W ramach Festiwalu Nauki na Wydziale Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki odbyło się spotkanie poświęcone ukraińskiej przestrzeni kulturowej Podlasia – regionu o bogatej historii i wielowarstwowej tradycji kulturowej.

Zaczęło się symbolicznie – od ludowej pieśni z Podlasia, która przypomniała o roli twórczości ludowej jako nośnika pamięci.

O historii i teraźniejszości regionu opowiedziała studentom dr Lilia Ławrynowycz z Katedry Teorii Literatury i Literatury Obcej. Zwróciła uwagę na przeplatanie się kultur i podkreśliła, że Podlasie to przestrzeń, w której ukraińska tradycja nadal żyje w języku i codzienności.

Do rozmowy zdalnie dołączył historyk, pisarz i redaktor naczelny czasopisma «Nad Bugiem i Narwią» Jurij Hawryluk. Mówiąc o tożsamości mieszkańców regionu, przywołał pojęcie «tutejsi»: «Jesteśmy tutejsi» – tak często odpowiadają mieszkańcy Podlasia, podkreślając przede wszystkim swoje przywiązanie do miejsca».

W ramach spotkania zaprezentowano antologię ukraińskojęzycznego piśmiennictwa Podlasia «Країна свойого слова» (Krajina swojoho słowa – Kraina swojego słowa, 2023), w której ukazały się utwory 77 autorów powstałe w XIX–XXI w.

Według Jurija Hawryluka, który dokonał wyboru utworów zamieszczonych w antologii, praca nad nią była próbą zgromadzenia i zachowania różnych głosów Podlasia: «To antologia, która łączy autorów różnych pokoleń, a nawet teksty anonimowe».

Podczas wydarzenia wspominano działaczy kultury ukraińskiej regionu – Bazylego Albijczuka, Ostapa Łapskiego, Jana Kyryziuka, Mychajła Łesiwa, Petra Kuprysia, Grzegorza Kuprianowicza i innych. Mówiono również o trudnych wydarzeniach XX wieku, które wpłynęły na losy wielu ukraińskich rodzin, ale nie zniszczyły ciągłości kulturowej.

Podczas wydarzenia szczególną uwagę poświęcono językowi podlaskiemu. Jurij Hawryluk przeczytał swój wiersz «Mowo nasza…», a na zakończenie studenci czytali wiersze autorów z Podlasia.

Tekst i zdjęcia: Zoriana Waszczuk