Jubileusz polsko-ukraińskiej grupy roboczej historyków i archiwistów
Wydarzenia

25 lat temu powołano do życia polsko-ukraińską grupę roboczą historyków i archiwistów – podaje Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej.

Grupę utworzono w trakcie pierwszych formalnych obrad polsko-ukraińskich, które odbyły się 9–12 kwietnia 1996 r. Specjalne porozumienie w tej sprawie zostało zawarte pomiędzy pionem archiwalnym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych RP i Głównym Zarządem Archiwów przy Gabinecie Ministrów Ukrainy. Do jej ukraińskiej części weszli wtedy pracownicy archiwum SBU, Centralnego Archiwum Państwowego Organizacji Społecznych Ukrainy, Akademii Nauk Ukrainy, Centralnego Archiwum MSW RP i Gabinetu Ministra Spraw Wewnętrznych RP.

Podstawowym zadaniem grupy stało się pozyskanie, opracowanie naukowe i publikacja dokumentów archiwalnych dotyczących relacji polsko-ukraińskich w latach 30.–40 XX wieku.

Efektem prac grupy do końca 2000 r. były dwa obszerne tomy wydawnictw źródłowych w polsko-ukraińsko-rosyjskiej wersji językowej i w nowo powstałej serii wydawniczej zatytułowanej: «Polska i Ukraina w latach trzydziestych – czterdziestych XX wieku. Nieznane dokumenty z archiwów służb specjalnych».

Plany rozwoju prac grupy zmieniły się po powołaniu w Polsce do życia Instytutu Pamięci Narodowej, który przejął m.in. do swojego zasobu archiwalnego materiały pozostające w dyspozycji ówczesnego archiwum MSWiA. Wkrótce pracownicy pionu archiwalnego IPN zostali włączeni do prac polsko-ukraińskiej grupy roboczej.

W sumie, dzięki trwającej z różnym natężeniem współpracy polsko-ukraińskiej, od 2001 r. opublikowano do dnia dzisiejszego kolejne osiem tomów we wspólnej serii wydawniczej oraz dwa tomy źródeł w tłumaczeniu na język angielski.

Dzięki temu światło dzienne ujrzały tysiące dokumentów, dotyczących m.in. Operacji Polskiej NKWD w latach 1937–1938, działalności OUN w latach 1944–1955, Wielkiego Głodu na Ukrainie w latach 1932–1933, stosunków polsko-ukraińskich w latach 1942–1945, masowych deportacji Polaków i Ukraińców oraz Akcji «Wisla».

Dzisiaj praca grupy odbywa się przede wszystkim w ramach bilateralnej współpracy pomiędzy Archiwum IPN i Wyodrębnionym Państwowym Archiwum SBU w Kijowie.

Źródło: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

CZYTAJ TAKŻE:

OPERACJA «TROJKA»: W SIECI OPUBLIKOWANO ODTAJNIONE DOKUMENTY

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026