Co to jest stereotyp? Czy stereotyp to zjawisko pozytywne czy negatywne? Jak w ogóle powstają stereotypy? Komu są potrzebne i jak z nimi walczyć? To pytania, na które starali się odpowiedzieć uczestnicy wymiany polsko-ukraińskiej «Poznajmy się! Sąsiedzkie rozmowy młodych».

Październik-listopad, połowa semestru, to okres najaktywniejszej działalności studentów. W tym właśnie czasie odbyły się polsko-ukraińskie spotkania młodzieży poświęcone stereotypom, które tkwią w nas i istnieją w naszym życiu.

CZYTAJ TAKŻE: BŁĘDNE KOŁO STEREOTYPÓW

Nad ideą projektu «Poznajmy się! Sąsiedzkie rozmowy młodych» oraz jego realizacją pracowali przedstawiciele Instytutu Inicjatyw Wschodnich, Koła Naukowego Studentów Rosjoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Wołyńskiego Zjednoczenia Nauczycieli Polonistów im. Gabrieli Zapolskiej na Wołyniu (sekcja studentów-polonistów Wołynia). Projekt składał się z dwóch etapów: pierwszy odbył się w Krakowie (16–21 października), a drugi – w Łucku (24–30 listopada).

Ta wymiana młodzieżowa to przykład współczesnej edukacji nieformalnej. Zarówno dla studentów polonistów ze Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Łesi Ukrainki (Łuck), jak i dla studentów rosjoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego (Kraków) projekt był jednocześnie przygodą oraz niezwykłym doświadczeniem. Główną formą działalności w ramach wymiany były warsztaty, na których uczestnicy dzielili się na grupy międzynarodowe i pracowali nad zaproponowanym tematem. Na ćwiczeniach omawiali przyczyny powstawania stereotypów, ich wpływ na wzajemne relacje, metody zwalczania negatywnego wizerunku przedstawicieli innych narodowości (nie tylko Polaków i Ukraińców), a także problem powierzchownego odbierania drugiego człowieka.

Uczestnicy projektu mieli okazję zmierzyć się m.in. z zadaniem, które polegało na pokazaniu, jak przedstawia się Polaków w mediach ukraińskich, a Ukraińców – w polskich. W tym celu przeanalizowali oni czołowe tytuły prasowe ukazujące się na Ukrainie oraz w Polsce. W trakcie pracy młodzież odtworzyła wizerunek typowego Ukraińca i Polaka. Proces wykonywania tego zadania wydawał się momentami trochę śmieszny, trochę smutny, a czasami nawet dziwny, ponieważ ktoś posługiwał się takim wyobrażeniem (stereotypem), o którym inni nie mieli pojęcia.

W nieformalnej atmosferze uczestnicy projektu rozmawiali również o tych stereotypach, które powstawały w ciągu dziesięcioleci. W czasie takich spotkań mieli okazję usłyszeć coś nowego i zaskakującego. Udało się, na przykład, z innej strony pokazać Ukraińców wyjeżdżających do pracy w Polsce. To niekoniecznie «pani woźna w Warszawie» lub mężczyźni, gotowi do harowania za grosze, ale przede wszystkim kompetentni i sumienni pracownicy urzędów, artyści lub dziennikarze. Niestety, uczestnicy doszli do wniosku, że skojarzenie «Polska–Biedronka» będzie jeszcze długo funkcjonować w umysłach przeciętnych Ukraińców.

Ciekawą formą pracy były wywiady z Polakami mieszkającymi na Ukrainie oraz Ukraińcami mieszkającymi w Polsce.

Uczestnicy poznawali także kulturę obu krajów odwiedzając teatry. W Krakowie udali się do Starego Teatru imienia Heleny Modrzejewskiej, gdzie obejrzeli przedstawienie «Nie-boska komedia. WSZYSTKO POWIEM BOGU!», a w Łucku zaznajomili się ze spektaklem «Stulecie Jakuba» w Wołyńskim Teatrze Dramatycznym imienia Tarasa Szewczenki.

Gry terenowe, w których uczestniczyli studenci w królewskim Krakowie i przytulnym Łucku, pomogły z pewnością odkryć i odczuć klimat tych miast. Podczas questów przemierzali oni miasta w poszukiwaniu zabytków, rozmawiając z mieszkańcami i turystami. W Łucku wszyscy byli pod wrażeniem muralu «Myronosycia» («Ta, która niesie pokój»), który znajduje się przy ulicy Łesi Ukrainki.

Podczas warsztatów młodzież pogłębiła swoją wiedzę na temat powstawania stereotypów, przede wszystkim w relacjach polsko-ukraińskich. Praca w zespole dała wszystkim możność podzielenia się własnym doświadczeniem i umiejętnościami z innymi ludźmi, a także stworzyła dogodne warunki do nauki konstruktywnej dyskusji. Na zajęciach z komunikacji międzynarodowej studenci uczyli się otwartości oraz sztuki kompromisu, argumentowania własnego zdania i poszukiwania wspólnego rozwiązania problemu.

Udział w wymianie młodzieżowej umożliwił jej uczestnikom pogłębienie wiedzy o współczesnych realiach polskiego i ukraińskiego społeczeństwa, o kulturze, historii, tradycjach i obyczajowości obu krajów.

Projekt «Poznajmy się! Sąsiedzkie rozmowy młodych» jest prowadzony dzięki środkom Komisji Europejskiej, pozyskanym w ramach Programu Erasmus+.

Anastazja KŁUSZYNA,

studentka Wydziału Filologii i Dziennikarstwa

Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki
Foto: Justyna Gromada

CZYTAJ TAKŻE: JURIJ ŻURAWEL: «KIEDY JESTEŚMY RAZEM, WTEDY ZWYCIĘŻAMY»