W nocy z 23 na 24 czerwca zakończył się Festiwal Filmów Dokumentalnych «Lampa.doc». W ciągu trzech wieczorów w Łuckim zamku demonstrowano ukraińskie i polskie produkcje. Przed pokazami odbywały się wykłady i spotkania z reżyserami.

Festiwal w Łucku zdobył pierwszą nagrodę w konkursie projektów społecznych o tematyce turystycznej organizowanym przez Wydział Promocji i Turystyki Rady Miasta we współpracy z programem «Aktywni obywatele» Rady Brytyjskiej na Ukrainie.

Organizatorzy, podobnie jak w ubiegłym roku, przywieźli do Łucka nowości kina dokumentalnego od ukraińskich i polskich reżyserów. Co ciekawe, filmy nie miały jednolitej tematyki, dlatego każdy mógł znaleźć dla siebie coś ciekawego. Łucka publiczność nie stawiła się zbyt licznie, dzięki czemu pokazy odbyły się w dość rodzinnej atmosferze. Festiwal otwierał film «Jamala.UA» Anny Akulewycz, który opowiedział widzom o przygotowaniach ukraińskiej śpiewaczki do Eurowizji.

Duża część produkcji filmowych dotyczyła wojny na wschodzie Ukrainy i okupacji Krymu. W szczególności Witalij Manśkyj w swojej pracy «Bliscy», na przykładzie własnej rozrzuconej po całej Ukrainie rodziny, spróbował zbadać powody konfliktu i znaleźć drogi do jego rozwiązania, a film «Ostry ból» Witalija Puzika pokazał życie w strefie operacji antyterrorystycznej oczami jednego z żołnierzy. Polska reżyserka Aneta Gabriel filmowała życie krymsko-tatarskich rodzin po okupacji Krymu. Tak powstała pełna trwogi i niepokoju produkcja «Kiedy ten wiatr ucichnie». Dwa inne filmy zostały nakręcone w położonym nieopodal linii rozgraniczenia Mariupolu: «Hutnicy» Eugena Nikoforowa o radzieckich mozaikach na ścianach miasta i «MA» Marii Stojanowej – o codziennym życiu matki reżyserki, która w ciągu roku wysyłała córce krótkie filmiki.

Fabułę kolejnych dwóch produkcji pokazanych na festiwalu tworzyły losy dwóch nieprzeciętnych osób. Dmytro Tomaszpolski poświęcił film «Zwyciężyć do końca» wybitnemu trenerowi Igorowi Turczynowi, dzięki któremu kijowska kobieca drużyna piłki ręcznej «Spartak» przez 20 lat zajmowała I miejsce w ZSRR i przez 13 lat wygrywała mistrzostwa Europy. Zespół został wpisany do Księgi Guinnesa, a życie jej trenera skończyło się w trakcie kolejnego meczu. Głównymi bohaterami filmu «Wariacja na wiolonczelę solo» Aleksandry Rek zostali Dominik Połoński i jego wiolonczela. Jest to miłość utalentowanego muzyka o sparaliżowanej lewej ręce do muzyki i swojej wiolonczeli. Film «Pierwszy Polak na Marsie» Agnieszki Elbanowskiej opowiada o marzycielu na skalę kosmiczną – 68-letnim Kazimierzu, który w swojej malutkiej wsi buduje ogromny teleskop i stara się o miejsce w załodze ekspedycji kosmicznej «Mars One».

Nie zabrakło też filmów o tematyce społecznej i światopoglądowej. Pierwszy dzień festiwalu był zakończony «Lekcją chodzenia» Marcina Kopcia, opowiadającą o powrocie do społeczeństwie dawnego przestępcy, który po wyjściu z więzienia zatrudnia się w hospicjum, pozbywa się tatuaży i ciężaru przeszłości. Historia Piotra jest próbą spojrzenia na człowieka, który schodzi na drogę przestępstwa, a następnie walczy o powrót do normalnego świata. Autor tej historii stara się zrozumieć przyczyny wyborów życiowych bohatera. Julia Staniszewska w filmie «Trzy rozmowy o życiu» w trzech odsłonach pokazuje zderzenie światopoglądów matki i córki, która odważyła się na zapłodnienie in vitro. Rozmowy między konserwatywną katoliczką i jej córką-agnostyczką odbywały się na przestrzeni trzech lat, co pozwoliło pokazać zarówno dylematy moralne, jak i ewolucje relacji między dwiema kobietami. Film «Więzi» Zofii Kowalewskiej wypełnił zamek życzliwym śmiechem za sprawą jego bohaterów – małżeństwa, które obchodzi 45. rocznicę ślubu po ośmioletniej nieobecności męża. Mimo ostrych «szpilek», których mąż i żona nie szczędzą sobie w codziennych rozmowach, widać, że wiele ich łączy, a co najważniejsze – że między nimi jest prawdziwa niehollywoodzka miłość. Film jest wpisany na krótką listę kandydatów do nagrody w nominacji «Najlepszy dokumentalny film krótkometrażowy w języku obcym».

Festiwal Filmów Dokumentalnych «Lampa.doc» jest wydarzeniem wędrownym. A to oznacza, że niedługo wielki ekran zagości w Czerwonogrodzie (28–30 lipca), Kropiwnickim (11–13 sierpnia), Żytomierzu (18–20 sierpnia), Zaporożu (25–27 sierpnia) i Humaniu (1–3 września).

Olena SEMENIUK

Foto: www.facebook.com/Lampa.doc Фестиваль документального кіно