Potrawy wigilijne to nieodłączny element świętom Bożego Narodzenia. Bogato zastawiony stół, przy którym gromadzi się cała rodzina to świąteczna tradycja w wielu domach. W zależności od regionu i tradycji rodzinnych, wigilijne menu jest różne, ale zwyczajem jest, że potraw powinno być dwanaście.
Dania wigilijne mogą być rozmaite, ale wszystkie powinny być postne, czyli bezmięsne. Zamiast mięsa podczas Wigilii można spożywać ryby i potrawy zbożowe.
Tradycyjne potrawy wigilijne
Nie da się ukryć, że kulminacyjnym momentem w kulinariach zimy jest są w Polsce Święta Bożego Narodzenia. Pierwszym uroczystym posiłkiem jest Wigilia, która ma rodzinny charakter i przypisane tylko do tego jednego dnia w roku potrawy wigilijne i obyczaje. Każdy dom, każdy region ma swoje specyficzne obyczaje, pielęgnowane od pokoleń. Wspólną dla wszystkich jest przygotowywanie dwunastu postnych dań, z których należy skosztować każdego, żeby zapewnić sobie szczęście przez cały następny rok.
Na stole pojawiają się potrawy ze wszystkich płodów ziemi. Jest to tradycyjnie kolacja postna. Najczęściej podawaną zupą jest barszcz czerwony z uszkami z nadzieniem grzybowym. Ale bywa, że jest to zupa rybna, grzybowa, albo żur.
Po II wojnie światowej migracja ludności spowodowała wiele zmian. Ludzie zaczęli mieszkać w innym otoczeniu, często mając za sąsiadów mieszkańców pochodzących z różnych regionów. Warto zastanowić się przez chwilę i przy okazji przygotowywania tej specjalnej kolacji pochylić się nad kuchnią poszczególnych regionów Polski i czasami zapomnianymi potrawami wigilijnymi.
Na Mazowszu – barszcz czerwony z uszkami
Mazowiecka Wigilia, to oczywiście śledzie, karp w wielu postaciach, ale też pojawiający się często sandacz. Podaje się też rwaki, czyli rodzaj kopytek podawanych z kapustą i grzybami. Pojawia się też, ostatnio bardzo popularna, kasza jaglana z olejem lnianym. Wielu smakoszy docenia panierowane kapelusze prawdziwków lub podgrzybków. Do dziś na Wigilię podaje się mazowiecką zupę grzybową, czyli barszcz biały na zakwasie z kapusty z grzybami. Tradycyjną potrawą wigilijną przyrządzaną na Mazowszu jest też barszcz czerwony z uszkami.
W Małopolsce – zupa grzybowa z łazankami
W Małopolsce możemy znaleźć wiele potraw wigilijnych obecnych również gdzie indziej. Są śledzie i słodkowodne ryby, np. sandacz, pstrąg i oczywiście karp. Tradycyjnie spożywa się wigilijną zupę grzybową z łazankami. Bardzo popularne są moskole, czyli podpłomyki z ciasta ziemniaczanego, które podaje się do grzybów. Uwagę zwraca wyjątkowa zupa – pamuła, czyli słodko-słony barszcz ze śliwek. Pozornie to owocowa zupa z węgierek. Ale dodaje się do niej nie delikatne lane kluseczki albo słodką śmietankę, ale cebulka duszona na oleju i ziemniaki. Unikatowa i zapomniana, ostatnio wraca do łask i można ją spotkać na wielu stołach.
Na Górnym Śląsku – śliszki
Wiele obyczajów związanych z Wigilią jest identycznych w wielu miejscach Polski. Są też różnice. W śląskich domach często pod każdym nakryciem kładzie się pieniążek, co ma zapewnić dostatek przez cały następny rok. Ciekawy jest obyczaj zapalania lampki górniczej, której ogień miał chronić górników. Na śląskiej Wigilii pojawia się siemieniotka, czyli zupa z siemienia lnianego, zupa migdałowa, ale też zupa grzybowa z galuszkami. Popularne są też postne gołąbki z kaszy perłowej i grzybów. Oczywiście podaje się śledzie i karpie w różnych postaciach. Dla łasuchów przygotowuje się moczkę, śliszki, kluski z makiem i kołocz.
Na Lubelszczyźnie – strucla z makiem
Lubelszczyzna przez lata była wielokulturowym tyglem. Polacy, Ormianie, Żydzi, Niemcy i Ukraińcy żyli tu w symbiozie, również kulinarnej. W ostatnich latach, wraz z modą na kulinaria, mieszkańcy tego regionu przypominają zapomniane tradycje. Niewątpliwie wpływ na dania wigilijne mieli Żydzi zamieszkujący i sam Lublin i okoliczne miasteczka. To oni rozpropagowali tu karpia, a szczególnie tego w galarecie. Jedną z ulubionych przez wielu potraw wigilijnych są klopsiki z karpia w galarecie. Ciekawym przysmakiem jest też karp wędzony. Ze słodkości na wigilijnym stole króluje strucla z makiem.
Na Podlasiu – kutia
Podlasie było i nadal jest miejscem skrzyżowania różnych kultur. Polacy, Białorusini, Ukraińcy i Tatarzy. Kiedyś jeszcze Żydzi. Na wigilijnym stole można znaleźć znane w innych regionach pierogi z kapustą i grzybami, podlaskie wareniki, śledzie i kutię. Zamiast kompotu z suszu pojawia się kompot z łodyg leśnych malin, słodzony obficie miodem. Wiele osób gotuje też barszcz z suszonych grzybów, a czasami, szczególnie w domach prawosławnych kutie zastępują drożdżowe racuchy z suszonymi owocami.
Źródło: targsmaku.pl
Tłumaczenie na ukraiński: Monitor Info
CZYTAJ TAKŻE:
