Centrum hokejowe na Wołyniu znajdowało się najpierw w Równem, a następnie w Kowlu. Po raz pierwszy mieszkańcy województwa wołyńskiego obejrzeli mecz hokejowy zimą 1932 r.

Czasopismo «Echo Wołyńskie» w numerze 2 z 1932 r. w rubryce «Sport» opublikowało wzmiankę «Hokej na Wołyniu». Informowała ona o tym, że dzięki nadkomisarzowi Antoniemu Zarzyckiemu, prezesowi Policyjnego Klubu Sportowego w Równem oraz aspirantowi Kuleszy w PKS stworzono dwie drużyny hokejowe, które rozegrały między sobą pokazowy mecz.

Wkrótce drużyna hokejowa pojawiła się również przy Wojskowym Klubie Sportowym w Równem. I już 23 oraz 24 stycznia policyjna i wojskowa drużyny rozegrały miedzy sobą pierwsze na Wołyniu międzyklubowe mecze hokejowe. Oba spotkania wygrali policjanci (3:1 i 3:0).

Hokej na lodzie szybko znalazł zwolenników również w innych rówieńskich klubach. Już 30–31 stycznia odbyły się rozgrywki miedzy PKS i Hasmoneą, które zakończyły się zwycięstwem policyjnego klubu (2:0 i 3:0). 27 i 28 lutego między sobą zagrały WKS i Sokół (4:1 i 0:1).

W lutym PKS wyruszył w tournée po różnych miastach województwa popularyzując nowy sport zimowy. 14 lutego policjanci z Równego zagrali w Krzemieńcu z miejscową drużyną (0:0). 27 i 28 lutego – z policyjnymi klubami Łucka (2:0) i Kowla (1:1).

Pierwszy krótki sezon hokejowy zakończył się w Równem: 6 marca PKS pokonał drużynę Towarzystwa Sokół (4:0), a 13 marca po raz trzeci zwyciężył z WKS (1:0). Na ostatnią grę przyszło 400 widzów.

Niestety, ówcześni dziennikarze nie informowali o bezpośrednich uczestnikach pierwszych rozgrywek hokejowych na Wołyniu. Bardzo prawdopodobne wydaje się to, że łyżwy zimą zakładali gracze miejscowych drużyn piłkarskich. Ówczesna drużyna hokejowa liczyła tyle samo graczy, co i piłkarska: jeden bramkarz i 10 sportowców na boisku, podzielonych na lodzie na dwie piątki.
«Przegląd Sportowy» w nr 5 zamieścił zdjęcie drużyny PKS Równe – pionierów hokeja na Wołyniu. Pod zdjęciem zamieszczone były wyniki meczów rozegranych przez PKS, których nie podały wołyńskie czasopisma: z rówieńską Hasmoneą (2:0 i 3:0), Krzemienieckim Klubem Sportowym (3:1) oraz kowelskim PKS (2:1).

PKS Równe rozegrał także pierwszy na Wołyniu międzyokręgowy mecz – przeciwko lwowskiej Hasmonei. 21 lutego policjanci przegrali z gośćmi ze Lwowa 0:2.

PKS Równe i Hasmonea Lwów. Zdjęcie ze zbiorów Hordija Filipowicza

Kolejne mecze hokejowe odbywały się już w następnym roku. 14 i 15 stycznia 1933 r. WKS i nowopowstały rówieński klub Pogoń rozegrały w Równem dwa mecze: pierwszy zakończył się wynikiem 0:0, a w drugim zwyciężyła Pogoń 1:0 (0:0, 0:0, 1:0). Mecze prowadzili sędziowie Bukowiecki i Rozenman.

Na 28 i 29 stycznia zapowiadany był przyjazd do Równego lwowskiej Pogoni – jednego z najlepszych klubów hokejowych w Polsce w tym okresie. Miał on się spotkać z miejscowymi drużynami WKS i Pogoń. Prasa nie podała wyników tych meczów. Drugi lwowski klub – Czarni – 11 i 12 lutego druzgocącym wynikiem pokonał wspomniane rówieńskie drużyny: mecz z WKS zakończył się wynikiem 18:1 (6:1, 6:0, 6:0), a z Pogonią – 19:0 (5:0, 5:0, 9:0).

W marcu 1933 r. rówieńskie drużyny rozegrały swoje pierwsze mistrzostwa z udziałem czterech zespołów. Prasa podawała takie wyniki meczów: Pogoń – Hakoach – 14:0, WKS – Hakoach – 5:0, Pogoń – PKS – 3:0, WKS – Pogoń – 1:1, PKS – Pogoń – 1:0. Mistrzem został WKS, a na drugim miejscu znalazła się Pogoń.

W 1933 r. prasa pisała również o meczach w Kowlu. 29 stycznia spotkały się nowe drużyny hokejowe tego miasta – WKS i drużyna Szkoły Mierniczo-Drogowej (1:5). W tym samym dniu odbył się mecz między kowelskimi drużynami PKS i Gimnazjum Państwowego (0:2). Najlepsi w Kowlu w 1933 r. byli hokeiści Gimnazjum. Pod koniec zimowego sezonu gimnazjaliści pokonali miejscowy PKS (2:0) i drużynę uczniów Szkoły Mierniczo-Drogowej (11:0).

24 października 1933 r. decyzją Polskiego Związku Hokeja na Lodzie został uznany Wołyński Okręgowy Związek Hokeja na Lodzie. Pozwoliło to mistrzowi Wołynia wziąć udział w mistrzostwach Polski. Pierwszym prezesem Wołyńskiego OZHnL był Józef Worobej. W zarządzie znaleźli się również Isydor Rozenman (wiceprezes), Józef Tarnogórski (sekretarz-skarbnik) oraz Bolesław Bukowiecki (kapitan Związku). Kierownictwo Wołyńskiego OZHnL postanowiło zorganizować mistrzostwa Wołynia w klasach A, w którym zagrały drużyny z Równego, oraz klasy B – w tej klasie znalazły się wszystkie pozostałe zespoły.

Znamy wyniki meczów w klasie A: WKS – Pogoń – 1:3, Pogoń – PKS – 5:0 (bez walki), WKS – PKS – 6:4. Mistrzem Wołynia został klub Pogoń. O pozostałych rozgrywkach prasa nie donosiła.
Niestety, w kolejnych latach hokej na Wołyniu nie rozwijał się należycie. Do 1937 r. ten sport uprawiały tylko cztery kluby – rówieńskie Pogoń i WKS, Strzelec z Janowej Doliny i Klub Przysposobienia Wojskowego z Kowla. W 1938 r. WKS zrezygnował z sekcji hokejowej. Tygodnik «Wołyń» w tekście «O rozwoju hokeju na Wołyniu», który ukazał się w numerze z 31 stycznia 1937 r., podał trzy główne przyczyny upadku tego sportu na terenie Wołynia: 1) w ciągu kilku lat zimy były bardzo krótkie, wskutek czego w momencie, gdy drużyna przygotowywała boisko do gry, trzeba było przygotowywać je z powrotem do letnich dyscyplin sportu; 2) drogi koszt budowy boiska hokejowego, wskutek czego takich boisk było mało; 3) drogie wyposażenie hokejowe – wyposażenie jednego gracza kosztowało ok. 100 złotych (znaczne pieniądze na ten czas).

Centrum hokejowe na Wołyniu przeniesiono wkrótce do Kowla. Tego rodzaju sport stał się bardzo popularny wśród młodzieży szkolnej miasta. W 1935 r. drużyna Gimnazjum Państwowego w Kowlu zajęła trzecie miejsce w turnieju hokejowym na międzyokręgowych zawodach dla młodzieży szkolnej, które odbyły się w Wilnie. Gimnazjaliści z Kowla reprezentujący Wołyń, ustąpili miejsca tylko drużynie krakowskiej i lwowskiej.

CZYTAJ TAKŻE: ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A

W 1936 r. prezesem Wołyńskiego OZHnL został prof. Józef Bączkowski, a zarząd organizacji przeniósł się do Kowla.

W 1937 r. w wołyńskich mistrzostwach uczestniczyli również hokeiści z Akademickiego Związku Studenckiego z Lublina.

W sezonie 1937–1938 mistrzem Wołynia został klub Strzelec z Janowej Doliny.

W 1939 r., pokonawszy AZS Lublin (2:1) i Strzelec Janowa Dolina (5:1), mistrzem Wołynia został kowelski KPW.

Serhij HRUDNIAK

P. S.: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w czasopismach: «Echo Wołyńskie» (1932), «Wołyń» (1933–1939), «Janowa Dolina» (1937–1939), «Ziemia Kowelska» (1937–1939), «Przegląd Sportowy» (1932–1939).

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃSKA PIŁKA W LATACH 1938–1939: PKS ŁUCK MISTRZEM PO RAZ CZWARTY