«Wszyscy oni są zawziętymi wrogami władzy sowieckiej». 80 lat po decyzji o zbrodni katyńskiej
Artykuły

80 lat temu na Kremlu zapadła decyzja o fizycznej likwidacji polskich oficerów znajdujących się w sowieckiej niewoli (tzw. «decyzja katyńska»).

W efekcie rozkazu sowieci w 1940 r. zamordowali prawie 22 tys. polskich oficerów, policjantów, pograniczników, funkcjonariuszy służby więziennej, leśników i rezerwistów Wojska Polskiego.

«Wszyscy są zawziętymi wrogami władzy sowieckiej, pełnymi nienawiści do ustroju sowieckiego» – to fragment notatki szefa NKWD, Ławrentija Berii opisujący 22 tys. uwięzionych polskich obywateli.

Wszyscy najważniejsi przedstawiciele władz ZSRR, łącznie z Józefem Stalinem, jednogłośnie opowiedzieli się za propozycją fizycznej likwidacji Polaków złożoną przez Berię.

– Tutaj nie było żadnego sprzeciwu. 5 marca 1940 r. zapadła decyzja w wyniku której polscy oficerowie zostali zamordowani – powiedział historyk dr Szymon Niedziela.

Sowieci zdawali sobie sprawę, że przedstawiciele polskiej elity zawsze będą przeciwnikami systemu komunistycznego. Dlatego Józef Stalin i członkowie KC wydali na nich wyrok śmierci.

– Na pewno zamordowanie tej warstwy społecznej jest ciosem dla całego narodu i o wiele łatwiej jest zaprowadzić wszelakie totalitarne ideologie w narodzie, który tej warstwy nie ma. Z tego Kreml zdawał sobie sprawę – powiedział historyk.

Wiosną 1940 r. sowieci strzałem w tył głowy zamordowali polskich jeńców, którzy trafili do niewoli po 17 września 1939 r. Zamordowani zostali zarówno oficerowie jak i przedstawiciele polskiej inteligencji i polityki.

– 14 tys. to jeńcy z Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa. A około 8 tys. to działacze polityczni i społeczni z tzw. list ukraińskiej i białoruskiej, którzy byli w sowieckich więzieniach już od października 1939 r. – powiedział dr Szymon Niedziela.​

Masowe mogiły zamordowanych Polaków odkryli Niemcy po inwazji na ZSRR w 1941 roku. Wszystkiemu zaprzeczyli sowieci, obarczając winą samych hitlerowców.

W Katyniu, Starobielsku, Ostaszkowie, Bykowni i Kuropatach w 1940 r. zamordowano prawie 22 tys. Polaków.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej doktor Jarosław Szarek powiedział, że źródło wydanej 80 lat temu tzw. decyzji katyńskiej leży w pakcie Ribbentrop-Mołotow poprzedzającym sowiecko-niemiecką napaść na II Rzeczpospolitą.

Jak wyjaśnił, sowiecko-niemieckie ustalenia nie tolerowały niepodległościowych dążeń Polaków. W efekcie tysiące przedstawicieli polskiej elity trafiły do sowieckiej niewoli, przez kilka miesięcy nakłaniano ich do pójścia na współpracę.

– W tym dokumencie, który szef NKWD Ławrientij Beria skierował do Biura Politycznego KC WKP(b), jest wprost napisane, że polscy jeńcy nie rokują żadnej nadziei na zerwanie z niepodległą Polską, na sowiecką resocjalizację, że dalej myślą o tym, że gdy wyjdą na wolność, to podejmą walkę i w związku z tym trzeba ich rozstrzelać – mówił prezes IPN.

Źródło: www.tvp.info

CZYTAJ TAKŻE:

ZYGMUNT SZULECKI ZE ZDOŁBUNOWSKIEJ LISTY KATYŃSKIEJ

WANDA ZAREMBA-MEDYCKA Z UKRAIŃSKIEJ LISTY KATYŃSKIEJ

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026