Przysłowia zawsze prawdę powiedzą
Artykuły

«Przysłowia są mądrością narodów». Któż z nas nie słyszał i nie zna tej, wypowiadanej zawsze w trybie oznajmującym oraz z powagą godną lepszej sprawy, sentencji?

Gdzieś tam w zakamarkach naszej świadomości mamy zakodowane, że w przysłowiach i porzekadłach zamknięta jest wszelka wiedza tudzież doświadczenie jakiejś nacji. I wielką głupotą byłoby z tego almanachu nie skorzystać. Wszak lepiej uczyć się z książek niż na błędach, do tego własnych. Zatem czego mogą dotyczyć owe sentencje przekazywane z pokolenia na pokolenie? Właściwie wszystkiego. Mogą odnosić się do każdej sfery życia ludzkiego: zdrowia, pogody, religii, miłości, świąt i obyczajów, wad oraz zalet istot ogólnie uważanych za żywe, pieniędzy, wreszcie tak zwanego codziennego życia. Nie sposób więc pominąć milczeniem dość prostych pytań: Ile jest prawdy w przysłowiach? Dlaczego w ogóle używamy przysłów? Odpowiedź, może dość banalna lub zbyt uproszczona, nasuwa się sama: bo uogólniają rzeczywistość, ponieważ wykorzystujemy je jako narzędzia do zrozumienia i przyswojenia świata, ponieważ traktujemy porzekadła tak troszkę, jak wszystkowiedzącą wróżkę, która zawsze prawdę ci powie.

Wprawdzie przysłowia nie zawierają żadnej wiedzy naukowej, ale czy nam to jakoś przeszkadza? Oczywiście, że nie. Dają natomiast gotową odpowiedź na pytania dotyczące rzeczywistości. Trochę banalizują świat, trochę go infantylizują, spłaszczają, ale co w tym złego, że na chwilę przeniesiemy się w świat oczywistości i prawd objawionych widziany oczyma dziecka? Na podstawie wygłaszanych maksym otrzymujemy gotową, nieskomplikowaną odpowiedź zadawalającą w pełni nasz skołatany i kompletnie niedoskonały odbiór rzeczywistości. Na dworze zamieć, śnieg po kolana, na termometrze minus szesnaście i oto nagle wystarczy powiedzieć: «W marcu jak w garncu» albo jeszcze lepiej «Kwiecień – plecień, bo przeplata, trochę zimy, trochę lata» i już kiwamy głową ze zrozumieniem oraz pełną aprobatą patrząc na zwariowaną prognozę pogody i to, co dzieje się za oknem. Wszak usłyszeliśmy prawie pełne, prawie naukowe wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Więc się już nie wściekamy, nie rzucamy nienawistnych spojrzeń dookoła, nie spuszczamy nosa, lecz z dumnie podniesionym czołem i wzrokiem jasnym utkwionym w bliżej nieokreśloną dal kroczymy w kwietniu przez zaspy w trzaskającym mrozie. Wszak wiemy już, skąd nasze ludzkie poświęcenie pochodzi i że ono cyklicznie, wraz z nadejściem kwietnia, należy się światu.

A co z bliższą i dalszą przyszłością? Na jaką pogodę możemy liczyć w czerwcu lub w lipcu? Czy sierpień zmoczy nas deszczem i wysmaga zimnym wiatrem czy też przysmaży na patelni plaży ogrzanej pełnym, niczym nie zasłoniętym słońcem? Kiedy najlepiej zaplanować urlop? Wierzyć długoterminowym prognozom pogody, czy może swój los udręczonego niepewnością urlopowicza oddać pod opiekę kilku przysłów, którymi – nie mogąc liczyć na inne udogodnienia oraz wsparcie technologiczne – ratowali się nasi pradziadowie. Tylko czy znamy na tyle dobrze polskie przysłowia, by je właściwie dokończyć, wykorzystać tylko w sobie odpowiedni sposób i nie popełnić niewybaczalnej pomyłki, zabierając na wakacje krótkie spodenki i klapki zamiast kaloszy oraz ogromnego parasola.

Zatem tak dla wprawy:
1. «Gdy Halina łąki zrosi…
a) rolnik w wodzie siano kosi».
b) lipiec w darze słońce przynosi».
2. «Gdy święty Piotr z Pawłem płaczą…
a) ludzie przez tydzień słońca nie zobaczą»
b) w lipcu deszczu ludzie nie zobaczą».
3. «Na świętego Augustyna…
a) orka dobrze się poczyna».
b) zakwita w polu malina».

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,

nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

Powiązane publikacje
Jak Polska odzyskała «Czerwone maki na Monte Cassino»
Artykuły
Jej tytuł nawiązuje do kwiatów, które rozkwitały na wzgórzach Monte Cassino. Jeszcze kilka lat temu prawa do tej znanej polskiej pieśni hymnicznej należały do rządu Bawarii. Jak to się stało, że wróciły do Polski? W 78. rocznicę bitwy pod Monte Cassino portal dlapolonii.pl przypomina opowieść Waldemara Domańskiego.
20 maja 2022
Rodzinne historie: Każda niedziela była wyjątkowa
Artykuły
Mirosława Butyńska z Krzemieńca jest członkinią miejscowego Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej imienia Juliusza Słowackiego i jedną ze współzałożycielek Stowarzyszenia Kultury Polskiej imienia Ewy Felińskiej na Wołyniu. Od początku lat 90. prowadziła wycieczki dla polskich turystów, najpierw w Łucku i okolicach, a później także w Krzemieńcu.
20 maja 2022
Pomoc Polakom z Ukrainy
Artykuły
Posiadacze Karty Polaka z Ukrainy i członkowie ich najbliższej rodziny, którzy znaleźli się Polsce po 24 lutego 2022 r. z powodu rosyjskiej inwazji mogą skorzystać z pomocy przewidzianej w ramach projektu «Pomoc Polakom z Ukrainy».
19 maja 2022
Trochę normalności w szaleństwie wojny
Artykuły
Niczym niesprowokowana, pełna agresja zbrojna rosji na Ukrainę rozpoczęła się 24 lutego tego roku. Wiedzieliśmy, że ograniczona wojna na wschodzie Ukrainy trwa od 2014 r., a putin, moskiewski dyktator, jest nieobliczalny i nie można ufać jego propagandzie i zapewnieniom. Mimo wszystko niewiele osób spodziewało się czegoś podobnego.
19 maja 2022
«Tam, gdzie grał – był teatr narodowy». Wspomnienie o Jerzym Treli
Artykuły
Był żywym pomnikiem teatru, a niektórzy mawiali wręcz, że «tam, gdzie gra Trela, tam jest teatr narodowy». Wybitny polski aktor Jerzy Trela zmarł 15 maja w Krakowie w wieku 80 lat.
18 maja 2022
Lekcja historii w Tarnopolu
Wydarzenia
W Ukrainie już trzeci miesiąc trwa pełnoskalowa wojna. Trzeci miesiąc wojskowi bronią niepodległości i suwerenności naszego kraju przed rosją. Co do tego mogą mieć obchody Dnia Konstytucji Polski? Okazuje się, że wiele.
18 maja 2022
Nowowołyńsk otrzymał wóz strażacki oraz karetkę pogotowia
Wydarzenia
Gmina Jaraczewo przekazała Hromadzie Nowowołyńsk samochód strażacki oraz specjalistyczną karetkę pogotowia podaje Rada Miejska w Nowowołyńsku.
17 maja 2022
Ochman – głos Polski prosto z Ameryki
Artykuły
Syn Polaków od lat mieszkających w USA wraca do Polski studiować śpiew solowy, dla sprawdzenia zgłasza się do telewizyjnego talent show i wygrywa. Oto Krystian Ochman – młody muzyk, który reprezentował Polskę w konkursie Eurowizja 2022 w Turynie, zdobywając dla nas 12. miejsce.
16 maja 2022
Dzięki mieszkańcom Łucka w warszawskiej bibliotece powstał dział książki ukraińskiej
Wydarzenia
W jednej z bibliotek polskiej stolicy stworzono dział książki ukraińskiej. Do inicjatywy dołączyli mieszkańcy Łucka, którzy zorganizowali zbiórkę książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Od kwietnia są one przekazywane do Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Śródmieście.
16 maja 2022