Rok 1922: pierwsze mistrzostwa dla wołyńskich klubów
Artykuły

Pierwsze mistrzostwa w piłce nożnej w Polsce zorganizowano w 1921 r. Do 1926 r. były one podzielone na dwa etapy: najpierw odbywały się eliminacje okręgowe, a następnie ich zwycięzcy walczyli o tytuł mistrza Polski.

Na początku lat 20-tych XX wieku w województwie wołyńskim nie było wystarczającej ilości drużyn piłkarskich, żeby można było założyć własny okręg piłki nożnej. Podobną sytuację miały województwo lubelskie i poleskie, dlatego Polski Związek Piłki Nożnej postanowił połączyć te trzy obszary w jeden okręg z centrum w Lublinie.

Do udziału w pierwszych mistrzostwach klasy A Lubelski Okręgowy Związek Piłki Nożnej (OZPN) zaprosił cztery drużyny, wśród których były dwie z Równego: WKS Hallerczyk oraz żydowski klub Makkabi. Ich rywalami były WKS Lublin oraz WKS Chełm.

Rozgrywki w pierwszych mistrzostwach Lubelskiego OZPN rozpoczęły się 23 kwietnia 1922 r. W tym dniu w Lublinie spotkały się WKS Lublin i WKS Hallerczyk. Mecz nie dotrwał do końca, ponieważ w 38 minucie przegrywając wynikiem 0:3 hallerczycy opuścili pole gry. Ze względu na to w tabeli ligowej wpisano im 0:5, czyli przyznano walkower WKS Lublin.

Tydzień później, 30 kwietnia, WSK Lublin znowu nie udało się dokończyć meczu z rówieńską drużyną: tym razem Makkabi opuścił pole gry z wynikiem 2:3 (nie są nam znane powody), ze względu na co również zaliczono im wynik 0:5 bez walki. W tym samym dniu WKS Hallerczyk zwyciężył w Chełmie 5:1.

Hallerczyk i Makkabi rozegrały między sobą dwa mecze: 20 i 25 maja. Na pierwszym obecnych było 4 tys. osób. Kibicowały one przeważnie żydowskiej drużynie, która co prawda przegrała z wynikiem 0:5. Bramki dla Hallerczyka strzelili Józef Szewczyk (3), Bednarski i Raczyński. W następnym meczu Makkabi chciał zrewanżować się, ale strzelić bramkę Kubalskiemu udało się tylko Gorensztejnowi, którego w ataku wspierali trener tej drużyny Flur (z Pogoni) i Ginsberg. Natomiast w kolejnym meczu wojskowi odpowiedzieli trzema bramkami, które strzelili Szymanowski, Szewczyk i Waśkowski (1:3). Co prawda ten mecz też się nie skończył: w pierwszych minutach drugiej połowy meczu, po trzeciej bramce, wywiązała się bójka i piłkarze Makkabi zeszli z pola gry. Mimo to w tabeli, która została opublikowana w «Przeglądzie Sportowym», wpisano wynik 5:1. Przypuszczamy, że mecz został dograny w następnym dniu i hallerczycy strzelili jeszcze dwie bramki. Sędziował te mecze «bardzo rzeczowo i taktownie» ppor. Zychoń.

Niestety klub Makkabi po tych rozgrywkach postanowił nie uczestniczyć w mistrzostwach, ze względu na co otrzymał wynik 0:5 walkowerem. Natomiast Hallerczyk wygrał jeszcze dwa mecze z WKS Lublin (2:0) oraz z WKS Chełm (5:0), i tylko ze względu na lepszą różnicę bramek mistrzem został WKS Lublin.

Wolynska pilka 1922 tabl 1 pl

Ciekawe rozgrywki między miastami odbyły się również w Równem. 15–16 lipca Makkabi i Hallerczyk rozegrały mecze z drugą drużyną klubu Lechia ze Lwowa. Obydwie rówieńskie drużyny wygrały te mecze z wynikiem 3:2. Makkabi zwyciężył dzięki bramkom strzelonym przez Gorensteina, Brücka i Kniażera. Dla Hallerczyka bramki strzelili Szymanowski – 2 oraz Szewczyk – 1.

W tym samym roku najlepsi piłkarze z trzech rówieńskich drużyn – Hallerczyka, Makkabi i Sokoła założyli miejską drużynę reprezentacyjną oraz rozegrali mecze z klubem Warszawianka (12–13 sierpnia) i lwowskim klubem Czarni (16–17 września).

Goście z Warszawy dwa razy zwyciężyli z rówieńską reprezentacją z wynikiem 4:2 i 2:0. W tych meczach dwa razy wyróżnił się Józef Szewczyk, a «Przegląd Sportowy» odznaczył również grę bramkarza Kubalskiego, obrońców Łukomskiego i Gimberga. Natomiast Czarni najpierw wygrali z wynikiem 1:0, a kolejny mecz przegrali (1:4).

W klasie B WKS Kowel w towarzystwie klubów wojskowych z Łucka, Włodzimierza Wołyńskiego, Zamościa i Lublina (druga drużyna) oraz cywilnego klubu Lublinianka już w pierwszych rozgrywkach został liderem i był głównym kandydatem na wyjście do klasy A. Ale 25 maja do rozgrywek dodatkowo dopuszczono WKS Kresy z Brześcia, który zdecydowanie był lepszy i wkrótce został liderem. Tylko w ostatnich rozgrywkach, już po zagwarantowaniu sobie tytułu mistrza klasy B, Kresy przegrały mecz we Włodzimierzu Wołyńskim (0:4) i w Kowlu (4:5).

Natomiast Lublinianka i WKS Łuck nie dotrwały do końca mistrzostw ze względu na małą ilość piłkarzy, którzy zostali w drużynach.

Wolynska pilka 1922 tabl 2 pl

W Kowlu również rozpoczęły działalność kluby «Amatorzy» oraz Bar-Kochba, w Łucku – klub przysposobienia wojskowego Strzelec, Makkabi i Kresowianka.

Serhij HRUDNIAK

Foto: Piłka nożna w Równem. Lata 20. XX wieku.
Zdjęcie pochodzi z archiwum Hordija Filipowicza – piłkarza rówieńskich drużyn.

P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z roku 1922 – w «Przeglądzie Sportowym» (Kraków), «Dzienniku Wołyńskim» (Łuck), «Ziemi Lubelskiej» (Lublin). Dziękuję również za pomoc w przygotowaniu materiału Jurijowi Melnykowi i Wołodymyrowi Morozowowi (Zdołbunów), Bogdanowi Lupie (Lwów) i Leszkowi Śledzionie (Mielec, Polska).

Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com.

CZYTAJ TAKŻE:

80 LAT ŁUCKIEGO «AWANGARDU»

WOŁYŃSKI ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ

ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026