Historia wołyńskich Czechów w nowym filmie «Frontery»
Wydarzenia

Masowa migracja Czechów na Wołyń, ulgi dla nich, szkoły, mecenasi oraz rodzina Zemanów to tylko część tematów poruszonych w nowym filmie wyprodukowanym przez zespół Międzynarodowego Festiwalu Literackiego «Frontera».

Dr hab. Switłana Szulha, historyk, docent Katedry Historii Powszechnej na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki, autorka monografii «Czesi na Zachodnim Wołyniu: od osiedlenia do reemigracji», od wielu lat zgłębia historię wołyńskich Czechów. W rozmowie z dyrektorką Festiwalu «Frontera» Ełłą Jacutą podzieliła się ciekawostkami z tego zakresu.

Czesi Frontera 1

Migracja Czechów na Wołyń rozpoczęła się w połowie XIX w. W odróżnieniu od innych wspólnot etnicznych otrzymali liczne ulgi, dzięki czemu np. nie musieli dzierżawić ziemi, gdyż pozwolono im ją kupować. Wkrótce aktywnie rozwijali tu chmielarstwo, zakładali chmielarnie, suszarnie oraz browary.

Jednym z najbardziej znanych wołyńskich Czechów był Vaclav Zeman. To jego rodzina wybudowała w Łucku browar, który do dziś działa pod nazwą «Zeman».

Wołyńscy Czesi pielęgnowali pamięć o swojej historii, rozwijali edukację i kulturę. Jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu czeskiej wspólnoty na Wołyniu było wybudowanie w Łucku czeskiej szkoły w latach 20. XX wieku. Placówka znajdowała się przy ulicy Piłsudskiego 19 (dziś ul. Wynnyczenki 31). Obecnie w tym budynku znajduje się Wołyński Pedagogiczny Instytut Kształcenia Podyplomowego oraz siedziba Towarzystwa Czechów «Matice Volyňská». Mecenasem, który wspierał budowę szkoły, był wspomniany wyżej Vaclav Zeman, aktywnie uczestniczący w życiu czeskiej wspólnoty.

czesi 20

Życie kulturalne Czechów skupiało się wokół domów ludowych, które były budowane od chwili ich przyjazdu na Wołyń. Działały przy nich szkoły, kluby oraz towarzystwa sportowe.

W 1946 r. rozpoczął się proces powrotu wołyńskich Czechów do Ojczyzny. Te wydarzenia Switłana Szulha opisała wcześniej na łamach «Monitora Wołyńskiego». W artykule «Minęło 70 lat od rozpoczęcia powrotu Czechów wołyńskich do Ojczyzny» podkreślała, że wracając, Czesi pozostawili na Wołyniu swój majątek: uprawianą przez dziesiątki lat ziemię, budynki, przedsiębiorstwa przemysłowe. Pozostawili również dobrą pamięć o swoich gospodarczych umiejętnościach, miłości do ziemi i tradycjach przyjaznego współżycia z przedstawicielami innych narodowości.

Więcej szczegółów o dziejach wołyńskich Czechów można dowiedzieć się oglądając film wyprodukowany przy wsparciu Ukraińskiego Funduszu Kultury oraz Wołyńskiego Obwodowego Towarzystwa Czechów «Matice Volyňská».

Czesi Frontera 2

Czesi Frontera 3

Czesi Frontera 4

Czesi Frontera 5

Czesi prezentacja2

MW
Zdjęcia udostępnił zespół «Frontery»;
zdjęcia tablicy pamiątkowej na budynku dawnej czeskiej szkoły
oraz książki «Czesi na Zachodnim Wołyniu: od osiedlenia do reemigracji» – Anatol Olich

Powiązane publikacje
Ochman – głos Polski prosto z Ameryki
Artykuły
Syn Polaków od lat mieszkających w USA wraca do Polski studiować śpiew solowy, dla sprawdzenia zgłasza się do telewizyjnego talent show i wygrywa. Oto Krystian Ochman – młody muzyk, który reprezentował Polskę w konkursie Eurowizja 2022 w Turynie, zdobywając dla nas 12. miejsce.
16 maja 2022
Dzięki mieszkańcom Łucka w warszawskiej bibliotece powstał dział książki ukraińskiej
Wydarzenia
W jednej z bibliotek polskiej stolicy stworzono dział książki ukraińskiej. Do inicjatywy dołączyli mieszkańcy Łucka, którzy zorganizowali zbiórkę książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Od kwietnia są one przekazywane do Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Śródmieście.
16 maja 2022
Program stypendialny dla muzealników z Ukrainy
Konkursy
Stowarzyszenie Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM realizuje Program Stypendialny #HelpUkraine – ICOM Poland Relief Fund. Jest on przeznaczony dla muzealników z Ukrainy.
16 maja 2022
Profesor Rafał Łatka: Za zamachem na Jana Pawła II stali sowieci
Artykuły
Związek Sowiecki podjął decyzję o wyeliminowaniu Jana Pawła II w taki sposób, by nikt się nie domyślił, że za zamachem stoi bezpośrednio Moskwa. Opieszałość służb zachodnich im to tylko ułatwiła – pisze prof. Rafał ŁATKA z IPN. 13 maja przypada 41. rocznica zamachu na życie Jana Pawła II.
13 maja 2022
Łuck otrzymał około 20 ton pomocy
Wydarzenia
Około 20 ton pomocy humanitarnej dotarło do Łucka z Wielkiej Brytanii. Transport najpierw przybył do polskiej Piły, skąd Fundacja Mewa dostarczyła go do Ukrainy.
13 maja 2022
ABC kultury polskiej: Bez reszty oddany teatrowi
Artykuły
Kiedy ten wielki aktor umierał na serce 22 lutego 1992 r. w Teatrze Nowym w Poznaniu, jego ostatnie słowa były cytatem z «Króla Leara» Williama Shakespeare’a.
12 maja 2022
Archiwa w smartfonie: w Ukrainie przedstawiono Portal Wyszukiwania Międzyarchiwalnego
Artykuły
Państwowa Służba Archiwalna przedstawiła zunifikowany «Portal Wyszukiwania Międzyarchiwalnego», który zawiera prawie półtora miliona zdigitalizowanych kopii dokumentów z trzech centralnych archiwów Ukrainy. Wyniki on-line projektu «Jednolita witryna dostępu do zasobów cyfrowych ukraińskich archiwów» zaprezentowano 11 maja w Kijowie.
12 maja 2022
8,9 tys. organizacji polonijnych na świecie. Zaprezentowano najnowsze dane
Wydarzenia
Najnowsza wersja bazy organizacji polonijnych na świecie zawiera 8,9 tys. podmiotów zlokalizowanych w 115 krajach. Najwięcej Polaków poza granicami Polski mieszka w Stanach Zjednoczonych (ok. 10 mln), liczne polskie wspólnoty są m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Francji, Islandii i Litwie.
11 maja 2022
Polacy pomagają Husiatynowi
Artykuły
Miasto Husiatyn na Tarnopolszczyźnie nie pozostaje bez pomocy Polaków. I to nie tylko materialnej – ostatnio dzieci z miejscowej szkoły sportowej wzięły udział w międzynarodowym turnieju piłki nożnej w Wolsztynie.
10 maja 2022