Nie żyje Tadeusz Różewicz
Artykuły

rok urodzenia miejsce urodzenia Radomsko 1921



tak
na tej kartce
ze szkolnego zeszytu syna
mieści się mój życiorys (…)

T. Różewicz/ Z życiorysu

24 kwietnia zmarł Tadeusz Różewicz(1921-2014), wybitny polski poeta, prozaik, dramaturg i scenarzysta, laureat wielu prestiżowych nagród literackich. Jego twórczość została przetłumaczona na 40 języków. Człowiek niezwykle skromny, rzadko pokazywał się publicznie, bardzo cenił swoją prywatność. Nie lubił rozgłosu, a rzeczywistość komentował tylko w swoich wierszach. Istniał i funkcjonował w świadomości kulturalnej i literackiej całego świata, ceniony za styl pisania i talent. Redaktor Elżbieta Sitek, wrocławska dziennikarka TVP, która była autorką licznych reportaży i filmów poświęconych Różewiczowi i miała okazję obserwować poetę przy pracy, podkreślała w 2011 roku w jednej z audycji jego wyjątkowość: «On z reguły pisze kilka wersji poszczególnych utworów (mówię o wierszach), poprawia je, zmienia, wykreśla. Kiedy się na to patrzy, to tak się człowiekowi wydaje, że to jest ta perfekcja, że do tego należy dążyć. Dla mnie to jest ideał artysty i poety».

Tadeusz Różewicz debiutował w 1947 r. tomem «Niepokój». Tam znalazł się jeden z najbardziej rozpoznawalnych utworów «Ocalony», w którym bohater z trudną wojenną pamięcią, stara się uporządkować na nowo swój świat. Za pomocą chropawych, powściągliwych i ogołoconych ze zbędnych środków stylistycznych wierszy odreagowuje okrucieństwa wojny. I rodzi się na nowo jako człowiek i jako poeta.

W latach 50. XX wieku, ukazały się kolejne tomy wierszy Różewicza: «Pięć poematów» (1950), «Czas który idzie» (1951), «Wiersze i obrazy» (1952), «Równina» (1954). Poza napisaną w 1959 roku «Kartoteką» najsłynniejsze sztuki Różewicza, to m.in. «Białe małżeństwo», «Stara kobieta wysiaduje», «Odejście głodomora», «Pułapka», «Do piachu». Ostatnia większa publikacja Różewicza – «Kup kota w worku» – ukazała się w 2008 r. To zbiór wierszy i krótkich form prozatorskich.

Smutne to wydarzenie i wielka strata dla wiernych czytelników Mistrza Różewicza oraz dla narodowej i światowej kultury.

Opr. Jadwiga DEMCZUK

fot. flickr.com_Marcin Biodrowski

 

Ocalony

Mam dwadzieścia cztery lata

ocalałem

prowadzony na rzeź.

 

To są nazwy puste i jednoznaczne:

człowiek i zwierzę

miłość i nienawiść

wróg i przyjaciel

ciemność i światło.

 

Człowieka tak się zabija jak zwierzę

widziałem:

furgony porąbanych ludzi

którzy nie zostaną zbawieni.

 

Pojęcia są tylko wyrazami:

cnota i występek

prawda i kłamstwo

piękno i brzydota

męstwo i tchórzostwo.

 

Jednako waży cnota i występek

widziałem:

człowieka który był jeden

występny i cnotliwy.

 

Szukam nauczyciela i mistrza

niech przywróci mi wzrok słuch i mowę

niech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcia

niech oddzieli światło od ciemności.

 

Mam dwadzieścia cztery lata

ocalałem

prowadzony na rzeź.

 

 

Wśród wielu zajęć

Wśród wielu zajęć

bardzo pilnych

zapomniałem o tym

że również trzeba

umierać

 

lekkomyślny

zaniedbałem ten obowiązek

lub wypełniałem go

powierzchownie

 

od jutra

wszystko się zmieni

 

zacznę umierać starannie

mądrze optymistycznie

bez straty czasu

Nie żyje Tadeusz Różewicz

Powiązane publikacje
«Ojcze nasz» po ukraińsku autorstwa łotewskiego kompozytora. W łuckim kościele odbędzie się koncert dobroczynny
Wydarzenia
W niedzielę, 29 maja, o godz. 16.00 w katolickiej katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Łucku odbędzie się koncert dobroczynny «Mimo wojny. Wiara. Nadzieja. Wiosna». Wystąpi chór biskupi łuckiej katedry prawosławnej pw. Trójcy Świętej «Oranta».
27 maja 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Jakuszewski
Artykuły
W okresie międzywojennym Władysław Jakuszewski pracował w policji w Równem, Kowlu, Dubnie i Zdołbunowie. Został aresztowany przez NKWD w listopadzie 1939 r., a w marcu 1941 r. za «aktywną działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu» został skazany na osiem lat poprawczych obozów pracy.
27 maja 2022
Związki frazeologiczne: Punkt widzenia
Artykuły
Henry Kissinger to dość już wiekowy, albowiem liczący sobie 98 lat (swoją drogą: cóż za piękny wiek!), wielce zasłużony były doradca do spraw bezpieczeństwa narodowego i sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych Ameryki za kadencji prezydentów Richarda Nixona i Geralda Forda.
26 maja 2022
Zapraszamy migrantów z Ukrainy do udziału w badaniu dotyczącym używania języków
Wydarzenia
Migranci z Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 r., proszeni są o wzięcie udziału w badaniu zachowań związanych z używaniem języków w nowej rzeczywistości.
26 maja 2022
Nie żyje Teresa Dutkiewicz – wiceprezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie
Wydarzenia
Z głębokim smutkiem i żalem przyjęliśmy wiadomość, że zmarła Teresa Dutkiewicz, wieloletnia działaczka polska na Ukrainie i dziennikarka.
25 maja 2022
«Wsparcie ze strony Polski jest nieocenione». Do Łucka dotarła pomoc z Katowic i Łodzi
Wydarzenia
Pomoc humanitarna z Polski nadal dociera do ukraińskich wolontariuszy. O ostatnim ładunku mówił Władysław Doroszenko, współkoordynator Zjednoczonego Centrum Komunikacji w Łucku.
25 maja 2022
Rotmistrz Witold Pilecki – ochotnik z obozu Auschwitz
Artykuły
Aby zbadać, co dzieje się w KL Auschwitz – na ochotnika dał się złapać i zamknąć w tym przerażającym miejscu. Zebrane przez niego informacje zaczęły otwierać zachodniemu światu oczy na zbrodnie Niemców. Mimo tak niebywałych zasług został stracony w stalinowskim więzieniu 25 maja 74 lata temu. O rotmistrzu Witoldzie Pileckim pisze dr Adam Cyra.
25 maja 2022
Służby komunalne uporządkowały stary cmentarz katolicki w Dubnie
Wydarzenia
Służby komunalne posprzątały stary cmentarz katolicki przy ul. Młynowskiej w Dubnie. Odnowiły także jedyny grobowiec, którzy przetrwał do naszych dni. Prace zostały sfinansowane ze środków miejscowego budżetu.
24 maja 2022
ABC kultury polskiej: Paweł Łoziński – reżyser w drodze
Artykuły
Paweł Łoziński to znany w Polsce reżyser, scenarzysta i producent interesujących filmów dokumentalnych. W wywiadzie dla internetowego radia «357» na pytanie: «Kim jesteś?» odpowiedział: «Człowiekiem w drodze».
24 maja 2022