W ramach polsko-ukraińskiego projektu planuje się utworzenie Zachodnioukraińskiej Kooperatywy Ogrodniczo-Sadowniczej zrzeszającej lokalnych producentów owoców i warzyw na Wołyniu.

Stowarzyszenie Integracja Europa–Wschód z Kielc oraz Wołyńska obwodowa organizacja społeczna «Fundacja rozwoju lokalnego» z Łucka rozpoczęły realizację międzynarodowego projektu pn. Zachodnioukraińska Kooperatywa Ogrodniczo-Sadownicza. Projekt uzyskał wsparcie ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programu polskiej pomocy rozwojowej. Inicjatywa to efekt działań partnerów z Kielc i Łucka przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Łucku.

Celem projektu jest rozwój przedsiębiorczości ludności wiejskiej Wołynia w zakresie sadownictwa i ogrodnictwa poprzez powstanie pierwszej w zachodniej Ukrainie Kooperatywy Ogrodniczo-Sadowniczej opartej o nowoczesne polskie standardy jakości produkcji i zarządzania. Cel ten zostanie osiągnięty do końca 2018 r. poprzez transfer najlepszych praktyk z woj. świętokrzyskiego, lubelskiego i utworzenie modelowych gospodarstw z uprawą malin.

Warto dodać, iż projekt jest kontynuacją działań rozpoczętych już w 2017 r. przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Łucku – także w ramach programu Polska Pomoc.

Dotychczas udzielone przez polskich ekspertów wsparcie szkoleniowo-doradcze dla ponad 50 ukraińskich rolników, weteranów ATO i osób przesiedlonych pozwoliło na opracowanie koncepcji utworzenia na Wołyniu w 2018 r. nowoczesnych, ekologicznych plantacji malin w oparciu o polskie standardy.

Polska strona występująca w projekcie jako główny inicjator i strategiczny donor planowanych działań jest także zainteresowana długoterminową współpracą z przyszłą Kooperatywą. Polscy partnerzy przekażą Ukraińcom ponad 70 000 sadzonek najlepszych odmian maliny, ekologiczne środki ochrony roślin i wyposażenie techniczne, a także udzielą kompleksowego wsparcia ekspertów w budowie plantacji.

Równolegle do końca roku będą opracowywane strategiczne dokumenty niezbędne do powstania Zachodnioukraińskiej Kooperatywy Sadowniczo-Ogrodniczej, do której dodatkowo zaproszone zostaną Zjednoczone Terytorialne Gromady, ukraińscy eksperci oraz szkoły rolnicze z obwodu wołyńskiego. Dołączenie do współpracy placówek edukacyjnych to dodatkowa inicjatywa Konsulatu Generalnego RP w Łucku. O tym, jak i o konkretnych działaniach na najbliższy czas rozmawiali organizatorzy projektu podczas marcowego spotkania Łucku.

«Zeszłoroczne działania pokazały nam, że kluczowe jest przekazanie ukraińskim rolnikom niezbędnej wiedzy teoretycznej, jak i polskich doświadczeń w sadownictwie i ogrodnictwie. A Polska poprzez kilkudziesięcioletnie doświadczenie wypracowała jedne z najlepszych i najbardziej efektywnych w świecie standardów upraw owoców i warzyw. Należy to wykorzystać szczególnie teraz, gdyż w ramach projektu na Wołyniu powstaną proekologiczne plantacje maliny. Skoncentrujemy działania na rzecz stworzenia plantacji (10 ha) na obszarze jednej gromady, ponieważ jednoczesna współpraca z kilkoma ZTG (Zjednoczone Terytorialne Gromady) i tworzenie kilku plantacji po 1 ha jest nieefektywne gospodarczo. Oczywiście w pozostałych działaniach projektu udział będą mogli brać przedstawiciele wszystkich ZTG. Dodatkowo patrząc perspektywicznie zarekomendowaliśmy organizatorom projektu zaproszenie do współpracy wołyńskie placówki edukacyjne. Ich udział w projekcie będzie z pewnością cenną praktyką dla młodych przyszłych rolników» – zaznaczył Wicekonsul RP w Łucku Marek Zapór.

Z kolei Krzysztof Kalita prezes Stowarzyszenia Integracja Europa–Wschód i koordynator projektu w Polsce dodał: «Jako organizatorzy, nasze Stowarzyszenie oraz ukraińscy partnerzy, zaproponowaliśmy, by finałem podjętych działań było powstanie klastra sadowniczo-ogrodniczego tj. nowoczesnej kooperatywy skupiającej uczestników projektu, ekspertów oraz odbiorców owoców i warzyw. Zależy nam, by po powstaniu plantacji malin ukraińscy producenci wiedzieli także jak kooperować dalej na rynku – również zagranicznym. I dlatego już dziś do projektu zaprosiliśmy najlepszych polskich ekspertów oraz doświadczone polskie firmy, które dodatkowo zadeklarowały gotowość kontraktowania odbioru malin w kolejnych latach. Pozwala na to zarówno sytuacja rynkowa oraz to, że powstające plantacje będą pracować wg polskich standardów. Dodać warto, iż już dziś rozpoczęliśmy rozmowy z inwestorami, którzy planują z własnych środków budowę systemu dużych chłodni dla owoców i warzyw w Ukrainie Zachodniej. Takiej infrastruktury wciąż brakuje, a maliny i inne owoce wymagające chłodzenia są przygotowywane do odbioru przy wykorzystaniu mobilnych niewielkich chłodni».

Z kolei Elwira Jacuta, przedstawicielka partnerskiej organizacji z Łucka, tj. «Fundacji rozwoju lokalnego» podkreśliła, że tak jak w ubiegłym roku w ramach projektu przewidziano wsparcie dla osób przesiedlonych, weteranów ATO oraz dołączenie do współpracy zjednoczone terytorialne gromady tj. nowe struktury ukraińskiego samorządu lokalnego.

Już dziś do projektu zgłosiło się 14 zjednoczonych gromad, które są również zainteresowane międzynarodową współpracą z Polską.

Do końca 2018 r. w ramach projektu zaplanowano takie działania:

– utworzenie na Wołyniu 10 ha modelowych plantacji eko-maliny w wybranych miejscach przy wsparciu polskich ekspertów i wykorzystaniu polskich standardów uprawy;

– przekazanie ponad 70 000 wysokiej jakości sadzonek polskich odmian maliny, ekologicznych środków ochrony roślin i wyposażenia technicznego;

– objęcie wsparciem szkoleniowo – doradczym 30 przedsiębiorstw i gospodarstw rolnych na Ukrainie;

– organizację wizyt studyjnych do Polski tj. w województwie świętokrzyskim i lubelskim – w tym spotkań z ekspertami z Ośrodków Doradztwa Rolniczego (maj – czerwiec 2018 r.);

– podpisanie długoterminowych kontraktów z polskimi przetwórniami owoców i producentami sadzonek.

W listopadzie uczestnicy projektu wezmą także udział w III Targach Euro Agro współorganizowanych przez Targi Kielce SA oraz Gal-EXPO SA we Lwowie. Zaplanowano promocję polsko-ukraińskiej współpracy poprzez wspólne stoisko promocyjne.

Finałem działań będzie powstanie Zachodnioukraińskiej Kooperatywy Ogrodniczo-Sadowniczej zrzeszającej lokalnych producentów owoców i warzyw na Wołyniu. Aktualne informacje o projekcie będą umieszczane na powstającej stronie projektu oraz Stowarzyszenia Integracja Europa–Wschód (www.siew.org.pl), a także na stronach partnerów.

Iryna WITIUK, Krzysztof KALITA,

Stowarzyszenie Integracja Europa–Wschód