Perypetie z granicami miasta Łucka
Artykuły

Pod koniec XІX wieku Łuck swoimi dzielnicami zahaczył okoliczne wioski. Rada Miejska na posiedzeniu w czerwcu 1895 roku wydała postanowienie o przyłączeniu ich do strefy rozwoju miasta.

Jednak ta decyzja czekała na potwierdzenie przez dekret carski całe 15 lat. Zarząd miejski był zmuszony do wynajęcia specjalnych „pośredników” spośród urzędników stolicy. Dopiero w 1910 roku pojawił się rozkaz o przyłączeniu do strefy miejskiej następujących wsi: Krasne Stare i Nowe, Omelianyk Mały z gospodarstwem rolnym Smolaki, Gnidawa, Jarowica i Dworzek z gospodarstwem Barbarówka. Poniewaz jednak większość mieszkańców tych wsi nie chciała uzyskiwać tytułu mieszczaństwa, rozkaz carski pozwalał im pozostawać rolnikami. Tak więc prawie połowa mieszkańców wsi Krasne przynależała do wołości Girka Połonka, a Jarowica i Dworzek do Poddubców. Nic w tym dziwnego, ponieważ granice miasta w okolicznych wioskach nie były ściśle określone. W celu ich sprecyzowania przez państwową izbę gubernatorską została powołana specjalna komisja. Jednak biurokraci nie spieszyli się z doprowadzeniem sprawy do końca, dlatego komisja rozpoczęła swoją działalność dopiero na wiosnę 1914 roku. Wkrótce jednak   zaczęła się pierwsza wojna światowa i łuckie granice nie zostały ustalone…

W 1921 roku magistrat polski musiał od nowa wszcząć sprawę o przyłączeniu okolicznych wsi do Łucka. Najpierw ta kwestia została poruszona na publicznym posiedzeniu komitetu gospodarczego, pod przewodnictwem znanego w mieście notariusza, pierwszego burmistrza Łucka Edmunda Marcinowicza. Zgodnie z decyzją komitetu, burmistrz Jan Suszyński został upoważniony do podjęcia rokowań ze starostą powiatu łuckiego w sprawie przyłączenia określonych wsi do miasta. Bardzo szybko nadeszła odmowa z wyjaśnieniem – najpierw należy sprecyzować granice miasta. Wtedy burmistrz Jan Suszyński zwrócił się do znajomego mierniczego Leopolda Paszkowskiego z prośbą o opisanie nowych granic Łucka. Opis przygotowany przez Paszkowskiego przedstawiał nie tylko okoliczne wsie, ale także podstawowe pozycje na drogach prowadzących do miasta. Tak więc, na szlakach rówieńskim i dubieńskim przedstawiono skrzyżowanie dróg z przejściem kolejowym w kierunku Lwowa. Na zachodzie właściwą granicą stała się droga grochowska a na szlaku torczyńskim taką pozycją stał się mostek Czorty. W kierunku Kowla granicę stanowiła wieś Kiczkarówka, a koło Żydyczyna kolonia Lidawka. Do dyskusji na temat tych ograniczeń zaproszono wójtów gmin Poddubce i Girka Połonka. Było kilka uwag na temat określonych granic. Właśnie na posiedzeniu komitetu gospodarczego Leopoldowi Paszkowskiemu zostało polecone zadanie – przeprowadzić pomiary topograficzne w terenie, na podstawie czego zostanie stworzony szkic miasta. Dla tych prac przeznaczono 300 tysięcy marek (złote powstały później). Równocześnie z ukończeniem prac rolnych w 1922 roku w okolicznych wioskach odbyły się zebrania rolników protestującyh przeciwko transferowi obywatelstwa. Na spotkaniu w Krasnym zebrało się 17 osób, z  których przeciwko wypowiedziało się 13. Na wsi Kiczkarówka na spotkaniu obecne było 34 osoby, przeciw wypowiedziało się 29. Mieszkańcy wioski Dworzek całym zespołem wystąpili przeciwko mieszczańskiemu trybowi życia.

Pomimo protestów i nawet stawiania przeszkód w przeprowadzeniu pomiarów, te w ciągu następnego sezonu zostały już skończone. Następnie magistrat zawarł umowę z geodetą Leopoldem Paszkowskim o wykonanie zarysu miasta w terminie do 15 listopada 1923 roku. Za pracę Paszkowski miał dostać 1000 złotych.

Jednak  praca została odłożona do 1 grudnia. Stworzony szkic terenu z przyległymi wsiami został zatwierdzony na posiedzeniu komitetu i sprawę przekazano na potwierdzenie do władz rządowych. Paszkowski zaś poprosił o wynagrodzenie z uwzględnieniem inflacji złotego. Dyskusja władz lokalnych na temat planu miasta była udaną, natomiast zatwierdzenie rządowe nowych granic Łucka potrwało aż do 1930 roku.

P.S. Szkic planu gruntów miejskich wykonany przez Leopolda Paszkowskiego przechowywano w Wołyńskim Biurze Dokumentacji Technicznej, gdzie autor widział go jeszcze w 1970 roku. Niestety, do dzisiejszego czasu plan nie przetrwał.

Waldemar Piasecki, krajoznawca

Powiązane publikacje
Polskie stowarzyszenie z Lubomla uporządkowało cmentarz w Rymaczach
Wydarzenia
Członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Michała Ogińskiego w Lubomlu przeprowadzili kolejną akcję porządkowania cmentarza w Rymaczach.
01 września 2026
W Boratynie startuje projekt poświęcony polskiej kulturze ludowej
Wydarzenia
W Boratynie rozpoczyna się realizacja projektu artystyczno-edukacyjnego «Wizerunki różnych regionów Polski», którego celem jest przybliżenie dzieciom i młodzieży bogactwa polskiej kultury ludowej.
01 września 2026
Młodzież z Równego poznawała sztukę ogrodową Wołynia
Wydarzenia
Młodzież z Równego uczyła się języka polskiego, poznawała historię oraz zwiedzała zabytki sztuki ogrodowej w ramach «Szkoły architektury. Zabytki sztuki ogrodowej Wołynia». Półkolonie, w których wzięło udział ponad 20 uczniów polskiego pochodzenia, przez 10 dni pomagały w odkrywaniu ciekawych obiektów w regionie.
31 sierpnia 2026
Makrokosmos Duncana
Artykuły
30 sierpnia, w Międzynarodowym Dniu Pamięci Osób Zaginionych, w Wołyńskiej Obwodowej Bibliotece dla Młodzieży w Łucku otwarto wystawę fotograficzną «Makrokosmos pola bitwy», na której prezentowane są zdjęcia żołnierza Oleksandra Kraiły, który zaginął na początku 2025 r.
31 sierpnia 2026
W Ostrówkach odbył się pogrzeb 55 ofiar Zbrodni Wołyńskiej
Wydarzenia
30 sierpnia na cmentarzu parafialnym w Ostrówkach, nieistniejącej obecnie wsi (teren współczesnego rejonu kowelskiego, dawniej powiatu lubomelskiego) odbyły się uroczystości pogrzebowe ofiar Zbrodni Wołyńskiej w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej ekshumowanych latem br.
31 sierpnia 2026
Msza święta w Dniu Pamięci Obrońców Ukrainy
Wydarzenia
29 sierpnia obchodzony jest Dzień Pamięci Obrońców Ukrainy poległych w walce o wolność i niepodległość państwa. Kojarzony jest przede wszystkim w kotłem iłowajskim z 2014 r., kiedy to podczas wycofywania się tzw. zielonym korytarzem ukraińskie wojsko zostało ostrzelane przez wroga.
29 sierpnia 2026
Trzy ukraińskie zespoły wystąpiły w Łucku podczas 19. edycji Festiwalu ART JAZZ
Wydarzenia
Hyphen Dash, Usein Bekirov Quartet feat. Rafał Sarnecki oraz Yevhenii Dubovyk Project & Kateryna Avdysh zagrały w Łucku podczas 19. Międzynarodowego Festiwalu Jazzowego ART JAZZ. Ten tradycyjny dla Wołynia festiwal jazzowy odbył się 27 sierpnia w Łuckim Centrum Biznesowym.
28 sierpnia 2026
W Równem odbył się koncert pieśni polskiej
Wydarzenia
W ramach projektu «Polskie Głosy Wołynia» w Równem odbył się koncert pieśni polskiej, który zgromadził przedstawicieli Polonii, osoby polskiego pochodzenia oraz mieszkańców zainteresowanych polską kulturą.
28 sierpnia 2026
Po Polsce z Wiesławem: Na Przełęczy Łupkowskiej – między historią, naturą i legendą
Artykuły
Na południowo wschodnich krańcach Polski, gdzie Beskid Niski łagodnie opada ku granicy ze Słowacją, znajduje się miejsce szczególne. Przełęcz Łupkowska i okoliczne doliny to przestrzeń, w której historia, przyroda i pamięć dawnych mieszkańców splatają się z lokalnymi legendami. To właśnie one nadają temu regionowi niezwykły, niemal metafizyczny charakter.
28 sierpnia 2026