Bitwa Warszawska w komiksie
Artykuły

Chorągiew Łódzka Związku Harcerstwa Polskiego i Centrum Dialogu Kostiuchnówka są inicjatorami i pomysłodawcami książki «Raper i Cud nad Wisłą». Drugi tom z serii komiksów opowiada o wydarzeniach, które weszły do historii jako «Cud nad Wisłą».

Ostatnio narzekamy, że młodzi ludzie w dzisiejszych czasach nie czytają książek. Tak nie jest – młodzież czyta. Co prawda, nie wszyscy, ale zawsze tak było. Poza tym, gdy porównamy to, co młodzież czyta teraz, a co czytała dziesięć, dwadzieścia i więcej lat temu, wynik okaże się niekorzystny dla starszego pokolenia. Dziś literatura jest bardziej zróżnicowana tematycznie, jej jakość poligraficzna lepsza, więcej jest też tłumaczonych książek.

Wśród rozmaitości gatunków literackich w arsenale współczesnych ukraińskich czytelników znalazły się komiksy. Może dla kogoś będzie to nowością, ale komiks na całym świecie traktuje się jako sztukę i ma on wielką rzeszę wielbicieli. Komiksy kolekcjonuje się, а w Nowym Jorku, Paryżu, Londynie, Tokio galerie artystyczne specjalizujące się wyłącznie w wystawianiu komiksów już nikogo nie zaskakują. Nawet w Luwrze jest wydział komiksów, a ceny za które można kupić rzadkie egzemplarze na znanych aukcjach są po prostu ogromne. I jeśli w krajach zachodnich komiks jest zjawiskiem całkiem normalnym, powszechnym, to na Ukrainie dopiero zaczyna powoli szukać swego miejsca na ziemi.

Kiedyś, jeszcze za czasów już nie istniejącego Związku Radzieckiego, komiks uważano za wytwór burżuazyjny. Być może dlatego pokutuje nadal opinia, że to nawet nie jest literatura, tylko pospolita rozrywka przeznaczona dla, łagodnie ujmując, mało kulturalnej publiczności. Aby nie poddawać się zbędnym dyskusjom, sięgnijmy do twórczości Umberto Eco, którego, mam nadzieję, nikt nie zakwalifikuje do mniej wymagającego odbiorcy. Otóż, zdaniem Eco, komiks to fenomen współczesnej kultury, dlatego prowadził poważne badania nad tym gatunkiem. Zajmował się tym nie tylko jako naukowiec, ale i sam lubił czytać komiksy, co znalazło swoje odbicie w półautobiograficznej powieści «Tajemniczy płomień królowej Loany». Ponadto, wśród naukowców trwają poważne dyskusje na temat tego, co w tym gatunku jest podstawą: grafika czy tekst? Czy komiksy są do czytania czy oglądania?

Grupą docelową komiksów jest głównie młodzież i nastolatkowie. Otóż, w dzisiejszych warunkach rozwoju technologii komputerowej i przy tak niezwykle bogatej ofercie rozrywek elektronicznych okazało się, że komiks jest jednym z najbardziej udanych projektów offline dla młodych ludzi. Po komiksy sięgają nawet ci, którzy w ogóle nie czytają.

Oprócz ściśle rozrywkowej funkcji komiksy pełnią również funkcję edukacyjną. Polska nie stanowi wyjątku, ponieważ w ciągu ostatnich dwudziestu lat pojawiło się tutaj dużo komiksów o tematyce historycznej. «Raper i Cud nad Wisłą» należy również do tego gatunku literackiego.

Ta książka, tak samo jak większość komiksów, ma dwóch autorów. Scenariusz napisał Przemysław Waingertner, historyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, natomiast rysunki wykonał znany polski ilustrator Jarosław Chyży. To już druga ich wspólna praca. Pierwsza książka miała tytuł «Raper w Legionach» і opowiadała o przygodach współczesnego polskiego nastolatka Andrzeja Winiarskiego, który trafił do legionu polskiego w okresie I wojny światowej. Tam musiał wziąć udział w Bitwie pod Kostiuchnówką (rejon maniewicki obwodu wołyńskiego) – największej polskiej bitwie z okresu I wojny światowej, która odbyła się w dniach 4–6 lipca 1916 r.

«Raper і Cud nad Wisłą» – to druga książka tej serii. Teraz Andrzej z przyjaciółmi znaleźli się w sierpniu 1920 r., w momencie gdy decydowano o losach młodego państwa polskiego. Wojska bolszewickie pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego dotarły do Warszawy i w przypadku zwycięstwa Armii Czerwonej już nic nie mogłoby powstrzymać ich ekspansji na Polskę i Europę. Sojusznikami wojsk polskich były wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej pod dowództwem Semena Petlury, ten fakt uwzględniono również w treści komiksu. Należy podkreślić, że autorzy nie ingerują w rzeczywisty przebieg wydarzeń historycznych na korzyść fabuły. Przygody bohaterów są dodatkowo związane z historią Ukrainy, w szczególności z Wołyniem, co czyni je naprawdę interesującymi.

Warto zaznaczyć, że dla osób uczących się języka polskiego komiks będzie również pożyteczny ze względu na fakt, iż dialogi nastolatków są napisane żywym współczesnym slangiem młodzieżowym.

Inicjatorami i pomysłodawcami książki byli Chorągiew Łódzka Związku Harcerstwa Polskiego i Centrum Dialogu Kostiuchnówka. Drugi tom powstał dzięki współpracy z Narodowym Centrum Kultury i Agencją Reklamową Grafservice.

W celu nabycia książki prosimy o kontakt z Centrum Dialogu Kostiuchnówka: https://www.facebook.com/kostiuchnowka

Autorzy obiecują, że na tym przygody Andrzeja i przyjaciół się nie skończą. Czekamy więc na kolejną książkę.

Anatolij OLICH

CZYTAJ TAKŻE:

«KRESOWA ATLANTYDA»: PODRÓŻ NA WOŁYŃ

UKAZAŁA SIĘ KSIĄŻKA «JEŃCY WRZEŚNIA 1939»

«NA POGRANICZU DWÓCH ŚWIATÓW»

NOWA KSIĄŻKA O ŁUCKIM KOŚCIELE

WKRÓTCE UJRZY ŚWIAT KSIĄŻKA POŚWIĘCONA DZIAŁALNOŚCI ZAKONOWI PIJARÓW NA WOŁYNIU

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026