. +48 600–361–600, mail: kostiuchnowka@gmail.com