Spośród wielu zapomnianych miejsc w Równem warto odnowić wiedzę o byłym Parku Grabnik – części miasta, związaną z dawnymi właścicielami Równego – rodziną Lubomirskich, w okresie międzywojennym – Parkiem Miejskim im. Prezydenta Ignacego Mościckiego.
Dzisiaj w pobliżu tego miejsca znajduje się Pałac Dzieci i Młodzieży, Szkoła Muzyczna nr 2 i Szkoła nr 10. W parku często podczas zajęć z wychowania fizycznego biegają studenci położonego w sąsiedztwie Rówieńskiego Państwowego Uniwersytetu Humanistycznego. Odbywają się tu również plenery uczniów Szkoły Plastycznej. To znaczy, że młodzież często korzysta z tego miejsca rekreacyjnego, jednak nikt prawie nic nie wie o przeszłości Grabnika, o pochodzeniu tej nazwy i losie tego miejsca. Na terenie zaniedbanego dzisiaj Parku Grabnik nie ma żadnych tablic informacyjnych, co nie sprzyja ocaleniu od zapomnienia jego historii.
Legenda mówi, że właściciel miasta książę Stanisław Lubomirski lubił polowania, ale skarżył się, że w Równem nie ma dużego lasu, gdzie można byłoby polować. Kiedy książę opuścił miasto, rolnicy posadzili drzewa grabu z pobliskich dzielnic w ciągu jednej nocy, żeby Lubomirski mógł polować. Właśnie ze względu na założony w XVIII w. gaj grabowy to miejsce jest nazywane Grabnik.
Na początku XIX w., kiedy Równe zaczęło się rozwijać na wschodnich przedmieściach, urzędnicy oddali część lasu pod cmentarz, który zachował nazwę Grabnik.
Budownictwo wokół Grabnika rozwijało się pod koniec lat 20–30-tych XX w. W tej części miasta osiedlali się głównie polscy koloniści, wojskowi albo urzędnicy. Nawet teraz wokół Grabnika można zobaczyć oryginalną architekturę z owych czasów. Grabnik był obszarem miasta, gdzie na etapie projektowania przewidziany już był system wodny. Stwarzano więc tam komfortową przestrzeń do życia. Dlatego w grabowym gaju powstawały prywatne i publiczne budynki, natomiast leśne ścieżki przekształcały się w nowe ulice.
Działka z lasem była własnością Lubomirskich, jednak ludność miasta chciała stworzyć w tym miejscu park miejski. Jak donosiła miejscowa prasa («Wiadomości Wołyńskie») część Magistratu i Rady Miasta z niewiadomych powodów nie chciała przyłączać do miasta pięknego obszaru Grabnika.
Mimo to w 1929 r. park został zaprojektowany, ale dla jego realizacji nie wystarczyło środków. Dopiero w maju 1933 r., po tym jak Rada Miasta kupiła tę ziemię od księcia Lubomirskiego, rozpoczęło się urządzanie parku na powierzchni 4 ha. W gazecie «Wołyń» wspomniano wówczas, że posadzonych tu zostało 1700 drzew. Pierwsze drzewo zasadził inicjator stworzenia parku, przewodniczący Rady Miasta Tadeusz Szempliński. Park został nazwany imieniem polskiego prezydenta Ignacego Mościckiego.
W latach pięćdziesiątych tamtego stulecia patronem parku został Nikita Chruszczow. Funkcjonowało tu kino letnie «Komsomolec», a także mała scena do wystąpień publicznych oraz podest taneczny. Te części parku czynne były do lat siedemdziesiątych XX wieku, później zostały zaniedbane.
Od końca lat 70-tych spacery w parku były niebezpieczne. Z tego powodu władze lokalne podjęły decyzję o wycięciu w nim drzewostanu. O byłym pięknie zapomnianego parku przypominają dzisiaj dwa stuletnie modrzewie, wiąz, kilka wiekowych lip, pobliskie klony i lipy, dęby i graby.
Witalij LEŚNIAK,
Ukraińsko-Polski Sojusz imienia Tomasza Padury
Na zdjęciach: Wejście do Parku Miejskiego im. Prezydenta Ignacego Mościckiego (źródło: media.ogo.ua); Otwarcie Miejskiego Parku im. Prezydenta Ignacego Mościckiego w Równem, 1933 r., (źródło: http://rivneinfo.com).
CZYTAJ TAKŻE:
JASNOBÓR I RÓD BURACZYŃSKICH
«CHECK IN!» – NA MAPIE WIELOKULTUROWEGO RÓWNEGO
CO UKRYWAJĄ STAROŻYTNE MURY RÓWNEGO?
