Uczestnicy okrągłego stołu poświęconego wydarzeniom na Wołyniu w 1943 r. zwrócili się z listem otwartym do ukraińskiego i polskiego społeczeństwa. Publikujemy go poniżej.

23 czerwca w Łucku odbył się okrągły stół pt. «„Wołyń’43 – wspólny ból” Ukraińsko-Polskiego Forum Naukowego „Wołyńska Platforma Dialogu”», poświęcony 80. rocznicy Rzezi Wołyńskiej. Jednym z jego finalnych dokumentów był list otwarty:

***

List otwarty
uczestników Okrągłego Stołu «Wołyń’43 – wspólny ból»
Ukraińsko-Polskiego Forum Naukowego «Wołyńska Platforma Dialogu»,
poświęcony 80. rocznicy Tragedii Wołyńskiej
Łuck, 23 czerwca 2023 r.

Brutalna rosyjska agresja zbrojna na Ukrainę trwa. Jesteśmy wdzięczni Polsce za życzliwą postawę wobec nas i za braterską pomoc, jakiej udziela naszemu krajowi w walce ze wspólnym wrogiem. Odwieczna historia współżycia Ukraińców i Polaków udowodniła, że wszędzie tam, gdzie razem walczyliśmy z moskiewskim agresorem, było zwycięstwo. Rosja to rozumie, dlatego od dawna szczególnie bezwzględnie wykorzystuje potężne siły finansowe, prowokacyjne i propagandowe, rozpalając negatywne emocje wokół bolesnej dla Polaków i Ukraińców Tragedii Wołyńskiej. W roku jej 80. rocznicy musimy wytrzymać tę próbę, aby nie spełnić oczekiwań wrogów odnośnie naszego porozumienia i dobrego sąsiedztwa. Nie rozdrapujmy starych ran, ale pozwólmy im się zagoić, by każda rocznica naszego wspólnego bólu nie zamieniała się we wzajemne oskarżenia. Chrześcijańska mądrość przebaczenia i proszenia o przebaczenie powinna stać się podstawą naszej zgody, a nie kontynuacją zmagania o to, kto wyrządził więcej krzywdy i bólu.

Polacy i Ukraińcy stali się ofiarami spisku dwóch reżimów totalitarnych – hitlerowskiego i stalinowskiego. Doprowadziło to do wybuchu II wojny światowej 1 września 1939 r., a później, w warunkach okupacji Wołynia przez te reżimy, co odegrało prowokacyjną rolę w przebiegu konfliktu ukraińsko-polskiego, przetransformowało się w fazę krwawą. Hitlerowskie Niemcy i stalinowski ZSRR powinny ponosić odpowiedzialność za zbrodnie na równi ze sprawcami zbrodni.

Zdecydowanie potępiamy wybuch II wojny światowej i obecną wojnę Rosji z Ukrainą.

Chylimy czoła przed męczeńską śmiercią ofiar po obu stronach, zarówno Polaków, jak i Ukraińców. W żaden sposób nie usprawiedliwiamy mordów, potępiamy ich sprawców, bez względu na to, jakimi ideami czy hasłami się usprawiedliwiali lub przykrywali.

Prosimy wszystkich Uczestników wspomnianych wydarzeń, Ich Rodziny, a wraz z Nimi całe społeczeństwo ukraińskie i polskie o chrześcijańskie przebaczenie grzechów tych, którzy spowodowali okaleczenie Ich losów.

Niech grzech bratobójstwa zostanie odpuszczony przez Pana i odkupiony przez skruchę i szczere dobrosąsiedztwo obu narodów.

Mamy nadzieję, że wspólne potępienie przez nas bolesnej przeszłości i wspólna praca nad historią pomogą zbudować pomyślną ukraińsko-polską przyszłość. Sukces możemy osiągnąć tylko razem, a każda porażka będzie wspólna.

Niech dla obecnych i przyszłych pokoleń Ukraińców i Polaków drogowskazem staną się słowa papieża św. Jana Pawła II, którymi zwrócił się do obu narodów i wezwał je do oczyszczenia się z bolesnej przeszłości: «Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej wszyscy będą gotowi stawiać wyżej to, co jednoczy, niż to, co dzieli».

W imieniu Okrągłego Stołu
Oleksandr Żuk,
Prezes Wołyńskiego Oddziału
Ogólnoukraińskiej Organizacji Praw Człowieka Memoriał imienia Wasyla Stusa

***

MW

Fot. Anatol Olich