Niedawno w łuckim Parku Zorianyj pojawiła się wskazówka geograficzna z nazwą polskiego miasta Białystok na pamiątkowym znaku miast partnerskich.
Położone na północnym wschodzie Polski miasto Białystok uzyskało swoją nazwę od rzeki Biała, nad brzegami której ono się rozlega. Ludzie często nazywają go «zielonym», ponieważ jest otoczone gęstymi lasami Puszczy Białowieskiej i Narwiańskiego Parku Narodowego.
Wśród turystów Białystok nie zyskał popularności, ponieważ istnieje błędne mniemanie, że nie ma w tu nic do oglądania. Jednak Białystok z liczbą ludności 300 tys. jest największym centrum prawosławia w Polsce oraz miastem, które zamieszkują przedstawiciele różnych narodowości – Polacy, Rosjanie, Białorusini, Tatarzy i Ukraińcy. Miasto jest ośrodkiem kulturalnym mniejszości białoruskiej w Polsce. Mieszka tutaj również duża społeczność Romów.
Historia Białegostoku jest bardzo ciekawa, ponieważ jego tradycja kulturalna była kształtowana w warunkach okupacji. Po raz pierwszy wzmianka o Białymstoku pojawiła się się jeszcze w XV wieku, później miasto zostało sprezentowane polskiemu hetmanowi Stefanowi Czarneckiemu jako wyraz wdzięczności za jego zwycięstwo odniesione nad Szwedami. W XVIII wieku miasto było własnością arystokratycznego rodu Branickich, którzy zadbali o jego rozwój kulturalny: wybudowali szpital, teatr, zarząd miejski i pocztę, a także przebudowali swój pałac (Pałac Branickich), który obecnie jest zabytkiem.
Na początku ХІХ wieku Białystok został przekazany na własność Imperium Rosyjskiemu. Po pierwszej wojnie światowej stał się stolicą jednego z województw Rzeczypospolitej Polski. W czasie drugiej wojny światowej był okupowany przez Niemcy (1939), jednak po niedługim czasie według Paktu Mołotowa-Ribbentropa został włączony do składu Białoruskiej Radzieckiej Republiki Socjalistycznej. W 1941 roku był znowu okupowany przez Niemców, a w 1945 roku Białystok został przywrócony Polsce.
Białystok to nowoczesne miasto europejskie. Jednym z największych zabytków jest Pałac Branickich. To jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich zbudowana w stylu późnego baroku, popularnie nazywany Wersalem Podlaskim. Swoją wielkością pałac przypominał barokowe pałace Francji i służył do przyjęcia osób królewskich. Za czasów hetmańskich w pałacu, oficynach i pawilonach znajdowało się 178 pomieszczeń, w tym 115 reprezentacyjnych. Była tam swoja biblioteka, kaplica, sala dla uroczystości, jadalnia i akwarium. Zbudowano tam również szklarnię, cztery baseny z fontannami, ażurową altanę, pawilon z galerią sztuk i most przez kanał. Wzdłuż alei fontann stały posągi postaci mitycznych, sfinksy i wazony dekoracyjne. Zespół pałacowy został poważnie uszkodzony podczas drugiej wojny światowej, potem przebudowany, a obecnie znajduje się w nim Uniwersytet Medyczny.
Znanym obiektem jest Ratusz (1745-1761), w którym obecnie mieści się muzeum. Co ciekawe, ani dnia ten budynek nie pełnił funkcji administracyjnych – tutaj nigdy nie odbywały się spotkania władz miejskich. Wieża służyła jako punkt obserwacji strażaków. Kiedy w 1939 roku do miasta wkroczyło Wojsko Radzieckie, budynek został zniszczony, bo na jego miejscu planowano postawić pomnik Stalina. Po wojnie Ratusz został odbudowano. Obecnie mieści się tutaj główna siedziba Muzeum Podlasia.
Obok wspaniałej Katedry znajduje się Stary Kościół, w którym zachowały się sarkofagi z sercami krewnych hetmana koronnego Branickiego i jego żony. W krypcie znajdującej się w podziemiach Kościoła jest pochowana Izabella Branicka z rodu Poniatowskich.
Wśród zabytków wartych zwiedzenia w Białymstoku jest również Cerkiew Wniebowzięcia NMP (Stary Kościół, 1621) – jedna z najstarszych świątyń miasta; Cerkiew Marii Magdaleny (1758); Dom Koniszego (1771); Katedra Mikołaja Cudotwórcy (1843-1846), w której obecnie są przechowywane relikwie świętego Gabriela Białostockiego; Cerkiew Świętego Rocha (XX w.) i inne.
Białystok to miasto idealne do życia. Takie pierwsze wrażenia odnosi się po zwiedzeniu miasta. Równe drogi, zielone drzewa, ścieżki rowerowe, uprzejmi mieszkańcy, kolorowe domki – jak nagrania z filmu.
Natychmiast zauważa się czystość i porządek w mieście. Po każdym metrze widzimy śmietniki, a asfalt i bruk są myte szamponem, co dla nas, Ukraińców, jest wręcz egzotycznym. Wielką niespodzianką były ścieżki rowerowe z ustanowionymi światłami i przejściami dla pieszych. A jeszcze – liczne zielone tereny, parki, ogrody i lasy wśród miasta. I to wszystko jest zadbane!
Budynki mieszkalne są odnowione w tym samym stylu – pomalowane w jasne kolory, a nazwy ulic i numery domów są napisane na ścianach dużymi literami.
Duchowa kultura miasta jest różnorodna. Jest dużo świątyń różnych religii i wyznań. Oprócz katolików, w Białymstoku mieszka dużo prawosławnych, są też muzulmanie i Żydzi.
Zadziwia bogactwo architektoniczne, ponieważ każdy z zabytków odzwierciedla swoje dzieje, które składają się na historię całego Białegostoku. Można to odczuć zwiedziwszy miasto.
Ania TET
Białystok, biał. Беласток, lit. Balstogė – miasto na północnym wschodzie Polski, nad rzeką Supraśl. Centrum administracyjne województwa podlaskiego. Ludność – 292 150 osób.
Odległość od Warszawy – 188 km, od granicy z Białorusią – 54 km.
Węzeł kolejowy. Słynie z przemysłu włókienniczego, zwłaszcza wełnianego (sukiennictwo w latach trzydziestych XIX wieku) i bawełnianego (nowa fabryka). Tutaj jest dobrze rozwinięty przemysł spożywczy, drzewny, ceramiczny, maszynowy.
W mieście działa Wyższa Szkoła Medyczna i Wieczorowa Szkoła Inżeneryjna, razem – 15 uczelni.
