Przed świętami Bożego Narodzenia polscy wolontariusze tradycyjnie organizują zbiórki darów dla Polonii oraz organizacji partnerskich na Ukrainie. Poprosiliśmy biuro prasowe Głównego Zarządu Państwowej Służby Fiskalnej w Obwodzie Lwowskim o wyjaśnienie procedury wwozu takich ładunków na terytorium Ukrainy.

Jeśli organizator zbiórki przewozi takie dary przez granicę jako bagaż osobisty, to zgodnie z art. 374 Kodeksu Celnego Ukrainy, jego łączna waga nie powinna przekraczać 50 kg, a łączna kwota faktury – równowartości 500 euro. Jednakże w przypadku, gdy takie towary są transportowane przez organizację, aby uniknąć problemów na granicy, należy zadbać o odprawę takich ładunków jako pomocy humanitarnej.

Poprosiliśmy biuro prasowe Głównego Zarządu Państwowej Służby Fiskalnej w Obwodzie Lwowskim o wyjaśnienie procedury wwozu pomocy humanitarnej na terytorium Ukrainy. Powodem było to, że funkcjonariusze Oddziału Celnego w Uhrynowie nie wpuścili na teren Ukrainy trzech samochodów Stowarzyszenia «Wołyński Rajd Motocyklowy», które przewoziły na Ukrainę ok. 100 paczek z żywnością, środkami higieny i chemii gospodarczej oraz innymi towarami zebranymi w ramach akcji «Kresowa Paczka» (więcej o tym na str. 3 w tekście «Celne perypetie «Kresowej Paczki»»). Proponujemy naszym Czytelnikom zapoznanie się z odpowiedziami na niektóre pytania i najważniejszymi przepisami prawnymi, które obowiązują w tym zakresie.

Wwożenie pomocy humanitarnej na terytorium Ukrainy reguluje Ustawa «O pomocy humanitarnej». Według niej «pomoc humanitarna to celowa bezpłatna pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej, świadczona w postaci bezzwrotnej pomocy finansowej lub darowizn, pomocy w wykonywaniu robót, świadczenia usług, która jest okazywana przez zagranicznych i krajowych darczyńców ze względu na motywy humanitarne na rzecz odbiorców pomocy humanitarnej na terenie Ukrainy lub za granicą, którzy jej potrzebują ze względu na niezadawalającą sytuację socjalną, niezadawalającą sytuację rzeczową, trudną sytuację finansową, pojawienie się stanu wyjątkowego (...)». Pomoc humanitarna jest rodzajem działalności charytatywnej i powinna być świadczona zgodnie z okolicznościami, obiektywnymi potrzebami, za zgodą jej odbiorców i pod warunkiem spełnienia wymogów art. 3 Ustawy Ukrainy «O działalności charytatywnej i organizacjach charytatywnych».

Odbiorcami pomocy humanitarnej są osoby prawne zarejestrowane w trybie ustalonym przez Gabinet Ministrów Ukrainy w «Rejestrze jednolitym odbiorców pomocy humanitarnej»:

a) przedsiębiorstwa organizacji społecznych osób z niepełnosprawnością, weteranów wojny i pracy, a także przedsiębiorstwa, instytucje i organizacje sektora budżetowego oraz upoważnione przez nich instytucje państwowe;

b) organizacje charytatywne utworzone w trybie określonym przez Ustawę Ukrainy «O działalności charytatywnej i organizacjach charytatywnych»;

c) organizacje społeczne osób z niepełnosprawnością, weteranów wojny i pracy, Towarzystwo Czerwonego Krzyża na Ukrainie oraz jego organizacje obwodowe, zrzeszenia twórcze, a także organizacje społeczne stworzone w celu realizacji działalności ekologicznej, rekreacyjnej, amatorskiej, sportowej, kulturalnej, edukacyjnej i naukowej, określonej w ich dokumentach założycielskich;

d) organizacje religijne zarejestrowane w trybie określonym przez Ustawę Ukrainy «O wolności sumienia i organizacjach religijnych»;

e) instytucje rehabilitacyjne dla dorosłych i dzieci z niepełnosprawnością, posiadające odpowiednią licencję na świadczenie usług rehabilitacyjnych, bez względu na podporządkowanie, rodzaj i formę własności.

Beneficjentami pomocy humanitarnej są osoby fizyczne i prawne, które jej potrzebują i którym bezpośrednio jest przekazywana.

Podstawą wszczęcia procedury uznawania pomocy za pomoc humanitarną jest pisemna propozycja darczyńcy dotycząca jej przekazania.

Podstawą do świadczenia pomocy humanitarnej na Ukrainie jest pisemna zgoda odbiorcy pomocy humanitarnej na jej otrzymanie.

Przemieszczanie towarów przez granicę celną Ukrainy na granicy z Rzecząpospolitą Polską odbywa się na przejściach granicznych: drogowych – Jagodzin, Uściług, Rawa Ruska, Krakowiec, Szeginie, Smolnica; kolejowych – Jagodzin, Włodzimierz Wołyński, Rawa Ruska, Mościska, Chyrów. Wykaz przejść granicznych, na których odbywa się odprawa celna towarów przez granicę Ukrainy, mieści się w uchwale Gabinetu Ministrów Ukrainy z dnia 21.05.2012 Nr 435.

Pomoc humanitarna ma pierwszeństwo podczas odprawy przez granicę celną Ukrainy bez obowiązkowego wstępnego zgłoszenia celnego oraz bez uiszczenia należności celnych pod warunkiem wpisu ich odbiorcy do «Rejestru jednolitego odbiorców pomocy humanitarnej». Wynika to z Procedury Odprawy Celnej Ładunków Pomocy Humanitarnej, zatwierdzonej uchwałą Gabinetu Ministrów Ukrainy z dnia 22 marca 2000 r. Nr 544.

Kto może skorzystać z normy 50 kg/500 euro na osobę wynikającej z art. 374 Kodeksu Celnego Ukrainy? Artykuł 374 KC mieści się w rozdziale XII «Cechy szczególne odprawy i opodatkowania towarów przemieszczanych (przesyłanych) przez granicę celną Ukrainy przez obywateli». Zgodnie z art. 364 Kodeksu Celnego rozdział ten reguluje warunki i procedurę odprawy oraz opodatkowania towarów przemieszczanych (przesyłanych) przez granicę celną Ukrainy przez osoby na własne, rodzinne i inne potrzeby, które nie są związane z działalnością gospodarczą. Tak więc przepisy tego rozdziału nie mogą być zastosowane w przypadku deklarowania towarów transportowanych przez granicę celną Ukrainy przez organizacje pozarządowe, niezależnie od ilości i wartości tych towarów.

O formie i zakresie kontroli ładunku decydują oddziały (punkty) celne na podstawie zastosowania systemu zarządzania ryzykiem. Wynika to z artykułu 320 Kodeksu Celnego. Niedopuszczalne jest wskazywanie formy i zakresu kontroli celnej przez inne organy państwowe, a także udział ich urzędników w kontroli celnej. Formę kontroli celnej określa artykuł 336 kodeksu.

W przypadku odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego, odprawy celnej, wypuszczenia lub wpuszczenia towarów, pojazdów o przeznaczeniu komercyjnym wydawana jest karta odmowy. Wynika to z pp. 7.1. i 7.2. Procedury wykonywania formalności celnych podczas odprawy celnej towarów z zastosowaniem zgłoszenia celnego na formularzu jednolitego dokumentu administracyjnego, zatwierdzonego w rozporządzeniu Ministerstwa Finansów Ukrainy z dnia 30.05.2012 Nr 631. Formularz takiej karty mieści się w załączniku Nr 2 do Procedury. W karcie zaznacza się powody odmowy, wyjaśnienie wymagań oraz informacje dotyczące procedury odwołania się od decyzji odmownej.

Procedura odwołania się od decyzji, działań lub opieszałości instytucji ds. dochodów i opłat, ich urzędników oraz innych pracowników i urzędników, organów wyższego szczebla określona jest w art. 25 Kodeksu Celnego.

Opracowano na podstawie informacji
udzielonej przez biuro prasowe Głównego Zarządu
Państwowej Służby Fiskalnej w Obwodzie Lwowskim