Perypetie z granicami miasta Łucka
Artykuły

Pod koniec XІX wieku Łuck swoimi dzielnicami zahaczył okoliczne wioski. Rada Miejska na posiedzeniu w czerwcu 1895 roku wydała postanowienie o przyłączeniu ich do strefy rozwoju miasta.

Jednak ta decyzja czekała na potwierdzenie przez dekret carski całe 15 lat. Zarząd miejski był zmuszony do wynajęcia specjalnych „pośredników” spośród urzędników stolicy. Dopiero w 1910 roku pojawił się rozkaz o przyłączeniu do strefy miejskiej następujących wsi: Krasne Stare i Nowe, Omelianyk Mały z gospodarstwem rolnym Smolaki, Gnidawa, Jarowica i Dworzek z gospodarstwem Barbarówka. Poniewaz jednak większość mieszkańców tych wsi nie chciała uzyskiwać tytułu mieszczaństwa, rozkaz carski pozwalał im pozostawać rolnikami. Tak więc prawie połowa mieszkańców wsi Krasne przynależała do wołości Girka Połonka, a Jarowica i Dworzek do Poddubców. Nic w tym dziwnego, ponieważ granice miasta w okolicznych wioskach nie były ściśle określone. W celu ich sprecyzowania przez państwową izbę gubernatorską została powołana specjalna komisja. Jednak biurokraci nie spieszyli się z doprowadzeniem sprawy do końca, dlatego komisja rozpoczęła swoją działalność dopiero na wiosnę 1914 roku. Wkrótce jednak   zaczęła się pierwsza wojna światowa i łuckie granice nie zostały ustalone…

W 1921 roku magistrat polski musiał od nowa wszcząć sprawę o przyłączeniu okolicznych wsi do Łucka. Najpierw ta kwestia została poruszona na publicznym posiedzeniu komitetu gospodarczego, pod przewodnictwem znanego w mieście notariusza, pierwszego burmistrza Łucka Edmunda Marcinowicza. Zgodnie z decyzją komitetu, burmistrz Jan Suszyński został upoważniony do podjęcia rokowań ze starostą powiatu łuckiego w sprawie przyłączenia określonych wsi do miasta. Bardzo szybko nadeszła odmowa z wyjaśnieniem – najpierw należy sprecyzować granice miasta. Wtedy burmistrz Jan Suszyński zwrócił się do znajomego mierniczego Leopolda Paszkowskiego z prośbą o opisanie nowych granic Łucka. Opis przygotowany przez Paszkowskiego przedstawiał nie tylko okoliczne wsie, ale także podstawowe pozycje na drogach prowadzących do miasta. Tak więc, na szlakach rówieńskim i dubieńskim przedstawiono skrzyżowanie dróg z przejściem kolejowym w kierunku Lwowa. Na zachodzie właściwą granicą stała się droga grochowska a na szlaku torczyńskim taką pozycją stał się mostek Czorty. W kierunku Kowla granicę stanowiła wieś Kiczkarówka, a koło Żydyczyna kolonia Lidawka. Do dyskusji na temat tych ograniczeń zaproszono wójtów gmin Poddubce i Girka Połonka. Było kilka uwag na temat określonych granic. Właśnie na posiedzeniu komitetu gospodarczego Leopoldowi Paszkowskiemu zostało polecone zadanie – przeprowadzić pomiary topograficzne w terenie, na podstawie czego zostanie stworzony szkic miasta. Dla tych prac przeznaczono 300 tysięcy marek (złote powstały później). Równocześnie z ukończeniem prac rolnych w 1922 roku w okolicznych wioskach odbyły się zebrania rolników protestującyh przeciwko transferowi obywatelstwa. Na spotkaniu w Krasnym zebrało się 17 osób, z  których przeciwko wypowiedziało się 13. Na wsi Kiczkarówka na spotkaniu obecne było 34 osoby, przeciw wypowiedziało się 29. Mieszkańcy wioski Dworzek całym zespołem wystąpili przeciwko mieszczańskiemu trybowi życia.

Pomimo protestów i nawet stawiania przeszkód w przeprowadzeniu pomiarów, te w ciągu następnego sezonu zostały już skończone. Następnie magistrat zawarł umowę z geodetą Leopoldem Paszkowskim o wykonanie zarysu miasta w terminie do 15 listopada 1923 roku. Za pracę Paszkowski miał dostać 1000 złotych.

Jednak  praca została odłożona do 1 grudnia. Stworzony szkic terenu z przyległymi wsiami został zatwierdzony na posiedzeniu komitetu i sprawę przekazano na potwierdzenie do władz rządowych. Paszkowski zaś poprosił o wynagrodzenie z uwzględnieniem inflacji złotego. Dyskusja władz lokalnych na temat planu miasta była udaną, natomiast zatwierdzenie rządowe nowych granic Łucka potrwało aż do 1930 roku.

P.S. Szkic planu gruntów miejskich wykonany przez Leopolda Paszkowskiego przechowywano w Wołyńskim Biurze Dokumentacji Technicznej, gdzie autor widział go jeszcze w 1970 roku. Niestety, do dzisiejszego czasu plan nie przetrwał.

Waldemar Piasecki, krajoznawca

Powiązane publikacje
W Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej trwają prace ekshumacyjne
Wydarzenia
13 lipca w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej w obwodzie wołyńskim rozpoczęły się prace ekshumacyjne. Potrwają do 7 sierpnia br.
14 lipca 2026
«Pierwszy raz tu jestem, ale na pewno nie ostatni». Polacy i Ukraińcy wspólnie pracowali w Kisielinie
Wydarzenia
Stary cmentarz katolicki w Kisielinie to jeden z pozytywnych przykładów wołyńskich nekropolii, które są regularnie porządkowane w ostatnich latach. W tym roku tradycję tę kontynuowało 12 wolontariuszy z Polski i Ukrainy.
14 lipca 2026
Słowa Świętego Jana Pawła II przywołane w łuckiej katedrze w 83. rocznicę Zbrodni Wołyńskiej
Wydarzenia
«Nasza dzisiejsza modlitwa jest odpowiedzią na wezwanie Świętego Jana Pawła II» – powiedział bp Witalij Skomarowski, cytując słowa papieża o oczyszczeniu pamięci historycznej i przebaczeniu na początku mszy w łuckiej katedrze.
12 lipca 2026
«Nie obejdzie się bez odważnej pracy nad prawdą». W Ołyce odprawiono mszę św. polową
Wydarzenia
«Praca nad prawdą polega na jej pokornym odkrywaniu taką, jaką ona jest, na właściwym nazywaniu zbrodniarza zbrodniarzem, a ofiary ofiarą, na uczciwym opisywaniu wszystkiego, co było i jak było» – powiedział biskup pomocniczy lubelski Adam Bab podczas mszy świętej w Ołyce w 83. rocznicę Zbrodni Wołyńskiej.
12 lipca 2026
Śladami lipca 1920 r. w Szpanowie, Zdołbunowie, Dubnie, Ostrogu i Równem
Wydarzenia
W obwodzie rówieńskim zakończył się tydzień poświęcony 106. rocznicy wspólnej walki żołnierzy Ukraińskiej Republiki Ludowej pod dowództwem atamana Symona Petlury oraz polskich żołnierzy pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego przeciwko bolszewikom.
10 lipca 2026
Sprzęt medyczny od polskich partnerów dla obwodowego szpitala w Tarnopolu
Wydarzenia
Tarnopolski Obwodowy Szpital Kliniczny otrzymał sprzęt medyczny w ramach projektu «Zwiększenie możliwości leczenia pacjentów, w tym weteranów i żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy w Tarnopolskim Obwodowym Szpitalu Klinicznym».
09 lipca 2026
Szukamy rodziny Zbigniewa Józefa Kwietnia, która przed II wojną światową mieszkała w Koropcu
Wydarzenia
W czasie II wojny światowej ppor. Zbigniew Józef Kwiecień walczył w szeregach Batalionu Strzelców Podhalańskich. Poległ w styczniu 1945 r. pod Kapelsche Veer w Holandii. Urodził się w Stanisławowie, a następnie do wojny mieszkał w Koropcu. Jego rodziny szuka historyk Adrian Pohl.
09 lipca 2026
Akademia Małych Odkrywców w Zdołbunowie
Wydarzenia
W dniach 30 czerwca – 4 lipca w Zdołbunowie odbyły się półkolonie pod hasłem «Akademia Małych Odkrywców». Projekt ten, zorganizowany przez Kulturalno-Oświatowe Centrum im. Tadeusza Czackiego, połączył naukę języka polskiego z aktywnym wypoczynkiem, twórczością artystyczną oraz odkrywaniem bogatego dziedzictwa kulturowego regionu.
08 lipca 2026
«Ja – Lider». Projekt szkoleniowy dla organizacji polskich
Wydarzenia
Fundacja Wolność i Demokracja zaprasza do udziału w projekcie «Szkoła Lidera Polonijnego «Ja – Lider». Kompleksowy projekt szkoleniowy dla organizacji polskich».
08 lipca 2026