Na Wołyniu mieszkało 788 Polaków?
Wydarzenia

788 – dokładnie tyle osób w obwodzie wołyńskim zadeklarowało swoją polską narodowość w ostatnim spisie ludności na Ukrainie przeprowadzonym w 2001 r.

 

Życiu Polaków na Ukrainie zostało poświęcone spotkanie z językoznawcą, prof. Instytutu Slawistyki PAN Heleną Krasowską. Miało ono miejsce 3 listopada w Klubie Polskim w Łucku. Wykład «Język i tożsamość na pograniczu kultur» dotyczył przede wszystkim Polaków mieszkających na Bukowinie i Wschodniej Ukrainie, gdzie prof. Helena Krasowska prowadziła badania.


Na wstępie przypomniała ona uczestnikom spotkania dane z ostatniego spisu ludności na Ukrainie. W 2001 r. swoją polską narodowość zadeklarowało 144 tys. mieszkańców Ukrainy. 12,9 proc. Polaków uznało język polski za język ojczysty, 71,0 proc. jako ojczysty wskazało język ukraiński, 15,6 proc. – rosyjski. Najwięcej Polaków – 49 tys. osób – zamieszkiwało wówczas Żytomierszczyznę. Natomiast w obwodzie wołyńskim w 2001 r. polską narodowość zadeklarowało 788 osób, wśród których 19,5 proc. uznało polski za język ojczysty, 68,8 proc. – ukraiński, 9,4 proc. – rosyjski, 2,3 proc. – inny język uważało za język ojczysty. Helena Krasowska podkreśliła jednak, że spis ludności z 2001 r. nie wyjaśniał, czym jest język ojczysty. Osoba dwujęzyczna nie miała możliwości wyboru, jaki język wskazać, ponieważ ankieta tego nie przewidywała.


Prof. Helena Krasowska zwróciła uwagę na to, jak na terenie Południowo-Wschodniej Ukrainy pojawiali się Polacy. Były to m.in. skutki dobrowolnej migracji zarobkowej, zsyłek i deportacji oraz polityki władz sowieckich w zakresie służby wojskowej czy przymusowej pracy po studiach. W obwodzie donieckim narodowość polską w 2001 r. zadeklarowało 4300 osób (0,09 proc. ogółu mieszkańców), w obwodzie zaporoskim – 1800 (0,1 proc.). Helena Krasowska podkreśliła, że te liczby w obu obwodach są zaniżone, co wynika z faktu zatajania tożsamości narodowej przez ankietowanych. Powiedziała także, że nawet w niepodległej Ukrainie niektórzy z nich bali się przyznać własnym dzieciom, że są Polakami. Respondenci najstarszego pokolenia oraz części średniego używali tu południowo-wschodniej lub północno-wschodniej polszczyzny kresowej pozostającej w ciągłej łączności z językiem ukraińskim i rosyjskim. Z powodu wojny od 2014 r. mieszkańcy Wschodniej Ukrainy, w tym mniejszość polska, rozpoczęli migrować na inne obszary Ukrainy oraz za granicę. W obecnej sytuacji trudno powiedzieć, ile osób polskiego pochodzenia mieszka na okupowanych terenach.


W obwodzie czerniowieckim, na Bukowinie Karpackiej, Polacy osiedlali się od XVIII wieku. Grupa ta była różnorodna pod względem miejsc pochodzenia: były to przeważnie Galicja, Małopolska oraz region Czadecki na Słowacji. W obwodzie czerniowieckim w 2001 r. spis ludności wykazał 3367 osób polskiego pochodzenia. Na Bukowinie używa się tzw. polszczyzny ogólnobukowińskiej, która jest kontynuacją polszczyzny Południowo-Wschodnich Kresów. Miejscowi Polacy na co dzień rozmawiają w języku ukraińskim lub rumuńskim, polszczyzny używają w sytuacjach wyjątkowych. Najstarsze, do dziś istniejące zwarte polskie skupiska góralskie na Północnej Bukowinie na Ukrainie to m.in. Tereblecze i Stara Huta, gdzie Polacy posługują się polską gwarą w domach rodzinnych oraz sferach sąsiedzkich.


«Stopień poczucia tożsamości narodowej na Bukowinie jest znacznie wyższy» – uważa Helena Krasowska. Polacy pomimo zakazów ze strony władz sowieckich skupiali się tu wokół Kościoła i rodziny, w wiejskich domach niektórych polskich rodzin, które nieraz służyły jako lokale, gdzie uczono się języka polskiego. Polacy na Wschodniej Ukrainie przeżyli natomiast okres władzy sowieckiej w oddaleniu od Polski, Kościoła oraz organizacji polskich. Żyli w znacznie większym rozproszeniu. Współczesna polskość na Wschodniej Ukrainie jest «adaptowana z Polski, przywieziona w gotowej postaci, przeniesiona tu przez telewizję lub Internet»


Natalia DENYSIUK
Foto: www.facebook.com/Klub Polski w Łucku

 

CZYTAJ TAKŻE:

W ŁUCKU OTWARTO «KLUB POLSKI». FOTO

SPOTKANIE Z HISTORIĄ: WARSZAWA

INTERESUJĄCO O DYPLOMACJI W «KLUBIE POLSKIM»

MUZEUM II WOJNY ŚWIATOWEJ: «ODDAJEMY GŁOS ŚWIADKOM». FOTO

LEGENDY W KLUBIE POLSKIM W ŁUCKU

Powiązane publikacje
Ochman – głos Polski prosto z Ameryki
Artykuły
Syn Polaków od lat mieszkających w USA wraca do Polski studiować śpiew solowy, dla sprawdzenia zgłasza się do telewizyjnego talent show i wygrywa. Oto Krystian Ochman – młody muzyk, który reprezentował Polskę w konkursie Eurowizja 2022 w Turynie, zdobywając dla nas 12. miejsce.
16 maja 2022
Dzięki mieszkańcom Łucka w warszawskiej bibliotece powstał dział książki ukraińskiej
Wydarzenia
W jednej z bibliotek polskiej stolicy stworzono dział książki ukraińskiej. Do inicjatywy dołączyli mieszkańcy Łucka, którzy zorganizowali zbiórkę książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Od kwietnia są one przekazywane do Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Śródmieście.
16 maja 2022
Program stypendialny dla muzealników z Ukrainy
Konkursy
Stowarzyszenie Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM realizuje Program Stypendialny #HelpUkraine – ICOM Poland Relief Fund. Jest on przeznaczony dla muzealników z Ukrainy.
16 maja 2022
Profesor Rafał Łatka: Za zamachem na Jana Pawła II stali sowieci
Artykuły
Związek Sowiecki podjął decyzję o wyeliminowaniu Jana Pawła II w taki sposób, by nikt się nie domyślił, że za zamachem stoi bezpośrednio Moskwa. Opieszałość służb zachodnich im to tylko ułatwiła – pisze prof. Rafał ŁATKA z IPN. 13 maja przypada 41. rocznica zamachu na życie Jana Pawła II.
13 maja 2022
Łuck otrzymał około 20 ton pomocy
Wydarzenia
Około 20 ton pomocy humanitarnej dotarło do Łucka z Wielkiej Brytanii. Transport najpierw przybył do polskiej Piły, skąd Fundacja Mewa dostarczyła go do Ukrainy.
13 maja 2022
ABC kultury polskiej: Bez reszty oddany teatrowi
Artykuły
Kiedy ten wielki aktor umierał na serce 22 lutego 1992 r. w Teatrze Nowym w Poznaniu, jego ostatnie słowa były cytatem z «Króla Leara» Williama Shakespeare’a.
12 maja 2022
Archiwa w smartfonie: w Ukrainie przedstawiono Portal Wyszukiwania Międzyarchiwalnego
Artykuły
Państwowa Służba Archiwalna przedstawiła zunifikowany «Portal Wyszukiwania Międzyarchiwalnego», który zawiera prawie półtora miliona zdigitalizowanych kopii dokumentów z trzech centralnych archiwów Ukrainy. Wyniki on-line projektu «Jednolita witryna dostępu do zasobów cyfrowych ukraińskich archiwów» zaprezentowano 11 maja w Kijowie.
12 maja 2022
8,9 tys. organizacji polonijnych na świecie. Zaprezentowano najnowsze dane
Wydarzenia
Najnowsza wersja bazy organizacji polonijnych na świecie zawiera 8,9 tys. podmiotów zlokalizowanych w 115 krajach. Najwięcej Polaków poza granicami Polski mieszka w Stanach Zjednoczonych (ok. 10 mln), liczne polskie wspólnoty są m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Francji, Islandii i Litwie.
11 maja 2022
Polacy pomagają Husiatynowi
Artykuły
Miasto Husiatyn na Tarnopolszczyźnie nie pozostaje bez pomocy Polaków. I to nie tylko materialnej – ostatnio dzieci z miejscowej szkoły sportowej wzięły udział w międzynarodowym turnieju piłki nożnej w Wolsztynie.
10 maja 2022