Bitwa Warszawska w komiksie
Artykuły

Chorągiew Łódzka Związku Harcerstwa Polskiego i Centrum Dialogu Kostiuchnówka są inicjatorami i pomysłodawcami książki «Raper i Cud nad Wisłą». Drugi tom z serii komiksów opowiada o wydarzeniach, które weszły do historii jako «Cud nad Wisłą».

Ostatnio narzekamy, że młodzi ludzie w dzisiejszych czasach nie czytają książek. Tak nie jest – młodzież czyta. Co prawda, nie wszyscy, ale zawsze tak było. Poza tym, gdy porównamy to, co młodzież czyta teraz, a co czytała dziesięć, dwadzieścia i więcej lat temu, wynik okaże się niekorzystny dla starszego pokolenia. Dziś literatura jest bardziej zróżnicowana tematycznie, jej jakość poligraficzna lepsza, więcej jest też tłumaczonych książek.

Wśród rozmaitości gatunków literackich w arsenale współczesnych ukraińskich czytelników znalazły się komiksy. Może dla kogoś będzie to nowością, ale komiks na całym świecie traktuje się jako sztukę i ma on wielką rzeszę wielbicieli. Komiksy kolekcjonuje się, а w Nowym Jorku, Paryżu, Londynie, Tokio galerie artystyczne specjalizujące się wyłącznie w wystawianiu komiksów już nikogo nie zaskakują. Nawet w Luwrze jest wydział komiksów, a ceny za które można kupić rzadkie egzemplarze na znanych aukcjach są po prostu ogromne. I jeśli w krajach zachodnich komiks jest zjawiskiem całkiem normalnym, powszechnym, to na Ukrainie dopiero zaczyna powoli szukać swego miejsca na ziemi.

Kiedyś, jeszcze za czasów już nie istniejącego Związku Radzieckiego, komiks uważano za wytwór burżuazyjny. Być może dlatego pokutuje nadal opinia, że to nawet nie jest literatura, tylko pospolita rozrywka przeznaczona dla, łagodnie ujmując, mało kulturalnej publiczności. Aby nie poddawać się zbędnym dyskusjom, sięgnijmy do twórczości Umberto Eco, którego, mam nadzieję, nikt nie zakwalifikuje do mniej wymagającego odbiorcy. Otóż, zdaniem Eco, komiks to fenomen współczesnej kultury, dlatego prowadził poważne badania nad tym gatunkiem. Zajmował się tym nie tylko jako naukowiec, ale i sam lubił czytać komiksy, co znalazło swoje odbicie w półautobiograficznej powieści «Tajemniczy płomień królowej Loany». Ponadto, wśród naukowców trwają poważne dyskusje na temat tego, co w tym gatunku jest podstawą: grafika czy tekst? Czy komiksy są do czytania czy oglądania?

Grupą docelową komiksów jest głównie młodzież i nastolatkowie. Otóż, w dzisiejszych warunkach rozwoju technologii komputerowej i przy tak niezwykle bogatej ofercie rozrywek elektronicznych okazało się, że komiks jest jednym z najbardziej udanych projektów offline dla młodych ludzi. Po komiksy sięgają nawet ci, którzy w ogóle nie czytają.

Oprócz ściśle rozrywkowej funkcji komiksy pełnią również funkcję edukacyjną. Polska nie stanowi wyjątku, ponieważ w ciągu ostatnich dwudziestu lat pojawiło się tutaj dużo komiksów o tematyce historycznej. «Raper i Cud nad Wisłą» należy również do tego gatunku literackiego.

Ta książka, tak samo jak większość komiksów, ma dwóch autorów. Scenariusz napisał Przemysław Waingertner, historyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, natomiast rysunki wykonał znany polski ilustrator Jarosław Chyży. To już druga ich wspólna praca. Pierwsza książka miała tytuł «Raper w Legionach» і opowiadała o przygodach współczesnego polskiego nastolatka Andrzeja Winiarskiego, który trafił do legionu polskiego w okresie I wojny światowej. Tam musiał wziąć udział w Bitwie pod Kostiuchnówką (rejon maniewicki obwodu wołyńskiego) – największej polskiej bitwie z okresu I wojny światowej, która odbyła się w dniach 4–6 lipca 1916 r.

«Raper і Cud nad Wisłą» – to druga książka tej serii. Teraz Andrzej z przyjaciółmi znaleźli się w sierpniu 1920 r., w momencie gdy decydowano o losach młodego państwa polskiego. Wojska bolszewickie pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego dotarły do Warszawy i w przypadku zwycięstwa Armii Czerwonej już nic nie mogłoby powstrzymać ich ekspansji na Polskę i Europę. Sojusznikami wojsk polskich były wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej pod dowództwem Semena Petlury, ten fakt uwzględniono również w treści komiksu. Należy podkreślić, że autorzy nie ingerują w rzeczywisty przebieg wydarzeń historycznych na korzyść fabuły. Przygody bohaterów są dodatkowo związane z historią Ukrainy, w szczególności z Wołyniem, co czyni je naprawdę interesującymi.

Warto zaznaczyć, że dla osób uczących się języka polskiego komiks będzie również pożyteczny ze względu na fakt, iż dialogi nastolatków są napisane żywym współczesnym slangiem młodzieżowym.

Inicjatorami i pomysłodawcami książki byli Chorągiew Łódzka Związku Harcerstwa Polskiego i Centrum Dialogu Kostiuchnówka. Drugi tom powstał dzięki współpracy z Narodowym Centrum Kultury i Agencją Reklamową Grafservice.

W celu nabycia książki prosimy o kontakt z Centrum Dialogu Kostiuchnówka: https://www.facebook.com/kostiuchnowka

Autorzy obiecują, że na tym przygody Andrzeja i przyjaciół się nie skończą. Czekamy więc na kolejną książkę.

Anatolij OLICH

CZYTAJ TAKŻE:

«KRESOWA ATLANTYDA»: PODRÓŻ NA WOŁYŃ

UKAZAŁA SIĘ KSIĄŻKA «JEŃCY WRZEŚNIA 1939»

«NA POGRANICZU DWÓCH ŚWIATÓW»

NOWA KSIĄŻKA O ŁUCKIM KOŚCIELE

WKRÓTCE UJRZY ŚWIAT KSIĄŻKA POŚWIĘCONA DZIAŁALNOŚCI ZAKONOWI PIJARÓW NA WOŁYNIU

Powiązane publikacje
Rodzinne Warsztaty Wielkanocne w Towarzystwie im. Tadeusza Kościuszki
Wydarzenia
W ramach przygotowań do Wielkanocy Towarzystwo Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki, działające w Łucku, zorganizowało dla uczniów szkoły sobotnio-niedzielnej oraz członków ich rodzin Warsztaty Wielkanocne.
20 marca 2026
Uczniowie Łuckiej Hromady recytowali polską poezję. Na najlepszych czeka obwodowy konkurs
Wydarzenia
W Łucku odbył się etap miejski XXXI Konkursu Recytatorskiego im. Juliusza Słowackiego. Jego uczestnicy recytowali utwory polskich poetów, w tym patrona konkursu oraz Antoniego Słonimskiego, Danuty Wawiłow, Czesława Kuriaty i ks. Jana Twardowskiego.
20 marca 2026
«LEGIO Wołyń»: w Łucku po raz trzeci odbędzie się festiwal historii popularnej
Wydarzenia
Organizacja społeczna «Idealiści» we współpracy z agencją eventową «Różowy Taboret» oraz Wydziałem Historii, Politologii i Bezpieczeństwa Narodowego Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki zapraszają na trzecią edycję festiwalu historii popularnej «LEGIO Wołyń».
20 marca 2026
W obwodzie tarnopolskim zneutralizowano szczątki pocisku Ch-101 znalezione w polu
Wydarzenia
Fragmenty wrogiego pocisku na terenie między miejscowościami Kamianka (do 1955 r. Słobódka Strusowska) a Romanówka w rejonie tarnopolskim odkrył podczas prac polowych lokalny mieszkaniec. Mężczyzna zawiadomił o niebezpiecznym znalezisku policjantów.
19 marca 2026
Kraszewski w Muzeum Wołyńskim
Artykuły
19 marca przypada kolejna rocznica śmierci Józefa Ignacego Kraszewskiego, wybitnego polskiego pisarza, który spędził znaczną część swojego życia na Wołyniu. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem archeologa, muzealnika i krajoznawcy Jana Józefa Fitzkego pt. «Pamiątki po Józefie Ignacym Kraszewskim w Muzeum Wołyńskim», opublikowanym w nr. 5 «Ziemi Wołyńskiej» z 1939 r.
19 marca 2026
Nowowołyńsk: kolejny atak na obiekt energetyczny w hromadzie
Wydarzenia
18 marca, podczas wieczornego alarmu powietrznego, odnotowano uderzenie w obiekt energetyczny w pobliżu Nowowołyńska. Poinformował o tym mer Nowowołyńska Borys Karpus.
18 marca 2026
Studium Europy Wschodniej UW przybliża ukraińskim studentom historię Polski
Wydarzenia
16–18 marca wykładowcy Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki gościnny cykl wykładów pt. «Historia i kultura Polski – dawna i współczesna».
18 marca 2026
W obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy rosyjskich pocisków rakietowych
Wydarzenia
Podczas prac polowych w obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy głowic bojowych wrogich pocisków rakietowych. Zostały one zneutralizowane przez saperów policji.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026