Dziś mija 150. rocznica urodzin Władysława Reymonta
Wydarzenia

W wąskim gronie Polaków, którzy otrzymali Literacką Nagrodę Nobla znajduje się Władysław Reymont. To zaszczytne wyróżnienie otrzymał w 1924 r. za powieść «Chłopi».

7 maja mija 150. rocznica jego urodzin. Władysław Stanisław Reymont – właściwie Stanisław Władysław Rejment – powieściopisarz, nowelista i reportażysta. Przyszedł na świat 7 maja 1867 r. we wsi Kobiele Wielkie w pobliżu Radomska w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Mały Staś miał wiele zainteresowań, był dzieckiem żywym i wesołym. Na dzieciństwie jednak zaważyły stosunki ze zbyt despotycznym ojcem, który wybrał dla syna karierę organisty. Przymuszany do lekcji muzyki, szczerze nienawidził fortepianu, za to interesowała go literatura i malarstwo. Rodzina zdecydowała, że powinien zdobyć konkretny zawód. Reymonta jednak kusił wielki świat i literatura. Był aktorem w wędrownej trupie teatralnej, chciał wstąpić do klasztoru paulinów, odbył tajemniczą podróż u boku niemieckiego spirytysty jako medium, aż wylądował na stacji kolejowej. W 1893 r. przeniósł się na stałe do Warszawy. Pisał niezbyt udane wiersze i pracował jako dziennikarz. Jednocześnie zaczął publikować w czasopismach pierwsze swoje opowiadania i krótkie formy epickie. Przełomem w jego karierze literackiej stał się reportaż «Pielgrzymka na Jasną Górę». W setną rocznicę Insurekcji do Częstochowy ciągnęły pielgrzymki rozmodlonego ludu. Jako korespondent «Tygodnika Ilustrowanego» Reymont wtopił się w tłum, przebył całą drogę i stworzył obraz ulotnej społeczności połączonej przeżyciem religijnym, a składającej się z różnorodnych barwnych postaci indywidualnych.

Najciekawsze nowele pochodzące z tego okresu przedstawiają życie wsi, doskonale mu znane. Reymont pisał o przerażających obliczach ludzkiej nędzy. Najbardziej szokujące w swym naturalizmie są opowieści «Śmierć», «Zawierucha» i «Tomek Baran». Reymont napisał cztery duże powieści, które na stałe weszły do historii literatury. Są to: «Komediantka», «Fermenty», «Ziemia obiecana» i «Chłopi». Za «Chłopów» otrzymał nagrodę Polskiej Akademii Umiejętności (1917) oraz nagrodę Nobla (1924). Zwyciężył w godnym towarzystwie: konkurentami byli Tomasz Mann, Maksym Gorki i Thomas Hardy.

W latach 1913–1918 Reymont pracował nad wielką trylogią historyczną, opartą na źródłach, która miała być czymś w rodzaju reportażu historycznego okresu powstania kościuszkowskiego, analizą przyczyn klęski. W historii literatury pozostał jednak głównie jako autor «Ziemi obiecanej» i «Chłopów». Dzięki niemu możemy poznać ogromną panoramę polskiego społeczeństwa końca XIX i początku XX wieku.

Zmarł w 1925 r. Serce pisarza wmurowano w filar kościoła pw. Świętego Krzyża w Warszawie, a zabalsamowane ciało pochowano na Cmentarzu Powązkowskim, w Alei Zasłużonych.

Opr. Jadwiga DEMCZUK,
nauczycielka skierowana do Łucka przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃSKIE KORZENIE BOLESŁAWA PRUSA

Powiązane publikacje
Program stypendialny dla muzealników z Ukrainy
Konkursy
Stowarzyszenie Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM realizuje Program Stypendialny #HelpUkraine – ICOM Poland Relief Fund. Jest on przeznaczony dla muzealników z Ukrainy.
16 maja 2022
Profesor Rafał Łatka: Za zamachem na Jana Pawła II stali sowieci
Artykuły
Związek Sowiecki podjął decyzję o wyeliminowaniu Jana Pawła II w taki sposób, by nikt się nie domyślił, że za zamachem stoi bezpośrednio Moskwa. Opieszałość służb zachodnich im to tylko ułatwiła – pisze prof. Rafał ŁATKA z IPN. 13 maja przypada 41. rocznica zamachu na życie Jana Pawła II.
13 maja 2022
Łuck otrzymał około 20 ton pomocy
Wydarzenia
Około 20 ton pomocy humanitarnej dotarło do Łucka z Wielkiej Brytanii. Transport najpierw przybył do polskiej Piły, skąd Fundacja Mewa dostarczyła go do Ukrainy.
13 maja 2022
ABC kultury polskiej: Bez reszty oddany teatrowi
Artykuły
Kiedy ten wielki aktor umierał na serce 22 lutego 1992 r. w Teatrze Nowym w Poznaniu, jego ostatnie słowa były cytatem z «Króla Leara» Williama Shakespeare’a.
12 maja 2022
Archiwa w smartfonie: w Ukrainie przedstawiono Portal Wyszukiwania Międzyarchiwalnego
Artykuły
Państwowa Służba Archiwalna przedstawiła zunifikowany «Portal Wyszukiwania Międzyarchiwalnego», który zawiera prawie półtora miliona zdigitalizowanych kopii dokumentów z trzech centralnych archiwów Ukrainy. Wyniki on-line projektu «Jednolita witryna dostępu do zasobów cyfrowych ukraińskich archiwów» zaprezentowano 11 maja w Kijowie.
12 maja 2022
8,9 tys. organizacji polonijnych na świecie. Zaprezentowano najnowsze dane
Wydarzenia
Najnowsza wersja bazy organizacji polonijnych na świecie zawiera 8,9 tys. podmiotów zlokalizowanych w 115 krajach. Najwięcej Polaków poza granicami Polski mieszka w Stanach Zjednoczonych (ok. 10 mln), liczne polskie wspólnoty są m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Francji, Islandii i Litwie.
11 maja 2022
Polacy pomagają Husiatynowi
Artykuły
Miasto Husiatyn na Tarnopolszczyźnie nie pozostaje bez pomocy Polaków. I to nie tylko materialnej – ostatnio dzieci z miejscowej szkoły sportowej wzięły udział w międzynarodowym turnieju piłki nożnej w Wolsztynie.
10 maja 2022
Dubieński kościół zaprasza na uroczystą liturgię
Wydarzenia
21 maja o godz. 12.00 w kościele pw. Świętego Jana Nepomucena w Dubnie zostanie odprawiona uroczysta msza święta z okazji święta patronalnego, 30. rocznicy wznowienia nabożeństw w kościele oraz 15. rocznicy mianowania proboszczem parafii księdza Grzegorza Oważanego.
09 maja 2022
Rodzinne historie: Chcieliśmy być bliżej domu rodzinnego
Artykuły
Po obu stronach Bugu żyją tysiące rodzin, których korzenie pod dyktando Moskwy zostały wyrwane z rodzinnych wsi i miast przez komunistyczne reżimy Ukraińskiej SRR i Polski, po podpisaniu 9 września 1944 r. umowy przewidującej przymusowe przesiedlenie setek tysięcy Polaków z zachodu Ukrainy do Polski, zaś Ukraińców z terenów polskich do wschodnich obwodów USRR. Ten los dotknął również moich rozmówców Mykołę i Wirę Łysaków.
09 maja 2022