W niedzielę pierwszego marca miał miejsce Narodowy Dzień Żołnierzy Wyklętych. Uroczystości odbywały się w niemalże każdej polskiej miejscowości, nie zabrakło ich również w Lublinie.    

'

Lubelskie uroczystości rozpoczęły się od Mszy Świętej w intencji Ojczyzny, odprawionej przez Metropolitę Lubelskiego, abp Stanisława Budzika. Modlono się również za poległych i pomordowanych Żołnierzy Wyklętych oraz więźniów Zamku Lubelskiego. Następnie odbyły się ceremonie wojskowe, przemówienia władz miejskich oraz składanie wieńców, zniczy i kwiatów. Dokonano również odsłonięcia Mogiły-Pomnika Zamordowanych na Zamku Lubelskim w latach 1944-1954. W uroczystościach wziął udział Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Andrzej Kunert.

Nie zabrakło również atrakcji związanych ze świętem. Na Placu Litewskim stanął tzw. Namiot Wyklętych, czyli miejsce wystąpień publicznych, przemówień historyków, spotkań z kombatantami i grupami rekonstrukcyjnymi, wyświetlania filmów czy prezentowaniem wystaw. Prócz Lublina Namioty zorganizowano w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Toruniu i Poznaniu.

Sporym zainteresowaniem cieszył się bieg Tropem Wilczym ku pamięci i złożeniu hołdu Niezłomnym. W imprezie wzięło udział ponad 20 tysięcy Polaków biegnących w 81 miejscowościach. Dla najlepszych czekały nagrody, a dla wszystkich pamiątkowe medale.

Również lubelskie uczelnie przygotowały program związany z Narodowym Dniem Żołnierzy Wyklętych. Na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej odbyła się konferencja naukowa poświęcona tej tematyce, natomiast na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim pokaz filmów oraz panele dyskusyjne.

Żołnierze Wyklęci, zwani również Żołnierzami Niezłomnymi, tworzyli antykomunistyczny, partyzancki ruch działający w latach 1944–1947 w Polsce i na dawnych Kresach Wschodnich. W ich skład wchodzili żołnierze Wojska Polskiego, których celem było stawienie oporu sowietyzacji Polski i podporządkowaniu jej ZSRR. Toczyli walkę ze służbami Związku Radzieckiego oraz podporządkowanym im jednostkom. Liczbę Niezłomnych szacuje się na 120 – 180 tysięcy osób skupionych w kilkudziesięciu organizacjach i grupach konspiracyjnych, m.in. w Armii Krajowej Obywatelskiej, Wolność i Niezawisłość czy NIE. Do najbardziej znanych bohaterów należą: pułkownik Witold Pilecki, Danuta Siedzikówna «Inka» czy Zygmunt Szendzielarz «Łupaszka». Ostatni ukrywający się Wyklęty, Józef Franczak pseudonim «Lalek», zginął w 1963 roku na Lubelszczyźnie. W listopadzie ubiegłego roku jego imieniem nazwano jedną z lubelskich ulic. Narodowy Dzień Żołnierzy Wyklętych jest obchodzony od 2011 roku.

Agnieszka BĄDER