Ziemia Wołyńska od dawna gromadzi swoje unikalne skarby architektoniczne, które kształtują jej tożsamość polikulturową w szerokim kontekście europejskim.  

Zamki wielkich książąt, arystokratyczne pałace, cerkwie prawosławne i kościoły katolickie, synagogi żydowskie i ratusze miejskie czy zespoły ogrodowo-parkowe — cała ta różnorodność zabytków sztuki architektonicznej jest nieodłączna i stanowi o wielowiekowej pamięci historycznej Wołynia.

Niestety znaczna część dziedzictwa architektonicznego Wołynia z powodu różnych niszczących czynników została utracona na zawsze. Inna część – również dość znacząca – przeżyła trudne czasy i uległa istotnym zmianom architektonicznym i jest dzisiaj czasem nie do poznania. W ciągu ostatniego stulecia zmienił się istotnie także ogólny wygląd historycznych miast Wołynia z charakterystyczną zabudową placów rynkowych, obszarów ulicznych, ogrodów i parków. Zatem powstaje istotna kwestia badania i historycznej rehabilitacji architektonicznej przeszłości Wołynia.

W celu rozwiązania tego problemu Wydział Architektury Narodowego Uniwersytetu Gospodarki Wodnej i Zarządzania Zasobami Naturalnymi od 2008 roku rozpoczął publikację serii zbiorów prac naukowych pod tytułem «Dziedzictwo architektoniczne Wołynia». Oczywiście, toponim Wołyń w tym kontekście obejmuje znacznie szerszy region, niż obecny obwód wołyński, zbliżając się do swoich historycznych granic w ramach obwodów Wołyńskiego, Rówieńskiego oraz części Żytomierskiego, Chmielnickiego i Tarnopolskiego.

Ostatnio ukazała się już czwarta edycja tej serii. Ogólnie rzecz biorąc, w czterech tomach zostało opublikowanych 89 prac naukowych i referatów przygotowanych przez autorów z Dubna, Kijowa, Krakowa, Lublina, Łucka, Lwowa, Niecieszyna, Odessy, Ostroga, Równego, Charkowa, Jerozolimy. Różnorodne tematy obejmują szeroki zakres zagadnień z historii architektury Wołynia w aspektach źródłoznawstwa historycznego, planowania i zabudowy miast, budownictwa sakralnego, architektury krajobrazu, twórczości poszczególnych mistrzów architektury itd.

W 2016 roku jest zaplanowana do publikacji następna, piąta edycja «Dziedzictwa architektonicznego Wołynia», która może zostać poświęcona właśnie utraconemu dziedzictwu architektonicznemu Wołynia.

Profesor Petro RYCZKOW,
redaktor naukowy Serii «Dziedzictwo architektoniczne Wołynia»