W dniach 26 sierpnia – 1 września, nad jeziorem Świtaź w rejonie szackim, odbyła się międzynarodowa konferencja-seminarium na temat mediów obywatelskich.

W spotkaniu pt. «Nowe media i społeczeństwo obywatelskie» uczestniczyli naukowcy, dziennikarze, studenci oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych z Niemiec, Polski i Ukrainy. Celem seminarium była wymiana doświadczeń oraz wiedzy na temat mediów obywatelskich. 27 sierpnia, czyli w dniu oficjalnego rozpoczęcia forum, miały miejsce pierwsze prezentacje, dotyczące omawianego zagadnienia.

Joachim Musholt, prezes stowarzyszenia Burgerhaus Bennohaus oraz kierownik europejskiej organizacji medialnej Youth4Media Network, zdefiniował, czym są media społeczne i zwrócił uwagę na potrzebę ich tworzenia. Zaznaczył, iż powstają one w celu udostępniania obywatelom przestrzeni do wyrażania własnych poglądów, bez cenzurowania ich i ulegania wpływom władzy czy mediów państwowych. W rezultacie informacje te powinny być bardziej rzetelne i poddane ocenie reszty społeczeństwa. Z tego też powodu media obywatelskie nazywa się niekiedy demokratycznymi, a Parlament Europejski popiera ich zakładanie.

Prelegent zwrócił również uwagę na specyfikę społeczeństwa niemieckiego. W państwie tym istnieją trzy typy mediów: państwowe, prywatne (komercyjne) oraz obywatelskie (społeczne). Te ostatnie funkcjonują na terenie każdego landu i są prowadzone przez organizacje społeczne, takie jak Bürgerhaus Bennohaus, a ich obecna ilość na terytorium Niemiec wynosi 140.

Na koniec swojej wypowiedzi Musholt przedstawił rozwiązania stosowane w UE, pozwalające na budowanie mediów obywatelskich. Są to portale internetowe Open.web.tv oraz Youth4media. Pracownikami tej ostatniej witryny nie są jedynie zawodowi dziennikarze, lecz także wolontariusze chcący zdobyć doświadczenie w tej dziedzinie. Prelegent zaznaczył również, iż praca i nauka są mottem mediów obywatelskich.

W czasie spotkań, odbywających się w kolejnych dniach forum, Joachim Musholt przekonywał, że najważniejszą wartością państwa demokratycznego jest wolność słowa. Dlatego podstawową zasadą działalności mediów obywatelskich w Niemczech jest stworzenie społeczeństwu możliwości wyrażenia własnego zdania. Niestety środki przekazywane przez UE na ten cel nie zawsze są wystarczające, w związku z czym wspomniane media są zmuszone zwracać się do obywateli z prośbą o pomoc lub nauczyć się pozyskiwania środków na działalność. Prelegent dodał również, iż dziennikarze powinni być otwarci na nowe media.

Następnie odbyła się prezentacja Piotra Pniewskiego, pracownika Elbląskiego Stowarzyszenia Wspierania Inicjatyw Pozarządowych, który opisał kondycję polskich mediów obywatelskich na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. Przytoczył on przykłady Telewizji Obywatelskiej, miesięcznika «Pozarządowiec», portalu ngo.pl oraz strony internetowej Wiadomości24. Według Pniewskiego w Polsce istnieje wolność słowa, ale nie zawsze idzie ona w parze z wolnością od komercji, ponieważ wiele publikacji jest zależnych od, chociażby, reklam.

Według Grzegorza Konopolskiego, uczestnika forum, Polska dopiero raczkuje w dziedzinie mediów społecznych. Jego zdaniem Polacy powinni częściej korzystać z tego typu rozwiązań i włączać się w ich tworzenie. Sam niebawem wyjeżdża na roczny staż do Niemiec, gdzie będzie uczył się tej sztuki w stowarzyszeniu Burgerhaus Bennohaus. Po powrocie do kraju zamierza wcielić w życie zdobytą wiedzę.

Oprócz teoretycznych rozważań na temat mediów, uczestnicy spotkania mogli również sprawdzić się podczas różnego typu warsztatów. Nie obyło się bez pracy z tekstem, kamerą czy komputerem. Wolny czas był przeznaczony na integrację oraz wypoczynek nad jeziorem.

Konferencja obyła się w ramach projektu «Szkoła nowoczesnego dziennikarstwa», realizowanego przez organizację społeczną «Forum dziennikarzy ukraińskich». Spotkanie miało miejsce na bazie sportowo-rekreacyjnej «Hart» Wschodnioeuropejskiego Narodowego Uniwersytetu im. Lesi Ukrainki.  

Agnieszka BĄDER, Maja GOŁUB,

Zdjęcie Oksany TEREBUS