Centrum Wsparcia Psychospołecznego w Dubnie odwiedziła polska delegacja. W spotkaniu wzięli udział pracownicy ośrodka, przedstawiciele władz lokalnych oraz jednostek wojskowych, których żołnierze korzystają z usług Centrum.

W środę, 7 maja, do Centrum Wsparcia Psychospołecznego w Dubnie przybyła delegacja w składzie: Chargé d'Affaires Rzeczypospolitej Polskiej w Ukrainie Piotr Łukasiewicz, Konsul Generalna RP w Łucku Anna Nowakowska oraz kierownik Przedstawicielstwa Fundacji Solidarności Międzynarodowej w Ukrainie Paweł Kost. W spotkaniu, oprócz pracowników Centrum, wzięli udział przedstawiciele władz na czele z merem Dubna Wasylem Antoniukiem, a także przedstawiciele stacjonujących w mieście jednostek wojskowych, których żołnierze korzystają z pomocy ośrodka.

Centrum Wsparcia Psychospołecznego w Dubnie zostało otwarte w czerwcu 2023 r. w ramach projektu «Wsparcie psychospołeczne na Ukrainie» (PRO_MentalHealth), realizowanego przez Fundację Solidarności Międzynarodowej (Polska) w partnerstwie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, Komisją Europejską oraz programem «Wsparcie Demokracji» Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. W ramach tego projektu w 2023 r. w obwodzie rówieńskim otwarto łącznie cztery takie ośrodki: w Zdołbunowie, Dubnie, Włodzimiercu i Sarnach.

Głównym celem projektu jest zapewnienie pomocy psychologicznej i socjalnej weteranom i żołnierzom, ich rodzinom, rodzinom poległych, zaginionych i jeńców wojennych oraz przesiedleńcom wewnętrznym. Centrum prowadzi również szeroko zakrojoną pracę wśród społeczeństwa w zakresie etyki komunikacji i innych tematów związanych z traumatycznym doświadczeniem wojny.

Kierownik Centrum Wsparcia Psychospołecznego w Dubnie Ludmyła Odwarko, psycholog i doradca kryzysowy, przedstawiła zgromadzonym historię powstania ośrodka oraz statystyki dotyczące jego działalności. Liczby mówią same za siebie. Tylko w ubiegłym roku pracownicy Centrum udzielili 3179 konsultacji i pomogli 1286 osobom. W pierwszych czterech miesiącach bieżącego roku udzielono już 845 konsultacji. W rzeczywistości liczba osób, którym psychologowie udzielili wsparcia, jest znacznie wyższa, ponieważ pomoc psychologiczna świadczona w ośrodku ma na celu przede wszystkim rozwiązywanie problemów w rodzinie i społeczeństwie.

«W pierwszej kolejności wyrażam wdzięczność obrońcom naszej Ojczyzny, bez których już nie istnielibyśmy. Oczywiście jestem również bardzo wdzięczna Fundacji Solidarności Międzynarodowej, władzom miasta za zapewnienie lokalu i wszystkim, którzy dołożyli starań, aby stworzyć komfortowe warunki dla zwracających się do nas po wsparcie. Działalność tego Centrum jest ważna dla naszej hromady, ponieważ wojna i jej konsekwencje dotykają każdego» – powiedziała Ludmyła Odwarko podczas spotkania.

Jak podała, obecnie 95 % indywidualnych konsultacji udzielanych przez pracowników Centrum dotyczy weteranów.

«Najczęściej zgadzają się na program indywidualny, a nie grupowy. Naszym zdaniem, potrzebują czasu, aby zdecydować się na konsultacje grupowe. W związku z tym, mamy nadzieję, że w przyszłości powstanie centrum dla weteranów. Jak pokazuje praktyka, musimy również rozwijać kierunek związany z ćwiczeniami fizycznymi i rehabilitacją, a więc będziemy potrzebować więcej miejsca. Już nad tym pracujemy i napisaliśmy odpowiednie projekty» – powiedziała o planach Ludmyła Odwarko.

Centrum w Dubnie działa prawie od dwóch lat. Zostało otwarte 20 czerwca 2023 r. Dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Solidarności, Banku Gospodarstwa Krajowego oraz władz lokalnych przeprowadzono remont zaniedbanego lokalu. Teraz jest to komfortowy lokal z recepcjami i nowocześnie wyposażonymi salami, które odwiedzają zarówno dorośli, jak i dzieci, ponieważ dzieci, które straciły ojców lub nie miały z nimi kontaktu od dłuższego czasu, również potrzebują pomocy psychologicznej.

Jakiego rodzaju usługi są świadczone przez pracowników Centrum? Są to zajęcia grupowe w ośrodku oraz w miejscu dyslokacji wojskowych, a także indywidualne rozmowy z tymi, którzy dopiero co trafili do wojska. Psychologowie pracują również z żołnierzami, którzy przybyli z linii frontu. Szczególnej uwagi i wsparcia potrzebują ci, którzy przez długi czas nie widzieli swoich rodzin. Zapewniane jest również wsparcie małżonkom, a szczególnie dzieciom, które odzwyczajają się od swoich ojców lub nie chcą zaakceptować faktu, że ich tata jest daleko.

«Najbardziej cierpią relacje rodzinne. Bardzo ważne jest dla nas psychologiczne odciążenie klientów naszego ośrodka, aby nie wyładowywali na swoich bliskich negatywnych uczuć nagromadzonych na wojnie» – powiedziała Ludmyła Odwarko.

Czasem żołnierz potrzebuje więcej konsultacji, musi jednak wracać na linię frontu. W takim przypadku psychologowie Centrum pracują z nimi zdalnie przez telefon: «Mieliśmy takie doświadczenie na przykład z mężczyzną, przebywającym w obwodzie charkowskim. Oni wiedzą, że możemy im pomóc, otwarcie więc opowiadają nam to, czego nie mogą opowiedzieć nawet swoim żonom i dzieciom».

Jak mówią pracownicy Centrum, najtrudniej jest pomagać rodzinom zaginionych żołnierzy. Podczas gdy członkowie rodzin poległych wojskowych wiedzą, że krewny nie żyje, bliscy zaginionych nie mają takiej pewności i są najbardziej niestabilni emocjonalnie.

Jak mówi Ludmyła Odwarko, praca w centrum nie jest zwykłym wykonywaniem obowiązków. «Nie każdy psycholog jest gotowy poradzić sobie z takim obciążeniem. Sami ciągle się uczymy. Ta praca jest zarówno wyzwaniem, jak i powołaniem» – powiedziała szefowa ośrodka.

«Ta wojna kiedyś się skończy, bo nie ma wojen, które trwają wiecznie. Po wojnie ludzie będą musieli się przyzwyczaić. Mogę powiedzieć z własnego doświadczenia: po ATO (Antyterrorystyczna Operacja) było wiele samobójstw. Myślę, że gdyby psychologowie dawali radę pomagać od razu, do tych śmierci mogłoby nie dojść. Ośrodki takie, jak ten, są potrzebne i ich działalność będzie niezwykle ważna po zakończeniu wojny» – powiedział jeden z wojskowych obecnych na spotkaniu.

Na samym początku swojej działalności Centrum Wsparcia Psychospołecznego w Dubnie podpisało memoranda o współpracy z czterema jednostkami wojskowymi, w tym z 23 Pułkiem Inżynieryjnym i 47 Samodzielną Brygadą Inżynieryjną, które stacjonują w tym mieście. Fachowcy ośrodka pomagają nie tylko żołnierzom w radzeniu sobie z problemami psychologicznymi, ale także zdemobilizowanym żołnierzom w powrocie do życia cywilnego.

«Współpracujemy z centrami zatrudnienia, mamy też ciekawe doświadczenia współpracy ze szkołą artystyczną, kiedy na przykład pomogliśmy jednemu zdemobilizowanemu żołnierzowi w socjalizacji poprzez lekcje muzyki. Rozwijamy wiedzę finansową i pomagamy ludziom w znalezieniu nowej pracy, jeśli z powodu obrażeń nie są w stanie pracować w swoim poprzednim zawodzie» – powiedziała szefowa Centrum.

Kończąc wizytę w centrum Chargé d'Affaires RP w Ukrainie Piotr Łukasiewicz powiedział: «Jestem dumny z tego, że Polska, Fundacja Solidarności Międzynarodowej pomaga w tym wspaniałym dziele. To jest wasza ciężka praca, a my jesteśmy też małą cząstką tego wielkiego dzieła. Jestem dumny z Ukrainy i dumny z Polski, że możemy tak współpracować. Będziemy kontynuowali naszą współpracę. Naszą ambicją jest to, żeby model tego centrum był kopiowany również w innych obwodach. Mamy też dodatkowy pomysł na stworzenie centrum kształcenia psychologów. Przed nami cała droga. Najważniejsze jest to, żeby wojna się zakończyła, żeby Ukraina zwyciężyła, wtedy te centra będą miały dużo pracy».

Aby zwrócić się o pomoc do Centrum Wsparcia Psychospołecznego w Dubnie, należy zadzwonić pod numerem: +38 066 002 50 53 lub wysłać maila pod adresem: centrpsp1dubno@ukr.net lub napisać w sieciach społecznościowych.

Tekst i zdjęcia: Anatol Olich