Wiosną 1928 r. powołano do życia Wołyński Podokręg Piłki Nożnej. Walne zebranie przedstawicieli klubów-założycieli odbyło się 6 maja 1928 r. w Równem.
Pierwsze mecze piłkarskie w województwie wołyńskim (obecnie teren obwodu wołyńskiego i rówieńskiego) według dokumentów archiwalnych odbyły się w 1921 r. Są też informacje o rozgrywkach w Równem i Zdołbunowie w latach 1917–1918.
W 1922 r. wołyńskie kluby piłkarskie weszły w skład Lubelskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (OZPN). Mijały lata, a na Wołyniu pojawiało się coraz więcej drużyn piłkarskich. Jednocześnie lubelskie kluby były wyraźnie niechętne wołyńskim, więc zaczęto myśleć o założeniu własnej organizacji piłkarskiej.
Za głównego inicjatora «niezależności» wołyńskiej piłki nożnej można uważać oficera 13 Dywizji Piechoty, prezesa Wojskowego Klubu Sportowego Hallerczyk kpt. Tadeusza Różka. Przy wsparciu swojego i pozostałych klubów na Wołyniu, Tadeusz Różek zwrócił się do kierownictwa Lwowskiego OZPN z prośbą o stworzenie pod ich skrzydłami Wołyńskiego Podokręgu Piłki Nożnej.
Wołyński Podokręg Piłki Nożnej powołany został do życia komunikatem Lwowskiego OZPN nr 4 z dnia 30 marca 1928 r. Trzeba było tylko formalnie potwierdzić jego istnienie na Wołyniu.
Historyczne dla wołyńskiej piłki nożnej wydarzenie miało miejsce 6 maja 1928 r. W tym dniu w Równem w Klubie Sportowym Hasmonea przedstawiciele dziesięciu klubów ogłosili utworzenie Wołyńskiego Podokręgu Piłki Nożnej. Protokół tego walnego zebrania przedstawicieli klubów-założycieli WPPN zachował się w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego.
Na zebraniu obecni byli przedstawiciele WKS Hallerczyk Równe (kpt. Tadeusz Różek, który od 1926 r. był jednocześnie trenerem i piłkarzem drużyny), Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół Równe (Ernest Fiala, Czech z pochodzenia, wieloletni trener Sokoła i reprezentacji Równego), WKS Kowel (drużynę reprezentował z upoważnienia Tadeusz Różek), Żydowskiego Klubu Sportowego Hasmonea Równe (Zacharjasz Wierny, prezes klubu), WKS 43 Pułku Piechoty Dubno (Jan Chojecki, czołowy piłkarz WKS Dubno, w przeszłości piłkarz WKS Kowel), ŻKS Hakoach Dubno (Szymon Sudobicki, prezes klubu), ŻKS Hasmonea Łuck (Halperin, prezes klubu, imię jest nam nieznane), Towarzystwa Ochrony Zdrowia Równe i Ostróg (oba kluby reprezentował prezes TOZ Równe Kamerman, którego imię jest nam nieznane). Przedstawiciel ŻKS Hasmonea Kowel był nieobecny, ale klub znalazł się na liście założycieli podokręgu.
Oprócz tego, na zebranie przybyli: delegat Kolegium Sędziów por. Roman Szpindura z Równego (sędzia, prowadził mecze do 1934 r., były piłkarz WKS Hallerczyk), członek Warszawskiego Kolegium Sędziów Józef Baczkowski z Kowla (sędziował mecze na Wołyniu do 1935 r., w latach 1935–1939 był prezesem Wołyńskiego Związku Hokeja na Lodzie). Obecni byli również przedstawiciele prasy: «Echa Rówieńskiego» i «Przeglądu Sportowego» (Kraków).
Na zebraniu wybrano również zarząd WPPN: prezes kpt. Tadeusz Różek (w latach 1929–1931 – wiceprezes Wołyńskiego Autonomicznego Podokręgu Piłki Nożnej, w 1933 r. – wiceprezes Wołyńskiego OZPN), sekretarz Ludwik Kochanowski, skarbnik Halperin i członkowie zarządu Ernest Fiala, Zacharjasz Wierny, Eugeniusz Chrzanowski oraz Kamerman.
18 maja 1928 r. Lwowski OZPN zatwierdził skład drużyn Wołyńskiego Podokręgu. Klasę A tworzyły te kluby, które były klasą A w Lubelskim OZPN w 1927 r., czyli WKS Hallerczyk Równe, Sokół Równe i WKS Kowel, a także finalista klasy B Lubelskiego okręgu w 1927 r. Hasmonea Równe. Klasę B tworzyły kluby klasy B Lubelskiego OZPN z poprzedniego roku (WKS 43 Pułku Piechoty Dubno i Hasmonea Kowel) plus rezerwa klubu klasy А. Klasa C – to wszystkie kluby wstępujące do podokręgu: Hakoach Dubno, Hasmonea Łuck, TOZ Równe, TOZ Ostróg, Sokół Sarny, Strzelec Zdołbunów, Hasmonea Łuck.
Pierwsze oficjalne wołyńskie rozgrywki odbyły się 3 czerwca.
W 1929 r. Wołyński Podokręg przekształcono na Wołyński Autonomiczny Podokręg w składzie Lwowskiego OZPN, a jego prezesem został Witold Gorowic – przedstawiciel PTG Sokół Równe. W 1932 r. Polski Związek Piłki Nożnej uniezależnił Wołyński Podokręg – założono wówczas Wołyński Okręgowy Związek Piłki Nożnej. Prezesami Wołyńskiego OZPN z siedzibą w Równem (do 1935 r.), a następnie w Łucku (od 1936 r.), byli: w latach 1932–1933– płk Bronisław Prugar-Ketling (w nocy z 15 na 16 września 1939 r. żołnierze 11 Karpackiej Dywizji Piechoty pod dowództwem płk Prugarа-Ketlingа stoczyli walkę ze zmotoryzowanym pułkiem SS «Germania» na terenie obecnego obwodu lwowskiego i wyparła Niemców z Sądowej Wiszni), w lutym-sierpniu 1934 r. – ppłk Józef Kuś, od września 1934 do 1935 r. – mjr Leopold Okulicki (wówczas szef sztabu 13 Dywizji Piechoty, późniejszy generał brygady Wojska Polskiego, współtwórca Związku Walki Zbrojnej–Armii Krajowej, ostatni komendant główny AK), w latach 1936–1939 prezesem Wołyńskiego OZPN był Łucki Starosta Powiatowy Jan Kościołek.
Wołyński OZPN rozrastał się pod względem ilościowym i geograficznym. Dołączyły do niego drużyny piłkarskie WKS Łuck, Policyjnych Klubów Sportowych Łuck i Równe, klubów Strzelec z Łucka, Kowla, Dubna, Zdołbunowa, Janowej Doliny (obecnie wieś Bazaltowe na Rówieńszczyźnie), Wołyńskiego Klubu Pogoń Równe, a także kluby z Krzemieńca (Krzemieniecki Klub Sportowy i Hasmonea), Włodzimierza Wołyńskiego (Amatorzy), Sarn, Kostopola, Kamienia Koszyrskiego itd. W 1939 r. w rozgrywkach organizowanych przez Wołyński OZPN uczestniczyły 32 kluby Wołyńskiej Ligi, klas A, B i С.
Mistrzostwa Wołynia wygrywały drużyny WKS Hallerczyk Równe (1928, 1931, 1936), ŻKS Hasmonea Równe (1929, 1932, 1933), PTG Sokół Równe (1930), PKS Łuck (1934, 1935, 1938, 1939) i Klub Sportowy Strzelec Janowa Dolina (1937 r.).
Sokół Równe – mistrz Wołyńskiego OZPN 1930 r. Zdjęcie pochodzi z archiwum piłkarza klubu Hordija Filipowicza.
Serhij HRUDNIAK, Jurij MELNYK, Wołodymyr MOROZOW,
Łuck, Zdołbunów
P. S. od autorów: Przygotowując ten artykuł oparliśmy się na dokumentach przechowywanych w zbiorach archiwów państwowych w obwodzie rówieńskim i wołyńskim. Będziemy bardzo wdzięczni wszystkim osobom, które udzielą nam informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można nas znaleźć na Facebooku (Sergey Grudnyak, Juri Melnyk) lub napisać do nas maila: sgrudnyak@gmail.com.
CZYTAJ TAKŻE:
